Rhizotomi Dorsal Selektif (SDR)

Gambaran keseluruhan

Rhizotomi dorsal selektif (SDR) ialah sejenis pembedahan saraf untuk mengurangkan kekejangan otot, terutama pada kanak-kanak yang mempunyai spastisiti akibat cerebral palsy. Dalam pembedahan ini, doktor memilih dan memotong sebahagian kecil akar saraf di dalam tulang belakang yang menghantar isyarat berlebihan kepada otot. Tujuannya bukan menyembuhkan kerosakan otak, tetapi membantu otot menjadi lebih lembut dan mudah digerakkan.

Tidak. SDR ialah pembedahan khusus yang hanya dilakukan di pusat terpilih dan untuk pesakit yang memenuhi kriteria tertentu.

Biasanya kanak-kanak dengan spastisiti akibat cerebral palsy, terutamanya kekejangan pada kedua-dua kaki. SDR jarang dilakukan pada orang dewasa atau warga emas.

Gejala

Gejala biasa

• Otot terasa tegang dan sukar dilenturkan.
• Pergerakan menjadi kaku, terutama pada kaki.
• Kesukaran berjalan, berdiri atau mengimbangi badan.
• Kekejangan atau sentakan otot yang berulang.
• Sakit otot atau ketidakselesaan akibat kekejangan.

Gejala pada kanak-kanak

• Berjalan berjingkat atau hanya menggunakan hujung kaki.
• Kaki kelihatan bersilang atau bergesel semasa berjalan.
• Lewat capai kemahiran duduk, merangkak atau berjalan.
• Kerap jatuh atau cepat letih semasa bermain.
• Sukar memakai kasut, membersihkan badan atau menukar pakaian kerana kekejangan.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• SDR jarang dilakukan pada warga emas.
• Kekejangan otot pada usia lanjut lebih kerap perlu dinilai untuk punca lain seperti strok atau masalah saraf.
• Rundingan dengan doktor adalah penting sebelum membuat sebarang keputusan rawatan.

Punca

Punca utama

• SDR bukan penyakit dan tidak mempunyai punca dalam erti kata biasa. Ia prosedur untuk merawat spastisiti.
• Spastisiti berlaku apabila laluan saraf dalam otak yang mengawal pergerakan mengalami kerosakan.
• Punca paling biasa ialah cerebral palsy, iaitu keadaan yang bermula pada zaman kanak-kanak dan menjejaskan pergerakan.
• Kerosakan otak boleh berlaku sebelum, semasa atau selepas kelahiran, contohnya akibat kurang oksigen, jangkitan atau pendarahan.

Faktor risiko

• Kelahiran pramatang atau berat lahir rendah.
• Kecederaan otak semasa dalam kandungan atau sekitar kelahiran.
• Jangkitan otak pada awal kehidupan.
• Diagnosis cerebral palsy atau keadaan lain yang menyebabkan spastisiti.
• Kontraktur atau masalah sendi yang sudah lama berlaku jika spastisiti tidak diurus.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Jika kanak-kanak tiba-tiba menjadi lebih lemah, tidak boleh berjalan seperti biasa atau mengalami kekejangan teruk.
• Jika terdapat demam, luka bernanah atau cecair keluar dari luka selepas pembedahan.
• Jika kanak-kanak tidak boleh kencing, kencing berdarah atau sakit teruk semasa kencing.
• Jika sakit kepala teruk, muntah berterusan atau leher menjadi kaku selepas pembedahan.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika kekejangan otot mengganggu berjalan, duduk, tidur atau penjagaan harian.
• Jika anda ingin mengetahui sama ada SDR mungkin sesuai untuk anak anda.
• Untuk susulan fisioterapi dan pemeriksaan selepas pembedahan mengikut jadual.
• Jika alat sokongan seperti pendakap kaki tidak lagi sesuai atau menyebabkan ketidakselesaan.

Diagnosis

SDR tidak didiagnosis seperti penyakit. Doktor akan menilai sama ada seseorang itu calon yang sesuai melalui temu bual, pemeriksaan fizikal, penilaian pergerakan dan ujian pengimejan. Keputusan dibuat bersama pasukan rehabilitasi dan keluarga.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal oleh doktor rehabilitasi atau pakar bedah saraf.
• Penilaian fisioterapi untuk melihat kekuatan otot, julat pergerakan dan corak berjalan.
• Pengimejan resonans magnetik (MRI) otak atau tulang belakang jika perlu.
• Analisis gaya berjalan atau rakaman video pergerakan.
• X-ray pinggul atau tulang belakang jika ada kebimbangan tentang sendi atau tulang.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Penilaian mungkin mengambil beberapa lawatan. Anda akan ditanya tentang sejarah kesihatan, keupayaan harian dan matlamat keluarga. Pasukan akan menerangkan manfaat, risiko dan jangkaan secara realistik sebelum keputusan dibuat.

