Ujian Plethysmografi Badan untuk Fungsi Paru-paru

Gambaran keseluruhan

Ujian plethysmografi badan ialah sejenis ujian fungsi paru-paru. Ia mengukur berapa banyak udara di dalam paru-paru dan sejauh mana saluran udara anda terbuka. Anda akan duduk di dalam bilik kecil yang kedap udara dan bernafas melalui tiub. Alat ini mengukur perubahan tekanan dan isipadu udara. Ujian ini membantu doktor memahami keadaan paru-paru seperti asma, penyakit paru-paru obstruktif kronik (COPD) dan parut paru-paru. Ujian ini tidak sakit dan bukan rawatan, tetapi ia memberi maklumat penting kepada doktor.

Ujian ini biasa dilakukan di klinik atau hospital yang mempunyai makmal fungsi paru-paru. Ia bukan ujian saringan rutin untuk semua orang. Doktor akan mencadangkannya jika ada sebab yang jelas.

Ujian ini boleh dilakukan oleh orang dewasa yang mempunyai gejala paru-paru atau penyakit paru-paru sedia ada. Kanak-kanak yang cukup umur untuk mengikuti arahan juga boleh menjalaninya. Warga emas mungkin menjalaninya untuk memantau fungsi paru-paru.

Gejala

Gejala biasa

• Sesak nafas yang berterusan atau berulang
• Batuk kronik atau batuk yang berpanjangan
• Mengi atau bunyi nafas semasa bernafas
• Rasa dada sempit atau tidak selesa
• Mudah letih atau tidak mampu bersenam seperti biasa
• Jangkitan paru-paru yang berulang

Gejala pada kanak-kanak

• Sesak nafas semasa bermain atau aktif
• Batuk berulang, terutama pada waktu malam
• Mengi atau bunyi nafas yang berulang
• Sukar bernafas selepas jangkitan selesema

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Sesak nafas semasa aktiviti harian seperti berjalan atau menaiki tangga
• Batuk dan kahak yang berterusan
• Mudah letih walaupun selepas aktiviti ringan
• Jangkitan paru-paru yang kerap

Punca

Punca utama

• Doktor biasanya meminta ujian ini untuk menyiasat gejala paru-paru seperti asma, penyakit paru-paru obstruktif kronik (COPD) atau parut paru-paru.
• Ujian ini juga digunakan untuk memantau penyakit paru-paru yang sudah diketahui.
• Kadangkala ia diminta sebelum pembedahan atau untuk menilai kesan pendedahan habuk dan bahan kimia.

Faktor risiko

• Merokok atau terdedah kepada asap rokok
• Pendedahan kepada habuk, bahan kimia atau pencemaran udara
• Jangkitan paru-paru yang berulang
• Sejarah keluarga penyakit paru-paru
• Bekerja dalam industri berdebu atau berisiko
• Masalah imun atau alahan yang menjejaskan paru-paru

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sesak nafas yang cepat bertambah teruk
• Batuk darah
• Sakit dada baru atau teruk
• Demam tinggi bersama sesak nafas
• Bibir atau kuku kebiruan

Buat temujanji rutin jika:

• Batuk yang berterusan lebih daripada tiga minggu
• Sesak nafas semasa senaman ringan
• Mengi yang berulang
• Perlu semakan fungsi paru-paru untuk penyakit sedia ada
• Doktor meminta ujian sebelum sesuatu rawatan atau prosedur

