Kardioversi Elektrik

Gambaran keseluruhan

Kardioversi elektrik ialah prosedur perubatan yang menggunakan kejutan elektrik kecil dan terkawal untuk membantu jantung kembali kepada rentak normal. Ia dilakukan oleh pasukan perubatan di hospital dengan pemantauan rapi, dan biasanya anda diberi ubat penenang supaya lebih selesa. Prosedur ini berbeza daripada kejutan kecemasan yang digunakan untuk jantung berhenti, kerana ia dirancang dan dikawal dengan teliti.

Kardioversi elektrik adalah prosedur biasa di hospital dan unit jantung. Ia sering dilakukan secara terancang, tetapi boleh juga digunakan dalam keadaan kecemasan apabila rentak jantung perlu distabilkan dengan segera.

Ia lebih kerap dilakukan pada orang dewasa yang lebih tua dan mereka yang mempunyai penyakit jantung, tekanan darah tinggi, diabetes atau masalah tiroid. Namun, ia boleh berlaku pada usia muda, termasuk kanak-kanak yang mempunyai masalah jantung kongenital atau gangguan rentak jantung tertentu.

Gejala

Gejala biasa

• Jantung berdebar-debar, rasa seperti jantung berdegup laju atau tidak teratur.
• Letih atau cepat penat walaupun melakukan aktiviti ringan.
• Sesak nafas, terutama semasa bergerak atau berbaring.
• Pening, rasa hendak pengsan atau tidak stabil.
• Ketidakselesaan dada, tetapi bukan selalu sakit dada yang teruk.
• Ramai orang tidak mempunyai gejala langsung dan keadaan dikesan melalui pemeriksaan jantung.

Gejala pada kanak-kanak

• Gangguan rentak jantung kurang biasa pada kanak-kanak, tetapi boleh berlaku jika ada masalah jantung kongenital.
• Tanda yang mungkin termasuk bayi sukar menyusu, cepat letih, sesak nafas, kulit pucat atau kebiruan, dan jantung berdebar.
• Kanak-kanak lebih besar mungkin mengadu jantung berdebar, pening, sesak nafas atau hampir pengsan.
• Jika anak anda mempunyai gejala ini, dapatkan penilaian doktor dengan segera.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Warga emas lebih kerap mengalami fibrilasi atrium, iaitu rentak jantung tidak teratur yang meningkatkan risiko strok.
• Gejala mungkin kurang jelas, seperti keletihan, lemah, keliru, mudah jatuh atau sesak nafas.
• Rentak jantung yang tidak terkawal boleh memburukkan penyakit jantung atau buah pinggang yang sedia ada.
• Doktor akan menilai ubat-ubatan lain dan risiko pendarahan atau bekuan darah dengan lebih teliti.

Punca

Punca utama

• Gangguan rentak jantung yang menyebabkan kadar jantung terlalu laju atau tidak teratur, terutamanya fibrilasi atrium dan fluter atrium.
• Gangguan rentak lain seperti takikardia supraventrikular, iaitu denyutan laju yang bermula di bahagian atas jantung.
• Masalah struktur jantung, termasuk penyakit injap, otot jantung lemah atau kecacatan kongenital.
• Gangguan tiroid, ketidakseimbangan elektrolit, jangkitan, pengambilan alkohol berlebihan atau tekanan emosi yang kuat.
• Kadang-kadang tiada punca jelas ditemui walaupun selepas pemeriksaan.

Faktor risiko

• Umur yang lebih tua.
• Penyakit jantung, tekanan darah tinggi, diabetes atau kolesterol tinggi.
• Obesiti, tidur yang tidak berkualiti dan apnea tidur, iaitu berhenti bernafas seketika semasa tidur.
• Masalah tiroid atau penyakit buah pinggang.
• Pengambilan alkohol berlebihan atau merokok.
• Sejarah keluarga dengan gangguan rentak jantung.
• Stres berpanjangan dan kurang aktiviti fizikal.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Dapatkan rawatan segera jika jantung berdebar berterusan, sesak nafas bertambah, sakit dada atau hampir pengsan.
• Jika anda mempunyai tanda strok, hubungi perkhidmatan kecemasan dengan segera.
• Jika anda sedang mengambil ubat jantung dan mengalami pening teruk, pendarahan luar biasa atau kadar jantung yang sangat perlahan, dapatkan bantuan perubatan segera.

