Facial pain

Gambaran keseluruhan

Sakit muka adalah rasa tidak selesa atau nyeri di kawasan muka, termasuk dahi, pipi, rahang, dan sekitar mata. Ia boleh disebabkan oleh pelbagai masalah, dari gigi, sinus, hingga saraf.

Ya, sakit muka adalah masalah biasa yang sering dialami ramai orang. Ia boleh berlaku pada semua peringkat umur.

Sakit muka boleh menyerang sesiapa sahaja, tetapi ia lebih kerap berlaku pada orang yang mempunyai alahan, masalah gigi, atau tekanan pada rahang.

Gejala

Gejala biasa

• Rasa sakit di dahi, pipi, atau sekitar mata
• Sakit yang bertambah apabila menekan muka atau mengunyah
• Hidung tersumbat atau lelehan kuning/ hijau (untuk sakit sinus)
• Sakit gigi atau gusi bengkak
• Sakit seperti terkena renjatan elektrik di satu sisi muka (mungkin sakit saraf)

Gejala pada kanak-kanak

• Anak mungkin merengsa atau menangis tanpa sebab jelas
• Menggosok muka atau menarik telinga
• Sukar makan atau mengunyah
• Demam jika ada jangkitan

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sakit muka yang berlarutan mungkin berkaitan dengan masalah gigi palsu atau sendi rahang
• Rasa kebas atau lemah di muka perlu diberi perhatian segera
• Mungkin sukar membezakan sakit gigi dengan sakit sinus

Punca

Punca utama

• Jangkitan sinus (sinusitis) – radang pada rongga di muka
• Masalah gigi seperti gigi berlubang, abses gigi, atau gusi bengkak
• Gangguan sendi temporomandibular (TMJ) – sendi rahang yang tidak berfungsi betul
• Sakit saraf muka seperti neuralgia trigeminal – saraf muka yang terlalu aktif
• Sakit kepala kluster atau migrain yang menyebabkan sakit di sekitar mata
• Trauma muka seperti pukulan atau kemalangan

Faktor risiko

• Sejarah alahan atau resdung
• Masalah gigi yang tidak dirawat
• Kebiasaan menggeretakkan gigi semasa tidur (bruxism)
• Stres atau tekanan emosi
• Usia lanjut – lebih mudah mengalami sakit saraf
• Merokok – meningkatkan risiko jangkitan sinus

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sakit muka yang amat teruk atau tiba-tiba
• Demam tinggi, leher kaku, atau ruam
• Muka bengkak dengan kemerahan yang merebak
• Kesukaran membuka mulut atau menelan

Buat temujanji rutin jika:

• Sakit muka yang berlarutan lebih dari beberapa hari
• Sakit yang kerap berulang dan mengganggu aktiviti harian
• Terdapat benjolan atau bengkak di muka yang tidak hilang
• Sakit gigi berulang atau gusi berdarah

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang simptom, sejarah perubatan, dan memeriksa muka, hidung, mulut, serta gigi anda. Kadang-kadang doktor mungkin menekan kawasan tertentu untuk mencari punca sakit.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Pemeriksaan fizikal – memeriksa sinus, gigi, dan sendi rahang
• X-ray gigi atau panoramik – untuk melihat masalah gigi atau rahang
• CT scan atau MRI – jika disyaki sinusitis kronik atau tumor
• Ujian darah – jika ada tanda jangkitan atau keradangan

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Biasanya doktor akan mulakan dengan pemeriksaan asas. Anda mungkin dirujuk kepada pakar telinga, hidung, dan tekak (ENT) atau doktor gigi untuk rawatan lanjut. Proses diagnosis biasanya tidak menyakitkan dan mengambil masa 15-30 minit.

Rawatan

Rawatan untuk sakit muka bergantung kepada puncanya. Kebanyakan kes ringan boleh diuruskan di rumah dengan penjagaan diri dan ubat-ubatan tanpa preskripsi. Untuk kes yang lebih serius, doktor akan mencadangkan rawatan khusus.

