Frequent urination

Gambaran keseluruhan

Kencing kerap bermaksud anda perlu membuang air kecil lebih sering daripada biasa. Ini boleh berlaku pada waktu siang atau malam, dan boleh mengganggu tidur serta aktiviti harian. Kekerapan membuang air kecil berbeza bagi setiap orang, tetapi jika anda kerap ke tandas lebih daripada 8 kali sehari atau bangun lebih dari sekali pada waktu malam untuk kencing, ia mungkin dianggap kerap.

Ya, kencing kerap adalah masalah yang sangat biasa. Ramai orang mengalaminya pada satu ketika, terutama seiring bertambahnya usia atau semasa mengandung.

Ia boleh menjejaskan sesiapa sahaja, tetapi lebih kerap berlaku pada wanita (akibat kehamilan atau jangkitan saluran kencing), lelaki yang mempunyai masalah prostat, dan individu yang menghidap diabetes atau penyakit buah pinggang.

Gejala

Gejala biasa

• Kencing lebih daripada 8 kali sehari
• Bangun beberapa kali pada waktu malam untuk kencing (nokturia)
• Rasa tidak puas selepas kencing
• Rasa sakit atau pedih ketika kencing
• Kencing secara tiba-tiba dengan rasa terdesak

Gejala pada kanak-kanak

• Anak kecil mungkin kerap minta ke tandas atau mengalami kemalangan (mengompol) walaupun sudah dilatih tandas
• Rasa sakit ketika kencing
• Demam atau tidak selesa di perut bawah

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sukar menahan kencing
• Sering bangun malam untuk kencing, meningkatkan risiko jatuh
• Kencing tidak lawas atau menitik-nitik

Punca

Punca utama

• Minum air berlebihan, terutama kafein atau alkohol
• Jangkitan saluran kencing (UTI)
• Diabetes (kencing manis) yang tidak terkawal
• Pembesaran prostat pada lelaki (BPH)
• Pundi kencing terlalu aktif (overactive bladder)
• Kehamilan – rahim menekan pundi kencing
• Ubat-ubatan tertentu seperti diuretik (air pill)
• Masalah buah pinggang atau batu pundi kencing

Faktor risiko

• Berusia 50 tahun ke atas
• Wanita hamil atau selepas bersalin
• Mempunyai sejarah diabetes atau penyakit buah pinggang
• Obesiti
• Kerap sembelit
• Merokok

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Kencing berdarah
• Tidak boleh kencing langsung
• Sakit teruk di bahagian bawah perut atau pinggang

Buat temujanji rutin jika:

• Kencing kerap yang berterusan lebih dari seminggu
• Bangun malam untuk kencing sehingga mengganggu tidur
• Rasa sakit atau pedih ketika kencing
• Kencing kerap disertai rasa haus yang luar biasa

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang simptom, tabiat minum, dan sejarah kesihatan. Anda mungkin diminta melakukan ujian mudah seperti ujian air kencing (urinalisis) untuk memeriksa jangkitan atau gula.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian air kencing (urinalisis) – untuk mengesan jangkitan, gula, atau protein
• Ujian darah – untuk memeriksa gula, fungsi buah pinggang, atau hormon
• Ultrasound pundi kencing atau prostat – untuk melihat struktur dan masalah fizikal
• Ujian aliran kencing (uroflowmetry) – untuk menilai kelajuan dan jumlah kencing
• Sista skopi – tiub kecil dengan kamera untuk melihat bahagian dalam pundi kencing (jarang dilakukan)

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Kebiasaannya, doktor akan memulakan dengan ujian air kencing dan darah. Jika perlu, anda akan dirujuk kepada pakar urologi (doktor pakar saluran kencing) untuk pemeriksaan lanjut. Proses ini mudah dan tidak menyakitkan.

Rawatan

Rawatan untuk kencing kerap bergantung kepada puncanya. Jika ia disebabkan jangkitan, doktor akan memberi antibiotik. Jika diabetes, kawalan gula sangat penting. Bagi masalah prostat, terdapat ubat-ubatan yang membantu mengecutkan prostat atau mengendurkan otot pundi kencing. Pendekatan rawatan biasanya merangkumi perubahan gaya hidup, latihan pundi kencing, dan jika perlu, ubat-ubatan yang ditetapkan oleh doktor.