Buat temujanji rutin jika:

• Berjumpa doktor jika anda kerap rasa jantung berdebar, cepat letih atau sesak nafas tanpa sebab jelas.
• Jika anda mempunyai fibrilasi atrium atau gangguan rentak yang diketahui, hadiri janji susulan mengikut jadual.
• Sebelum prosedur kardioversi, berbincang dengan doktor tentang ubat-ubatan, alahan, puasa dan pengangkutan pulang.
• Bincang dengan doktor jika anda bimbang tentang risiko strok, bekuan darah atau pilihan rawatan lain.

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah kesihatan dan ubat-ubatan anda, kemudian melakukan pemeriksaan fizikal. Rekod jantung elektrik digunakan untuk melihat rentak jantung. Doktor juga akan mencari punca seperti masalah tiroid, tekanan darah tinggi atau penyakit jantung, dan menilai sama ada kardioversi elektrik sesuai untuk anda.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Elektrokardiogram (ECG), iaitu rakaman denyutan elektrik jantung.
• Pemantauan jantung mudah alih selama 24 jam atau lebih jika gejala datang dan pergi.
• Ekokardiogram, iaitu ultrasound jantung untuk melihat struktur dan fungsi jantung.
• Ujian darah untuk memeriksa tiroid, elektrolit, fungsi buah pinggang dan tanda-tanda lain.
• X-ray dada jika perlu.
• Ultrasound melalui kerongkong dalam kes tertentu untuk memeriksa bekuan darah di jantung sebelum prosedur.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda akan berjumpa doktor atau pasukan kardiologi untuk perbincangan. Mereka akan menerangkan prosedur, risiko dan manfaat, serta memastikan anda berpuasa jika perlu. Semasa prosedur, elektrod dilekatkan pada dada dan kadang-kadang belakang. Anda diberi ubat penenang, kemudian kejutan elektrik terkawal diberikan untuk membantu jantung kembali normal. Selepas itu, anda dipantau sehingga sedar sepenuhnya. Sesetengah pesakit boleh pulang pada hari yang sama, tetapi ada yang perlu tinggal untuk pemerhatian.

Rawatan

Kardioversi elektrik bertujuan memulihkan rentak jantung normal, tetapi ia tidak semestinya menyembuhkan punca masalah. Doktor akan merawat punca seperti masalah tiroid, tekanan darah tinggi atau penyakit jantung, dan menilai risiko bekuan darah. Pilihan rawatan bergantung pada jenis gangguan rentak, gejala, umur dan keadaan kesihatan anda.

Penjagaan diri di rumah

• Ikut janji susulan dan ujian yang disyorkan doktor.
• Ambil ubat seperti diarahkan dan jangan hentikan atau ubah dos sendiri tanpa berbincang dengan doktor atau ahli farmasi.
• Catat bila gejala berlaku, berapa lama dan apa yang mencetuskannya untuk dibincangkan semasa susulan.
• Hadkan alkohol dan kafein berlebihan jika ia mencetuskan jantung berdebar.
• Rehat selepas prosedur dan jangan memandu sehingga dibenarkan oleh pasukan perubatan jika anda diberi sedasi.
• Dapatkan bantuan segera jika gejala kecemasan berlaku.