Penjagaan diri di rumah

• Rehat dan tidur yang cukup
• Kompres suam atau sejuk pada kawasan sakit
• Minum air secukupnya dan elakkan makanan pedas atau keras
• Berkumur air garam suam untuk sakit gigi ringan
• Elakkan pergerakan rahang yang berlebihan, seperti menguap lebar atau mengunyah gula-gula getah

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberi ubat tahan sakit seperti parasetamol atau ibuprofen, atau ubat kumur untuk masalah gigi. Jika puncanya jangkitan, antibiotik mungkin diperlukan. Untuk sakit saraf, doktor boleh menetapkan ubat yang menstabilkan saraf. Dalam kes sinusitis, semburan hidung atau dekongestan boleh membantu. Rawatan sendi rahang termasuk senaman muka dan pelindung gigi pada waktu malam.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan, tetapi boleh dipertimbangkan untuk kes seperti abses gigi yang teruk, sinusitis kronik tidak responsif terhadap ubat, atau tumor muka. Doktor akan membincangkan pilihan ini jika rawatan lain gagal.

Hidup dengan keadaan ini

Hidup dengan sakit muka boleh menjadi mencabar, tetapi dengan pengurusan yang betul, kebanyakan orang dapat menjalani kehidupan normal. Kenal pasti pencetus sakit seperti makanan tertentu, stres, atau pergerakan rahang, dan cuba elakkannya.

Tip gaya hidup

• Amalkan teknik relaksasi seperti pernafasan dalam untuk mengurangkan stres
• Elakkan tabiat menggeretakkan gigi – gunakan pelindung mulut jika perlu
• Jaga kebersihan mulut dengan memberus gigi dan flos setiap hari
• Gunakan humidifier jika tinggal di persekitaran kering untuk mengurangkan risiko sinus kering

Diet dan senaman

Makan makanan lembut seperti sup, bubur, dan smoothies untuk mengelakkan tekanan pada rahang. Elakkan makanan keras, rangup, atau pedas. Senaman ringan seperti berjalan boleh membantu mengurangkan stres, tetapi elakkan senaman yang membabitkan hentakan pada kepala.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Sakit muka kronik boleh menyebabkan rasa cemas atau kemurungan kerana ia mengganggu tidur, makan, dan aktiviti harian. Jika anda berasa tertekan atau sedih, jangan malu untuk berbincang dengan doktor atau kaunselor. Ingat, anda tidak bersendirian.

Pencegahan

Tidak semua sakit muka boleh dicegah, tetapi ada langkah yang boleh mengurangkan risiko. Menjaga kesihatan mulut, mengawal alahan, dan mengurangkan tekanan boleh membantu mencegah beberapa punca utama.

Vaksin

Vaksin selesema dan vaksin pneumokokus boleh mengurangkan risiko jangkitan saluran pernafasan yang boleh membawa kepada sinusitis. Rujuk KKM atau doktor anda untuk jadual vaksinasi yang disyorkan.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk sakit muka. Walau bagaimanapun, pemeriksaan gigi secara berkala setiap 6 bulan boleh mengesan masalah awal yang mungkin menyebabkan sakit muka.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan boleh merebak ke otak atau mata (jarang tetapi serius)
• Kesakitan kronik yang menjejaskan kualiti hidup
• Masalah gigi menjadi lebih teruk, mungkin memerlukan cabutan atau rawatan saluran akar
• Gangguan tidur dan pemakanan

Pandangan jangka panjang

Kebanyakan sakit muka boleh dirawat dan sembuh sepenuhnya dengan rawatan yang sesuai. Jika puncanya dikenal pasti awal, peluang pemulihan adalah sangat baik. Dengan penjagaan yang betul, anda boleh mengawal simptom dan menjalani kehidupan yang selesa.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.