Gigi Sensitif

Gambaran keseluruhan

Sensitiviti gigi ialah rasa sakit atau ngilu tajam dan singkat pada gigi apabila terdedah kepada sesuatu seperti sejuk, panas, manis, masam atau tekanan semasa menggosok gigi. Ia biasanya berlaku apabila lapisan pelindung luar gigi haus atau gusi menurun, menyebabkan bahagian dalam gigi lebih terdedah.

Ya, sensitiviti gigi agak biasa dialami oleh orang dewasa. Ia boleh berlaku pada satu gigi atau beberapa gigi, dan kadangkala hilang sendiri jika punca yang ringan dielakkan.

Sesiapa sahaja boleh mengalami gigi sensitif, tetapi lebih kerap pada orang dewasa yang mempunyai gusi menurun, enamel haus, tabiat menggosok gigi terlalu kuat, atau sejarah masalah gigi dan gusi. Kanak-kanak juga boleh mengalaminya, walaupun kurang kerap.

Gejala

Gejala biasa

• Rasa ngilu tajam yang singkat apabila makan atau minum sesuatu yang sejuk, panas, manis atau masam.
• Rasa tidak selesa apabila menggosok gigi atau menggunakan flos pada kawasan tertentu.
• Rasa sensitif apabila gigi terdedah kepada udara sejuk, contohnya semasa bernafas melalui mulut.
• Rasa ngilu pada satu atau beberapa gigi tanpa sakit yang berterusan.
• Kadangkala rasa tidak selesa apabila menggigit makanan keras atau menekan gigi.

Gejala pada kanak-kanak

• Kanak-kanak mungkin mengelak minuman sejuk atau ais krim kerana rasa ngilu.
• Mereka mungkin menangis atau menolak makanan tertentu tanpa dapat menerangkan rasa sakit dengan jelas.
• Kanak-kanak mungkin menggosok gigi dengan lebih perlahan pada satu bahagian mulut atau mengelak daripada memberus di kawasan yang sensitif.
• Jika kanak-kanak mengadu sakit gigi berulang, dapatkan pemeriksaan doktor gigi untuk memastikan tiada kaviti atau masalah lain.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Gusi menurun dan akar gigi terdedah boleh menyebabkan rasa sensitif pada usia lanjut.
• Haus gigi akibat penggunaan bertahun-tahun, tabiat mengisar gigi atau makanan berasid boleh meningkatkan sensitiviti.
• Mulut kering dan penggunaan ubat-ubatan tertentu boleh mengubah rasa dan kesihatan gigi; berbincang dengan doktor atau ahli farmasi jika risau.
• Sensitiviti pada beberapa gigi serentak perlu dinilai oleh doktor gigi untuk menolak masalah gusi atau kaviti.

Punca

Punca utama

• Enamel (lapisan luar gigi yang keras) haus akibat menggosok gigi terlalu kuat atau menggunakan berus gigi berbulu keras.
• Gusi menurun yang mendedahkan akar gigi, sering berkaitan dengan penyakit gusi atau penuaan.
• Makanan dan minuman berasid, seperti minuman berkarbonat, jus sitrus atau cuka, yang melembutkan lapisan gigi.
• Kaviti atau lubang gigi yang membolehkan rangsangan sampai ke bahagian dalam gigi.
• Gigi retak atau serpihan enamel akibat menggigit makanan keras atau kecederaan.
• Tabiat mengisar atau mengetap gigi, terutamanya pada waktu malam.
• Pemutihan gigi atau penggunaan produk pemutih yang berlebihan.
• Pembersihan gigi profesional baru-baru ini yang menyebabkan sensitiviti sementara.
• Masalah refluks asid atau muntah berulang yang mendedahkan gigi kepada asid.

Faktor risiko

• Menggosok gigi dengan kuat atau menggunakan berus gigi berbulu keras.
• Diet tinggi makanan dan minuman manis atau berasid.
• Sejarah penyakit gusi, gusi berdarah atau gusi menurun.
• Tabiat mengisar gigi atau mengetap rahang.
• Kurang penjagaan oral harian seperti memberus dan menggunakan flos.
• Penggunaan produk pemutihan gigi tanpa panduan doktor gigi.
• Masalah refluks asid, gangguan makan atau muntah berulang.
• Pekerjaan atau gaya hidup yang terdedah kepada habuk, asid atau bahan kimia tertentu tanpa perlindungan.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Bengkak pada muka, gusi atau leher.
• Demam bersama sakit gigi atau bengkak.
• Sakit gigi teruk yang tidak reda atau mengganggu tidur.
• Gigi patah atau terkehel selepas kecederaan.
• Pendarahan mulut yang tidak berhenti.
• Kesukaran membuka mulut atau menelan.

Buat temujanji rutin jika:

• Rasa sensitif berterusan lebih daripada beberapa hari atau minggu.
• Sensitiviti semakin teruk atau melibatkan banyak gigi.
• Rasa sakit mengganggu makan, minum atau tidur.
• Gusi berdarah, bengkak atau bernanah.
• Gigi kelihatan berubah warna atau ada lubang yang kelihatan.
• Sensitiviti berterusan selepas pembersihan gigi atau rawatan pergigian.
• Kanak-kanak mengadu sakit gigi berulang atau mengelak makanan tertentu.