Rawatan

Rawatan spastisiti bermula dengan fisioterapi, alat sokongan dan penjagaan harian. SDR ialah salah satu pilihan pembedahan untuk kanak-kanak terpilih. Ia tidak menggantikan fisioterapi; sebaliknya, fisioterapi selepas pembedahan adalah bahagian penting dalam pemulihan.

Penjagaan diri di rumah

• Lakukan senaman fisioterapi seperti yang diajar oleh ahli fisioterapi.
• Regangkan otot dengan lembut dan kerap mengikut saranan pasukan rawatan.
• Gunakan pendakap, kasut sokongan atau alat bantu berjalan jika disyorkan.
• Jaga kebersihan luka selepas pembedahan dan ikut arahan penjagaan luka.
• Catat perubahan kekuatan, kekejangan atau kesakitan untuk dibincangkan dengan doktor.

Rawatan perubatan

Pasukan rehabilitasi mungkin mencadangkan fisioterapi intensif, terapi cara kerja, alat sokongan dan kaedah untuk mengurangkan kekejangan otot. Doktor juga mungkin membincangkan pilihan ubat atau suntikan untuk spastisiti, tetapi keputusan bergantung pada penilaian keseluruhan. Pembedahan ortopedik mungkin dipertimbangkan jika terdapat kontraktur atau masalah sendi.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

SDR dipertimbangkan untuk sesetengah kanak-kanak dengan spastisiti yang menjejaskan fungsi, terutamanya pada kedua-dua kaki. Calon perlu mempunyai kekuatan otot yang mencukupi, tiada masalah pergerakan jenis lain yang lebih dominan, dan keluarga perlu komited dengan fisioterapi jangka panjang. Pasukan pakar akan membuat keputusan bersama keluarga.

Hidup dengan keadaan ini

Selepas SDR, kanak-kanak biasanya memerlukan fisioterapi yang kerap dan pemulihan berperingkat. Keupayaan berjalan dan penjagaan diri mungkin berubah secara perlahan. Keluarga perlu bekerjasama dengan sekolah, ahli terapi dan doktor untuk menyesuaikan rutin harian.

Tip gaya hidup

• Kekalkan jadual fisioterapi dan senaman di rumah.
• Pastikan rumah selamat untuk mengurangkan risiko jatuh.
• Gunakan alat sokongan yang disyorkan dan pastikan ia sesuai.
• Berikan ruang rehat yang cukup antara aktiviti.
• Libatkan kanak-kanak dalam aktiviti sosial dan pembelajaran mengikut keupayaan.

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dan minum air yang cukup untuk menyokong pemulihan. Senaman perlu disesuaikan dengan keupayaan kanak-kanak dan dilakukan di bawah bimbingan ahli fisioterapi. Elakkan aktiviti yang berisiko tinggi sehingga doktor membenarkan.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Penjagaan kanak-kanak dengan spastisiti dan pemulihan selepas pembedahan boleh memberi tekanan kepada kanak-kanak dan penjaga. Rasa bimbang, penat atau sedih adalah biasa. Dapatkan sokongan daripada pasukan rawatan, keluarga atau kaunselor. Jika anda atau anak anda mempunyai fikiran untuk mencederakan diri, hubungi perkhidmatan kecemasan atau talian krisis yang tersenarai di laman ini dengan segera.

Pencegahan

SDR sendiri tidak boleh dicegah kerana ia prosedur pilihan. Keadaan yang menyebabkan spastisiti, seperti sesetengah kes cerebral palsy, juga tidak selalu dapat dicegah. Penjagaan kehamilan dan kelahiran yang baik boleh mengurangkan risiko sesetengah kecederaan otak.

Vaksin

Imunisasi rutin kanak-kanak mengikut jadual KKM penting untuk kesihatan umum, tetapi tidak khusus mencegah SDR.

Program saringan

Saringan perkembangan dan pemeriksaan fizikal kanak-kanak boleh mengesan spastisiti lebih awal. Tiada saringan khusus untuk menentukan sama ada seseorang memerlukan SDR.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kontraktur, iaitu otot dan sendi menjadi keras dan sukar diluruskan.
• Masalah pinggul seperti dislokasi atau kehausan sendi.
• Sakit kronik dan masalah tidur akibat kekejangan.
• Tekanan pada kulit atau ulser jika pergerakan terhad.
• Kerap jatuh dan kehilangan mobiliti.
• Risiko komplikasi selepas pembedahan seperti jangkitan, pendarahan, kebocoran cecair tulang belakang atau kelemahan sementara.

Pandangan jangka panjang

Ramai kanak-kanak menunjukkan pengurangan kekejangan dan peningkatan fungsi selepas SDR apabila digabungkan dengan fisioterapi yang rapi. Hasil berbeza antara individu, dan sesetengah kanak-kanak masih memerlukan alat sokongan atau pembedahan lain. Pasukan rawatan akan membincangkan jangkaan yang realistik dan menyokong keluarga sepanjang pemulihan.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.