Penjagaan diri di rumah

• Kurangkan minum kafein (kopi, teh, minuman tenaga) dan alkohol
• Hadkan minum air pada waktu malam, terutamanya 2-3 jam sebelum tidur
• Latih pundi kencing – cuba tahan kencing sedikit demi sedikit untuk meningkatkan kapasiti
• Amalkan senaman Kegel untuk menguatkan otot lantai pelvis
• Jaga berat badan sihat – berat berlebihan memberi tekanan pada pundi kencing

Rawatan perubatan

Doktor boleh menetapkan ubat-ubatan yang mengendurkan pundi kencing atau mengurangkan pengeluaran air kencing. Untuk lelaki dengan prostat membesar, doktor mungkin memberi ubat yang membantu melancarkan kencing. Jangan mengambil sebarang ubat tanpa preskripsi doktor. Jika anda hamil, doktor akan memastikan rawatan selamat untuk ibu dan bayi.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan, tetapi boleh dipertimbangkan jika masalah prostat sangat teruk, atau jika terdapat batu pundi kencing atau tumor. Doktor pakar akan membincangkan pilihan ini jika rawatan lain tidak berkesan.

Hidup dengan keadaan ini

Kencing kerap boleh mengganggu kerja, tidur, dan aktiviti sosial. Namun, dengan pengurusan yang betul, kebanyakan orang boleh menjalani hidup seperti biasa. Rancang perjalanan anda dengan mengetahui lokasi tandas awam, dan jangan segan untuk bercakap dengan rakan atau keluarga tentang keadaan anda.

Tip gaya hidup

• Gunakan pelindung seluar dalam atau tuala wanita jika perlu untuk memberi keyakinan
• Bersedia dengan pakaian yang mudah ditanggalkan
• Cuba teknik relaksasi seperti pernafasan dalam untuk mengurangkan rasa terdesak
• Pastikan laluan ke tandas di rumah bebas halangan untuk keselamatan

Diet dan senaman

Elakkan makanan pedas, masam, atau berasid yang boleh merengsakan pundi kencing. Kekalkan pengambilan serat untuk mengelakkan sembelit. Senaman ringan seperti berjalan kaki dan senaman Kegel boleh membantu mengawal pundi kencing. Jika anda aktif secara fizikal, pastikan anda minum air secukupnya tetapi elakkan minum berlebihan sejam sebelum bersenam.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Kencing kerap boleh menyebabkan rasa malu, cemas, atau stres, terutama jika ia sering berlaku di tempat awam. Ingat, anda tidak bersendirian. Ramai orang mengalami perkara yang sama. Bercakap dengan rakan atau kaunselor boleh membantu. Jika perasaan ini mengganggu kehidupan harian, berjumpalah dengan doktor untuk mendapatkan sokongan.

Pencegahan

Tidak semuanya boleh dicegah, tetapi anda boleh mengurangkan risiko dengan mengekalkan gaya hidup sihat. Kawal pengambilan gula untuk mencegah diabetes, minum air secukupnya (tapi tidak berlebihan), dan berhenti merokok. Lelaki boleh menjalani pemeriksaan prostat secara berkala selepas usia 50 tahun.

Vaksin

Tiada vaksin khusus untuk mencegah kencing kerap, tetapi vaksin seperti vaksin influenza dan pneumokokal boleh membantu mengelakkan jangkitan yang boleh memburukkan masalah kencing.

Program saringan

Jika anda berusia 50 tahun ke atas atau mempunyai faktor risiko, lakukan pemeriksaan kesihatan tahunan termasuk ujian air kencing dan gula darah. Lelaki boleh berbincang dengan doktor tentang pemeriksaan prostat.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jangkitan saluran kencing yang berulang atau merebak ke buah pinggang (pyelonephritis)
• Masalah tidur kronik akibat kerap bangun malam
• Kualiti hidup menurun akibat rasa malu atau cemas
• Jika disebabkan diabetes, risiko kerosakan saraf dan buah pinggang yang lebih teruk

Pandangan jangka panjang

Dengan rawatan yang betul, kebanyakan punca kencing kerap boleh dirawat atau dikawal dengan baik. Ramai orang dapat kembali kepada rutin normal. Jangan putus asa – dapatkan nasihat doktor untuk mendapatkan pelan rawatan yang sesuai. Anda boleh hidup dengan selesa.

Cari sokongan

Organisasi tempatan

• Kementerian Kesihatan Malaysia · Malaysia
• Persatuan Diabetes Malaysia · Malaysia

Talian bantuan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.