Diagnosis

Doktor gigi akan bertanya tentang rasa sakit, makanan atau minuman yang mencetuskannya, tabiat harian dan sejarah kesihatan gigi. Mereka akan memeriksa mulut, gigi dan gusi untuk mencari punca seperti kaviti, gigi retak atau gusi menurun.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan visual gigi dan gusi.
• Ujian ringan dengan udara sejuk atau alat pemeriksaan untuk mengenal pasti kawasan sensitif.
• Ketukan lembut pada gigi untuk menilai kesihatan gigi.
• X-ray gigi jika doktor gigi mengesyaki kaviti, jangkitan atau masalah di bawah gusi.
• Pemeriksaan tambahan atau rujukan kepada pakar jika punca tidak jelas.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Pemeriksaan biasanya cepat dan tidak menyakitkan, walaupun anda mungkin rasa sedikit tidak selesa pada kawasan sensitif. Beritahu doktor gigi jika anda rasa sakit, sedang hamil, atau mempunyai masalah kesihatan lain. Anda tidak perlu berpuasa untuk pemeriksaan biasa.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada punca. Jika sensitiviti disebabkan oleh enamel haus atau gusi menurun, penjagaan harian dan produk gigi khas boleh membantu. Jika ada kaviti, gigi retak atau penyakit gusi, doktor gigi akan merawat punca tersebut.

Penjagaan diri di rumah

• Gunakan berus gigi berbulu lembut dan berus dengan tekanan perlahan.
• Berus gigi secara perlahan dalam gerakan kecil dan bulat, jangan menggosok terlalu kuat.
• Gunakan ubat gigi untuk gigi sensitif tanpa memilih jenama tertentu; tanya ahli farmasi atau doktor gigi jika tidak pasti.
• Elakkan makanan dan minuman berasid, terutamanya jika diambil kerap.
• Jika makan atau minum sesuatu yang berasid, tunggu sekurang-kurangnya 30 minit sebelum memberus gigi.
• Gunakan flos sekali sehari dengan lembut untuk menjaga gusi.
• Kurangkan penggunaan produk pemutihan gigi jika sensitiviti berlaku.
• Jika anda mengisar gigi pada waktu malam, berbincang dengan doktor gigi tentang pelindung gigi malam.

Rawatan perubatan

Doktor gigi mungkin menggunakan bahan pelindung atau varnis pada kawasan sensitif, merawat kaviti atau gigi retak, merawat penyakit gusi, atau menyarankan ubat gigi khas. Untuk kes yang teruk dan berterusan, doktor gigi mungkin mencadangkan rawatan akar gigi selepas penilaian. Semua rawatan perlu dibincangkan dengan doktor gigi supaya sesuai dengan punca dan keadaan gigi anda.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan biasanya tidak diperlukan untuk sensitiviti gigi biasa. Dalam kes tertentu seperti gusi menurun yang teruk atau masalah struktur gigi yang kompleks, doktor gigi mungkin merujuk kepada pakar untuk penilaian lanjut.

Hidup dengan keadaan ini

Kenal pasti pencetus rasa ngilu anda, seperti minuman sejuk atau makanan masam, dan elakkan secara berlebihan. Teruskan penjagaan mulut harian dengan lembut dan buat pemeriksaan gigi secara berkala.

Tip gaya hidup

• Kurangkan tabiat menggosok gigi terlalu kuat.
• Elakkan mengunyah ais, gula-gula keras atau objek keras.
• Berhenti merokok jika anda merokok, kerana ia menyokong kesihatan gusi.
• Uruskan tekanan dan tabiat mengisar gigi; berbincang dengan doktor gigi jika perlu.
• Hadkan minuman berkarbonat dan makanan berasid.
• Minum air kosong selepas makan untuk membantu membersihkan mulut.

Diet dan senaman

Amalkan diet seimbang dan hadkan makanan serta minuman manis atau berasid. Makan secara teratur dan pilih snek yang mesra gigi. Senaman ringan dan aktiviti fizikal secara umum menyokong kesihatan keseluruhan, tetapi ia tidak menggantikan penjagaan gigi harian.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Rasa sensitif yang berterusan boleh membuat makan dan tidur kurang selesa, dan kadangkala menyebabkan rasa risau atau mudah marah. Beritahu doktor gigi tentang kesan ini. Jika rasa bimbang atau tekanan berterusan, dapatkan sokongan daripada profesional kesihatan atau perkhidmatan sokongan yang sesuai.

Pencegahan

Banyak kes sensitiviti gigi boleh dikurangkan atau dicegah dengan penjagaan mulut yang betul, diet sihat dan pemeriksaan gigi berkala. Namun, sesetengah punca seperti gusi menurun atau haus gigi berkaitan usia mungkin tidak dapat dielakkan sepenuhnya.

Program saringan

Pemeriksaan gigi secara berkala, biasanya setiap 6 hingga 12 bulan atau mengikut nasihat doktor gigi, membantu mengesan masalah awal seperti kaviti, gigi retak dan penyakit gusi.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kaviti atau lubang gigi boleh menjadi lebih besar dan menyebabkan sakit berterusan.
• Penyakit gusi boleh merebak dan menyebabkan gigi longgar atau tanggal.
• Jangkitan pada gigi atau gusi boleh menyebabkan bengkak dan nanah.
• Gigi retak boleh menyebabkan sakit yang lebih serius atau kehilangan gigi.
• Rasa sakit boleh mengganggu makan, tidur dan kualiti hidup.
• Sensitiviti berterusan boleh menyebabkan seseorang mengelak memberus kawasan tertentu, seterusnya memburukkan kebersihan mulut.

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan orang dengan gigi sensitif boleh rasa lebih selesa dengan penjagaan yang betul dan rawatan punca. Jika sensitiviti berterusan, pemeriksaan awal membantu doktor gigi mencari punca dan merancang rawatan yang sesuai. Prognosis biasanya baik, terutamanya jika masalah dikesan lebih awal.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.