Fisioterapi Dada

Gambaran keseluruhan

Fisioterapi dada ialah satu set teknik dan senaman yang dilakukan untuk membantu membersihkan lendir (kahak) daripada paru-paru dan memudahkan pernafasan. Ia dilakukan oleh ahli fisioterapi atau dilatih kepada pesakit dan penjaga. Teknik ini termasuk senaman pernafasan, batuk terkawal, dan cara meletakkan badan untuk mengalirkan kahak.

Fisioterapi dada adalah biasa digunakan di hospital dan klinik untuk pesakit dengan masalah paru-paru. Ia bukan penyakit, jadi ia tidak 'biasa' dalam erti kata jangkitan, tetapi ia adalah rawatan sokongan yang kerap diberi.

Ia boleh digunakan oleh kanak-kanak dan orang dewasa yang mempunyai masalah paru-paru seperti penyakit paru-paru kronik, cystic fibrosis (penyakit genetik yang menyebabkan lendir tebal), selepas pembedahan dada atau perut, atau mereka yang lemah dan sukar batuk.

Gejala

Gejala biasa

• Batuk berterusan dengan kahak yang banyak
• Sesak nafas atau sukar bernafas
• Bunyi nafas berbunyi (wheezing)
• Jangkitan paru-paru berulang
• Rasa letih atau lemah

Gejala pada kanak-kanak

• Jangkitan paru-paru yang kerap
• Batuk dengan kahak yang banyak
• Pernafasan cepat atau sukar bernafas
• Pertumbuhan berat badan yang perlahan
• Keletihan semasa bermain

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sesak nafas semasa aktiviti ringan
• Jangkitan paru-paru berulang
• Keletihan dan kurang bertenaga
• Batuk yang berpanjangan
• Sukar melakukan aktiviti harian

Punca

Punca utama

• Penyakit paru-paru kronik seperti COPD (penyakit paru-paru yang menyebabkan sukar bernafas)
• Cystic fibrosis (penyakit genetik yang menyebabkan lendir tebal)
• Bronkiektasis (kerosakan saluran pernafasan yang menyebabkan kahak terkumpul)
• Jangkitan paru-paru seperti pneumonia
• Selepas pembedahan dada atau perut
• Penyakit saraf atau otot yang melemahkan batuk

Faktor risiko

• Merokok
• Pendedahan kepada habuk atau asap
• Tidak aktif secara fizikal
• Tidak mengambil ubat mengikut nasihat doktor
• Umur muda atau tua yang lemah

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sesak nafas yang teruk atau tiba-tiba
• Demam tinggi dengan sesak nafas
• Kahak bertambah tebal atau berwarna
• Batuk berdarah
• Sakit dada
• Bibir atau muka kebiruan

Buat temujanji rutin jika:

• Batuk berterusan lebih 3 minggu
• Kahak berlebihan
• Jangkitan paru-paru berulang
• Sesak nafas semasa aktiviti ringan

Diagnosis

Doktor atau ahli fisioterapi akan bertanya tentang gejala, sejarah kesihatan, dan ubat yang diambil. Mereka akan memeriksa dada, mendengar bunyi paru-paru, dan mungkin melakukan ujian pernafasan. Ujian ini membantu menentukan sama ada fisioterapi dada sesuai untuk anda.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian spirometri (menghembus nafas ke dalam alat)
• X-ray dada
• Ujian kahak
• Ujian darah
• Ujian berjalan 6 minit

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda mungkin diminta meniup ke dalam tiub, berjalan, atau memberikan sampel kahak. Proses ini tidak menyakitkan dan biasanya mengambil masa 30-60 minit.

Rawatan

Fisioterapi dada dilakukan oleh ahli fisioterapi bertauliah. Ia melibatkan senaman pernafasan, teknik batuk, dan posisi badan untuk mengeluarkan kahak. Anda akan diajar cara melakukannya di rumah.

Penjagaan diri di rumah

• Minum air secukupnya untuk mencairkan kahak
• Ambil ubat mengikut nasihat doktor
• Elakkan asap rokok dan pencemaran
• Lakukan senaman pernafasan seperti yang diajar
• Jaga kebersihan tangan untuk elak jangkitan

Rawatan perubatan

Rawatan termasuk sesi fisioterapi dengan ahli fisioterapi, penggunaan alat bantu pernafasan seperti PEP (positive expiratory pressure) jika disyorkan, dan ubat-ubatan untuk melegakan pernafasan. Doktor akan menyesuaikan rawatan dengan keadaan anda.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan mungkin diperlukan jika ada masalah paru-paru yang mendasari, seperti bronkiektasis teruk atau kerosakan paru-paru. Fisioterapi dada sering digunakan sebelum dan selepas pembedahan untuk membantu pemulihan.

Hidup dengan keadaan ini

Anda mungkin perlu melakukan fisioterapi dada setiap hari, terutamanya pada waktu pagi. Ia mungkin mengambil masa 15-30 minit. Jadualkan masa yang sesuai dan libatkan penjaga jika perlu.

Tip gaya hidup

• Elakkan merokok
• Kekal aktif dengan senaman ringan seperti berjalan
• Dapatkan rehat yang cukup
• Hadiri janji temu susulan

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dan minum air secukupnya. Senaman ringan seperti berjalan boleh membantu pernafasan, tetapi ikut nasihat ahli fisioterapi.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Masalah pernafasan kronik boleh menyebabkan rasa cemas atau sedih. Bercakap dengan doktor atau kaunselor jika anda rasa tertekan. Sokongan mental sama pentingnya.

Pencegahan

Fisioterapi dada sendiri tidak boleh dicegah kerana ia adalah rawatan. Namun, komplikasi paru-paru boleh dikurangkan dengan mengelakkan merokok, mengawal penyakit kronik, dan mendapatkan vaksinasi.

Vaksin

Dapatkan vaksin influenza dan pneumokokal mengikut nasihat doktor. Vaksin ini membantu mencegah jangkitan paru-paru.

Program saringan

Tiada ujian saringan khusus untuk fisioterapi dada. Tetapi jika anda mempunyai penyakit paru-paru kronik, buat pemeriksaan berkala dengan doktor.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kahak terkumpul dan menyebabkan jangkitan paru-paru
• Sesak nafas yang bertambah teruk
• Kerosakan paru-paru jangka panjang
• Kurang oksigen dalam darah
• Keletihan dan kurang keupayaan melakukan aktiviti harian

Pandangan jangka panjang

Dengan fisioterapi dada yang betul dan rawatan sokongan, ramai pesakit dapat mengawal gejala dan mengekalkan kualiti hidup yang baik. Kerjasama dengan pasukan kesihatan amat penting.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.