Diagnosis

Doktor akan bertanya tentang gejala, sejarah kesihatan dan ubat-ubatan anda, serta membuat pemeriksaan fizikal. Ujian plethysmografi badan ialah salah satu ujian yang membantu doktor menilai fungsi paru-paru. Keputusan dibandingkan dengan nilai normal berdasarkan umur, jantina, tinggi dan berat anda.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Spirometri, iaitu ujian meniup ke dalam alat untuk mengukur aliran udara
• Plethysmografi badan, iaitu ujian dalam bilik kedap udara untuk mengukur isipadu paru-paru
• Ujian kapasiti resapan (DLCO) jika doktor perlu menilai pertukaran oksigen
• Ujian darah atau X-ray dada jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Anda akan diminta memakai penyepit hidung dan bernafas melalui tiub di dalam bilik kecil. Juruteknik akan memberi arahan yang jelas. Ujian tidak sakit. Anda mungkin rasa sedikit sesak atau penat kerana perlu bernafas mengikut arahan. Ia mengambil masa lebih kurang 30 hingga 60 minit. Beritahu juruteknik jika anda takut berada dalam ruang kecil. Jangan berhenti mengambil ubat tanpa nasihat doktor.

Rawatan

Ujian ini sendiri bukan rawatan. Rawatan bergantung kepada keputusan ujian dan masalah kesihatan yang ditemui. Doktor akan berbincang dengan anda tentang pilihan penjagaan yang sesuai.

Penjagaan diri di rumah

• Berhenti merokok dan elakkan asap rokok
• Elakkan pendedahan kepada habuk, bahan kimia dan pencemaran udara
• Amalkan senaman ringan mengikut kemampuan
• Jaga kebersihan tangan dan elakkan jangkitan
• Hadiri janji temu susulan seperti yang dirancang

Rawatan perubatan

Doktor mungkin memberikan ubat penyedut atau ubat lain untuk mengawal gejala, terapi oksigen jika perlu, atau program pemulihan paru-paru. Jenis rawatan bergantung kepada diagnosis dan keadaan anda. Jangan mula, henti atau ubah ubat tanpa nasihat doktor.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan bukan bahagian daripada ujian ini. Jika keputusan ujian menunjukkan keadaan paru-paru tertentu, doktor akan berbincang sama ada prosedur atau pembedahan diperlukan.

Hidup dengan keadaan ini

Jika ujian menunjukkan masalah paru-paru, anda mungkin perlu memantau gejala dan mengikuti pelan rawatan. Rehat secukupnya dan elakkan pencetus seperti asap dan habuk. Bawa senarai soalan semasa berjumpa doktor.

Tip gaya hidup

• Tidak merokok dan menjauhi asap rokok
• Elakkan pendedahan kepada habuk dan bahan kimia
• Kekal aktif mengikut kemampuan
• Jaga berat badan yang sihat
• Dapatkan vaksinasi yang disyorkan oleh doktor

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dan minum air secukupnya. Senaman ringan seperti berjalan boleh membantu, tetapi berbincang dengan doktor sebelum memulakan program senaman jika anda sesak nafas.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Masalah paru-paru boleh menyebabkan rasa risau, sedih atau tertekan. Ini normal. Berbincang dengan doktor, ahli keluarga atau kaunselor. Jika anda mempunyai fikiran untuk mencederakan diri, dapatkan bantuan segera daripada perkhidmatan kecemasan atau talian sokongan kesihatan mental tempatan.

Pencegahan

Ujian ini tidak boleh dicegah kerana ia prosedur diagnostik. Namun, masalah paru-paru yang dikesan boleh dicegah atau dikawal dengan mengelakkan merokok, asap dan pencemaran udara.

Vaksin

Doktor mungkin mengesyorkan vaksin influenza dan pneumokokal mengikut umur dan keadaan kesihatan anda. Tanya doktor untuk nasihat.

Program saringan

Tiada saringan rutin untuk semua orang. Doktor akan mencadangkan ujian fungsi paru-paru jika ada gejala atau faktor risiko.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Jika masalah paru-paru tidak dikesan dan tidak dirawat, gejala boleh bertambah teruk
• Aktiviti harian dan kualiti hidup mungkin terjejas
• Risiko jangkitan paru-paru boleh meningkat
• Dalam kes yang serius, fungsi paru-paru boleh merosot

Pandangan jangka panjang

Dengan diagnosis dan rawatan yang tepat, ramai orang boleh mengawal gejala dan mengekalkan kualiti hidup. Ujian ini membantu doktor membuat keputusan yang lebih baik untuk penjagaan anda.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.