Excessive sweating

Gambaran keseluruhan

Peluh berlebihan (hyperhidrosis) adalah keadaan di mana badan mengeluarkan lebih banyak peluh daripada yang diperlukan untuk menyejukkan badan. Ia boleh berlaku di seluruh badan atau hanya di kawasan tertentu seperti ketiak, tapak tangan, tapak kaki, dan muka. Keadaan ini bukan disebabkan oleh senaman atau cuaca panas, tetapi oleh kelenjar peluh yang terlalu aktif.

Ya, peluh berlebihan adalah masalah yang agak biasa. Anggaran menunjukkan kira-kira 1-3% daripada populasi mengalami hyperhidrosis, tetapi ramai yang tidak mendapatkan bantuan kerana berasa malu.

Ia boleh menjejaskan sesiapa sahaja, tanpa mengira jantina. Selalunya ia mula muncul dalam kalangan kanak-kanak dan remaja, tetapi ia boleh berlarutan sehingga dewasa.

Gejala

Gejala biasa

• Peluh yang ketara di ketiak, tapak tangan, tapak kaki, muka, atau kepala walaupun anda tidak aktif atau cuaca sejuk.
• Peluh menitis atau membasahi pakaian dengan cepat.
• Kulit kelihatan lembap atau basah sepanjang masa.
• Masalah kulit seperti jangkitan kuman atau kulat di kawasan yang selalu basah.

Gejala pada kanak-kanak

• Tanda-tanda yang sama seperti orang dewasa: tapak tangan melekit, pakaian basah, atau rasa malu semasa bermain.
• Kanak-kanak mungkin mengelak aktiviti fizikal atau bersosial kerana peluh berlebihan.

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Peluh berlebihan pada orang tua mungkin dikaitkan dengan ubat-ubatan atau masalah kesihatan lain seperti tiroid atau kencing manis.
• Kulit yang sentiasa lembap boleh meningkatkan risiko ruam atau jangkitan.

Punca

Punca utama

• Hyperhidrosis primer: Biasanya disebabkan oleh faktor genetik (keturunan) di mana sistem saraf yang mengawal peluh menjadi terlalu aktif.
• Hyperhidrosis sekunder: Akibat daripada keadaan perubatan lain seperti hormon tiroid berlebihan, kencing manis, menopaus, jangkitan, atau sesetengah kanser.
• Ubat-ubatan tertentu seperti antidepresan atau ubat sakit juga boleh menyebabkan peluh berlebihan.

Faktor risiko

• Sejarah keluarga dengan hyperhidrosis.
• Keadaan perubatan seperti obesiti, kencing manis, atau penyakit jantung.
• Pengambilan kafein, alkohol, atau makanan pedas yang boleh mencetuskan peluh pada sesetengah orang.

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Peluh berlebihan yang datang secara tiba-tiba bersama simptom seperti sakit dada, sesak nafas, atau demam.
• Jika anda berasa pengsan atau pening teruk.

Buat temujanji rutin jika:

• Jika peluh berlebihan berlarutan selama lebih dari 3 bulan dan menjejaskan kehidupan seharian.
• Apabila rawatan di rumah seperti antiperspirant tidak membantu.
• Jika anda perasan bau badan yang kuat atau kulit menjadi merah dan merekah.

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang sejarah kesihatan anda, bila peluh bermula, dan faktor yang mencetuskan peluh. Mereka juga akan memeriksa kawasan yang terjejas. Tiada ujian khas untuk hyperhidrosis primer; diagnosis biasanya berdasarkan gejala.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian kanji-iodin (Starch-Iodine test): Doktor menyapu iodin pada kulit dan taburkan kanji; kawasan yang berpeluh akan berubah warna menjadi biru gelap.
• Ujian peluh (sweat test): Untuk mengukur jumlah peluh yang dihasilkan.
• Ujian darah atau air kencing boleh dilakukan jika disyaki hyperhidrosis sekunder akibat masalah tiroid, kencing manis, atau jangkitan.

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Doktor akan mengambil masa untuk mendengar cerita anda. Proses diagnosis biasanya mudah dan tidak sakit. Anda mungkin dirujuk kepada pakar dermatologi (doktor kulit) atau pakar perubatan lain jika perlu.

