Cystatin C test

Gambaran keseluruhan

Ujian Cystatin C adalah ujian darah yang mengukur tahap protein cystatin C dalam darah. Protein ini dihasilkan oleh sel-sel badan dan ditapis oleh buah pinggang. Ujian ini digunakan untuk menilai sejauh mana buah pinggang berfungsi.

Ujian Cystatin C semakin biasa digunakan di Malaysia, terutamanya di hospital dan klinik yang mempunyai kemudahan makmal.

Ujian ini boleh dilakukan kepada sesiapa sahaja yang perlu memeriksa fungsi buah pinggang, termasuk orang dewasa, warga emas, dan kanak-kanak.

Gejala

Gejala biasa

• Bengkak pada kaki, buku lali, atau muka
• Keletihan yang luar biasa
• Sukar tidur
• Kencing berbuih atau berdarah
• Kerap membuang air kecil pada waktu malam

Gejala pada kanak-kanak

• Kegagalan untuk membesar dengan baik
• Kerap demam atau jangkitan saluran kencing
• Bengkak di sekitar mata

Gejala pada orang dewasa yang lebih tua

• Perubahan dalam tabiat kencing
• Sakit pinggang yang tidak hilang
• Penurunan selera makan
• Kekeliruan atau sukar menumpukan perhatian

Punca

Punca utama

• Penyakit kencing manis (diabetes)
• Tekanan darah tinggi (hipertensi)
• Jangkitan buah pinggang berulang
• Penyakit radang seperti glomerulonephritis

Faktor risiko

• Sejarah keluarga penyakit buah pinggang
• Usia lanjut
• Obesiti
• Pengambilan ubat tahan sakit secara berlebihan

Bila perlu berjumpa doktor

Jumpa doktor dengan segera jika:

• Sekiranya anda tidak dapat membuang air kencing langsung
• Jika terdapat darah dalam air kencing yang ketara
• Sekiranya anda mengalami sakit pinggang yang amat sangat

Buat temujanji rutin jika:

• Jika anda menghidap kencing manis atau tekanan darah tinggi, dapatkan pemeriksaan fungsi buah pinggang secara berkala
• Jika anda bengkak kaki atau muka yang tidak hilang
• Jika anda kerap letih tanpa sebab yang jelas

Diagnosis

Doktor akan mengesyorkan ujian darah Cystatin C jika terdapat tanda-tanda masalah buah pinggang. Ujian ini dijalankan di makmal hospital atau klinik.

Ujian yang mungkin dilakukan

• Ujian darah Cystatin C
• Ujian kreatinin serum
• Ujian air kencing (urinalisis)
• Ultrasound buah pinggang jika perlu

Apa yang diharapkan semasa temujanji anda

Ujian darah ini adalah prosedur ringkas. Sampel darah akan diambil dari urat lengan anda. Anda tidak perlu berpuasa untuk ujian ini. Keputusan biasanya boleh diperolehi dalam beberapa hari.

Rawatan

Rawatan untuk masalah buah pinggang bergantung kepada punca dan tahap keterukan. Matlamat utama adalah untuk melambatkan kerosakan buah pinggang dan menguruskan gejala.

Penjagaan diri di rumah

• Kawal tekanan darah dan gula dalam darah
• Amalkan diet rendah garam
• Minum air secukupnya (kecuali jika dinasihatkan sebaliknya)
• Berhenti merokok dan hadkan alkohol

Rawatan perubatan

Doktor mungkin akan menetapkan ubat-ubatan untuk mengawal tekanan darah, mengurangkan protein dalam air kencing, atau merawat jangkitan. Jangan mengambil sebarang ubat tanpa nasihat doktor, terutamanya ubat tahan sakit.

Bila pembedahan dipertimbangkan?

Pembedahan jarang diperlukan, tetapi dalam kes tertentu seperti batu karang atau kanser buah pinggang, doktor mungkin mencadangkan pembedahan.

Hidup dengan keadaan ini

Jika anda menjalani ujian Cystatin C secara berkala, doktor akan memantau fungsi buah pinggang anda dari masa ke masa. Ikut arahan doktor tentang ubat dan gaya hidup.

Tip gaya hidup

• Kekalkan berat badan yang sihat
• Bersenam secara teratur
• Kurangkan tekanan
• Jaga kebersihan diri untuk mengelakkan jangkitan

Diet dan senaman

Makan makanan seimbang dengan kurang garam dan makanan diproses. Bersenam ringan seperti berjalan kaki 30 minit sehari. Rujuk pakar diet untuk panduan khusus.

Kesihatan mental dan kesejahteraan emosi

Hidup dengan penyakit buah pinggang kronik boleh menyebabkan kebimbangan atau tekanan. Bercakap dengan keluarga, rakan, atau kaunselor. Anda tidak bersendirian.

Pencegahan

Penyakit buah pinggang boleh dicegah dengan mengawal faktor risiko seperti kencing manis dan tekanan darah tinggi. Ujian Cystatin C digunakan untuk pengesanan awal, bukan pencegahan terus.

Vaksin

Vaksinasi seperti vaksin influenza dan pneumokokal disarankan untuk pesakit buah pinggang kerana risiko jangkitan lebih tinggi.

Program saringan

Ujian Cystatin C boleh digunakan sebagai saringan untuk fungsi buah pinggang, terutamanya pada mereka yang berisiko tinggi.

Komplikasi

Jika tidak dirawat

• Kerosakan buah pinggang yang semakin teruk
• Penyakit buah pinggang tahap akhir (ESRD) yang memerlukan dialisis
• Peningkatan risiko penyakit jantung
• Anemia dan masalah tulang

Pandangan jangka panjang

Dengan pengesanan awal dan rawatan yang betul, ramai pesakit dapat mengekalkan fungsi buah pinggang yang stabil untuk jangka masa yang lama. Doktor akan bekerjasama dengan anda untuk merancang rawatan terbaik.

Cari sokongan

Pautan luar membuka laman web pihak ketiga. Ruqelo Health tidak bertanggungjawab ke atas kandungan luaran. Menyenaraikan organisasi tidak bermaksud pengesahan.