Rawatan perubatan

Kardioversi elektrik menggunakan arus elektrik terkawal melalui elektrod untuk membantu jantung kembali kepada rentak normal. Pasukan perubatan akan memberi ubat penenang supaya anda selesa. Selepas prosedur, doktor mungkin membincangkan ubat untuk mengawal kadar atau rentak jantung, serta ubat untuk mengurangkan risiko bekuan darah jika perlu. Jenis ubat dan pelan rawatan akan dipilih oleh doktor berdasarkan keadaan anda. Jika rentak jantung berulang, doktor mungkin mencadangkan prosedur lain seperti ablasi, iaitu rawatan menggunakan tenaga kecil untuk membetulkan laluan elektrik jantung.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Kebanyakan pesakit tidak memerlukan pembedahan. Jika terdapat masalah injap atau struktur jantung yang jelas, atau jika rentak jantung sukar dikawal, pasukan kardiologi mungkin berbincang tentang prosedur lanjutan atau pembedahan yang sesuai.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas kardioversi, anda mungkin berasa letih atau mempunyai sedikit ketidakselesaan pada kulit di tempat elektrod. Rehatlah pada hari itu dan ikut nasihat doktor tentang aktiviti, memandu dan kembali bekerja. Teruskan memantau denyutan jantung dan hadiri susulan walaupun anda berasa lebih baik.

Tip gaya hidup

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok.
• Hadkan alkohol dan minuman berkafein jika ia mencetuskan gejala.
• Tidur yang cukup dan uruskan stres dengan cara yang sihat.
• Kekalkan berat badan yang sihat dan aktif secara sederhana mengikut keupayaan.
• Ambil ubat dan hadiri pemeriksaan mengikut jadual.

Diet dan senaman

Pilih makanan seimbang yang kaya dengan sayur, buah, bijirin penuh dan protein tanpa lemak. Kurangkan makanan tinggi garam, lemak tepu dan makanan diproses. Mulakan senaman ringan seperti berjalan selepas dibenarkan doktor, dan tingkatkan secara perlahan. Jika anda cepat sesak nafas, pening atau sakit dada semasa bersenam, berhenti dan dapatkan nasihat doktor.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Rasa bimbang tentang jantung adalah biasa, terutamanya selepas prosedur atau jika rentak jantung berulang. Sesetengah orang mengalami keresahan atau murung. Ceritakan perasaan anda kepada doktor, ahli psikologi atau kaunselor. Jika anda berasa sangat sedih, cemas atau mempunyai fikiran untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan segera daripada perkhidmatan kecemasan atau sokongan krisis tempatan.

Pencegahan

Tidak semua gangguan rentak jantung boleh dicegah, tetapi risiko boleh dikurangkan dengan mengawal tekanan darah, gula darah dan kolesterol, berhenti merokok, mengehadkan alkohol, kekal aktif dan mendapatkan rawatan untuk masalah tiroid atau apnea tidur. Jika anda sudah mempunyai gangguan rentak, susulan yang teratur penting untuk mengelakkan komplikasi.

Vaksin

Dapatkan vaksin yang disyorkan oleh doktor mengikut garis panduan Kementerian Kesihatan Malaysia, terutamanya jika anda mempunyai penyakit jantung kronik atau berisiko tinggi. Vaksin boleh membantu mengurangkan jangkitan yang boleh membebankan jantung.

Program saringan

Saringan tekanan darah, gula darah, kolesterol dan fungsi tiroid boleh membantu mengesan masalah yang menyumbang kepada gangguan rentak jantung. Jika anda mempunyai gejala jantung berdebar atau sejarah keluarga, berbincang dengan doktor sama ada ECG atau pemantauan jantung diperlukan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Risiko strok meningkat, terutamanya jika fibrilasi atrium tidak dipantau dan dirawat.
• Rentak jantung yang tidak terkawal boleh melemahkan jantung dan menyebabkan gagal jantung.
• Gejala seperti sesak nafas, letih dan pening boleh berterusan dan mengganggu kehidupan harian.
• Bekuan darah boleh terbentuk di jantung dan bergerak ke bahagian lain badan.
• Dalam kes yang jarang, gangguan rentak yang teruk boleh mengancam nyawa.

Pandangan jangka panjang

Ramai pesakit berjaya kembali kepada rentak jantung normal selepas kardioversi elektrik. Sesetengah orang mungkin perlu menjalani prosedur ini lebih daripada sekali atau memerlukan rawatan lain. Dengan susulan yang baik, pengurusan faktor risiko dan rawatan punca, prospek jangka panjang biasanya memberangsangkan. Bincangkan sebarang kebimbangan dengan pasukan penjagaan kesihatan anda.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.