Rawatan

Rawatan bergantung kepada keterukan keadaan dan kawasan yang terjejas. Matlamat utama adalah mengurangkan peluh dan meningkatkan kualiti hidup. Rawatan boleh bermula dari langkah mudah di rumah hingga rawatan perubatan yang lebih khusus.

Penjagaan diri di rumah

• Gunakan antiperspirant yang mengandungi aluminium klorida (do not specify brand), tetapi berhati-hati pada kulit yang sensitif.
• Mandi sekurang-kurangnya sekali sehari dan keringkan badan dengan sempurna, terutamanya di celah-celah kulit.
• Pakai pakaian longgar dari gentian semula jadi seperti kapas atau linen untuk membolehkan kulit bernafas.
• Elakkan makanan pedas, kafein, dan alkohol yang boleh mencetuskan peluh.
• Gunakan bedak atau tisu khas untuk menyerap lembapan.

Rawatan perubatan

Doktor boleh menawarkan rawatan seperti ubat antikolinergik (dalam bentuk pil) untuk mengurangkan isyarat saraf yang mengaktifkan kelenjar peluh. Suntikan toksin botulinum (Botox) juga boleh digunakan untuk menyekat isyarat saraf di kawasan tertentu seperti ketiak. Rawatan lain termasuk iontophoresis (arus elektrik lembut melalui air) untuk tapak tangan dan kaki, atau terapi laser. Jika rawatan lain gagal, doktor mungkin membincangkan pilihan pembedahan seperti pembuangan kelenjar peluh atau simpatoktomi (memotong saraf). Semua rawatan ini memerlukan nasihat doktor pakar.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan biasanya hanya dipertimbangkan untuk kes yang sangat teruk dan tahan terhadap rawatan lain kerana risiko kesan sampingan. Ini termasuk pembuangan kelenjar peluh atau pembedahan saraf (sympathectomy). Doktor akan menjelaskan risiko dan faedah.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan peluh berlebihan boleh mencabar, tetapi anda boleh mengurusnya dengan perubahan rutin harian. Bawa tuala kecil atau tisu sentiasa ada di dalam beg. Tukar pakaian kerja atau guna pelapik ketiak untuk mengelakkan kesan basah. Jika peluh di tangan mengganggu, lap tangan dengan tisu sebelum bersalaman.

Tip gaya hidup

• Kekalkan berat badan yang sihat kerana berat berlebihan boleh meningkatkan peluh.
• Amalkan teknik relaksasi seperti pernafasan dalam atau meditasi untuk mengurangkan tekanan yang boleh mencetuskan peluh.
• Pakai kasut yang membolehkan kaki bernafas dan tukar stoking setiap hari.

Diet dan senaman

Tiada diet khas yang terbukti merawat hyperhidrosis, tetapi mengelakkan pencetus seperti makanan pedas dan kafein boleh membantu. Senaman tetap adalah baik, tetapi selepas itu pastikan anda mandi dan menukar pakaian basah dengan segera.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Peluh berlebihan boleh menjejaskan keyakinan diri, menyebabkan kebimbangan sosial atau rasa malu. Jika perasaan ini mengganggu kehidupan, berbincanglah dengan doktor atau kaunselor. Ingat, anda tidak keseorangan dan ada cara untuk mengurusnya.

Pencegahan

Hyperhidrosis primer yang disebabkan oleh genetik tidak dapat dicegah. Namun, bagi hyperhidrosis sekunder, mencegah atau merawat punca utama seperti masalah tiroid atau kencing manis boleh mengurangkan peluh berlebihan.

Vaksin

Tiada vaksin untuk hyperhidrosis.

Program saringan

Tiada saringan khusus untuk hyperhidrosis. Diagnosis biasanya berdasarkan simptom yang dilaporkan.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Masalah kulit seperti jangkitan kuman atau kulat kerana sentiasa lembap.
• Bau badan yang kuat (bromhidrosis) akibat peluh dan bakteria.
• Tekanan emosi, kebimbangan sosial, atau kemurungan.
• Kesan pada kerjaya atau perhubungan kerana rasa malu.

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan orang dengan hyperhidrosis boleh mendapat kelegaan dengan rawatan yang sesuai. Walaupun ia mungkin keadaan kronik, ada banyak pilihan untuk mengawalnya. Jangan berputus asa - berbincanglah dengan doktor anda untuk mencari pendekatan yang terbaik untuk anda.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) · Malaysia

Talian bantuan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.