Erişkinlerde Anjina: Göğüs Ağrısı ile Yaşamak

Genel Bakış

Anjina, kalp kasınıza yeterince oksijen taşıyan kan gitmediğinde oluşan bir göğüs ağrısı veya rahatsızlık hissidir. Kalbiniz daralmış veya tıkanmış atardamarlar nedeniyle yeterli kan alamaz. Bu durum, kalp krizi geçirme riskinizi artırabilir, ancak doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altına alınabilir.

Evet, anjina özellikle 45 yaş üstü erkeklerde ve 55 yaş üstü kadınlarda yaygındır. Türkiye'de kalp hastalıkları sık görüldüğü için anjina da sık karşılaşılan bir durumdur.

Anjina en çok kalp damar hastalığı riski taşıyan kişileri etkiler: sigara içenler, yüksek tansiyonu veya kolesterolü olanlar, diyabet hastaları, aşırı kilolu veya hareketsiz yaşam sürenler. Ailede kalp hastalığı öyküsü de riski artırır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste baskı, sıkışma, ağırlık veya yanma hissi
• Göğüs ağrısının kollara, omuzlara, boyuna, çeneye veya sırta yayılması
• Nefes darlığı
• Terleme, baş dönmesi veya yorgunluk
• Mide bulantısı veya hazımsızlık hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda anjina çok nadirdir. Görülürse genellikle doğuştan kalp hastalıklarına bağlıdır. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çabuk yorulma belirtileri olabilir. Bir çocukta bu belirtiler varsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda anjina belirtileri daha az belirgin olabilir. Göğüs ağrısı yerine nefes darlığı, yorgunluk, mide bulantısı veya sersemlik hissi ön planda olabilir. Bu nedenle yaşlılarda kalp sorunları gözden kaçabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Koroner arter hastalığı: Kalp damarlarının ateroskleroz (damar sertliği) nedeniyle daralması veya tıkanması
• Damar spazmı: Kalp damarlarının geçici olarak büzülmesi (varyant anjina)
• Kalp kapak hastalıkları veya kalp kası hastalıkları (daha nadir)

Risk faktörleri

• Sigara içmek ve tütün ürünleri kullanmak
• Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Yüksek kolesterol
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• Aşırı kilo veya obezite
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Sağlıksız beslenme (aşırı yağlı, tuzlu işlenmiş gıdalar)
• Stres
• İleri yaş (45+ erkek, 55+ kadın)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız ilk kez oluyorsa
• Ağrı şiddetli, uzun süreli veya dinlenmeyle geçmiyorsa
• Ağrıyla birlikte nefes darlığı, terleme, baş dönmesi varsa
• Anjina belirtileriniz değiştiyse (daha sık, daha hafif eforla)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Eforla ortaya çıkan, dinlenince geçen, hafif-orta şiddette göğüs ağrınız varsa
• Ailenizde kalp hastalığı öyküsü varsa ve belirtilerinizden endişeleniyorsanız
• Düzenli kontroller için kardiyoloji uzmanına başvurmalısınız

Tanı

Anjina tanısı koymak için doktorunuz önce tıbbi öykünüzü alır ve fizik muayene yapar. Ardından kalbinizi değerlendirmek için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• EKG (Elektrokardiyografi: Kalbin elektriksel aktivitesini kaydeden test)
• Efor testi (Koşu bandı veya bisikletle kalbin efora tepkisinin ölçülmesi)
• Kan testleri (Kalp enzimleri, kolesterol, şeker düzeyleri)
• Ekokardiyografi (Kalbin ultrasonla görüntülenmesi)
• Koroner anjiyografi (Damarlara kateterle girilerek görüntüleme)
• BT anjiyografi (Bilgisayarlı tomografi ile damar görüntüleme)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde doktorunuz size testler hakkında detaylı bilgi verecektir. Testler genellikle ağrısızdır ve hastanede veya poliklinikte yapılır. Sonuçlara göre tedavi planınız belirlenecektir. Endişelerinizi doktorunuzla açıkça paylaşın.

Tedavi

Anjina tedavisinin amacı, belirtileri kontrol altına almak, kalp krizi riskini azaltmak ve yaşam kalitenizi artırmaktır. Tedavi; yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar (doktorunuzun önerdiği şekilde kullanılmalıdır, isim vermeyin) ve gerekirse cerrahi girişimleri içerir.

Evde kişisel bakım

• Sigara ve tütün ürünlerini bırakmak.
• Sağlıklı beslenmek: Bol sebze, meyve, tam tahıl, az yağlı proteinler tüketmek, tuz ve doymuş yağları sınırlamak.
• Düzenli egzersiz yapmak (Doktorunuzun önerdiği şekilde, haftada en az 150 dakika orta şiddette aktivite).
• Stresle baş etme yöntemleri geliştirmek (meditasyon, nefes egzersizleri, hobi edinmek).
• Kilo vermek (fazla kilolarınız varsa).
• Kan basıncı, kan şekeri ve kolesterolü kontrol altında tutmak.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz anjinanızı kontrol etmek için çeşitli ilaç grupları önerebilir. Bunlar arasında ağrıyı önleyici, damarları genişletici, kan sulandırıcı, tansiyon ve kolesterol düşürücü ilaçlar bulunur. İlaçlarınızı düzenli kullanmanız ve hiçbir ilacı doktorunuza danışmadan bırakmamanız önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç tedavisine rağmen belirtiler devam ediyorsa veya damar tıkanıklığı ileri düzeydeyse cerrahi girişimler gerekebilir. Bunlar arasında balon anjiyoplasti (damara balonla girip tıkanıklığı açma) ve stent (damar içine küçük bir tüp yerleştirme) veya koroner arter bypass ameliyatı sayılabilir. Karar, doktorunuz tarafından durumunuza göre verilecektir.

Bu durumla yaşamak

Anjina ile yaşamak, belirtilerinizi tetikleyen durumları fark etmeyi ve onlardan kaçınmayı gerektirir. Günlük aktivitelerinizi doktorunuzun önerileri doğrultusunda ayarlayabilirsiniz. Ağrınız olduğunda dinlenin veya doktorunuzun önerdiği şekilde hareket edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmeyin, pasif içicilikten kaçının.
• Sağlıklı ve dengeli beslenin. Akdeniz tipi beslenme önerilir.
• Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş gibi egzersizler yapın.
• Stresi yönetin; rahatlama teknikleri öğrenin.
• İlaçlarınızı düzenli kullanın, kontrollerinizi aksatmayın.

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu bir diyet benimsemek anjina kontrolünde çok önemlidir. Sebze, meyve, kepekli tahıllar, balık ve sağlıklı yağlar (zeytinyağı) tüketin. Doymuş yağ, trans yağ ve tuz alımını sınırlayın. Egzersize başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın. Düzenli, orta şiddette aktiviteler (yürüyüş, bisiklet) kalbinizi güçlendirir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Anjina, kaygı, depresyon ve strese neden olabilir. Endişelerinizi doktorunuzla veya bir psikologla paylaşmaktan çekinmeyin. Stres yönetimi, hastalık kontrolünde önemli bir adımdır. Gerekirse psikolojik destek alın.

Önleme

Anjinayı tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da kalp sağlığınızı koruyarak riski büyük ölçüde azaltabilirsiniz. Sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıkları edinmek en önemli önlemdir.

Aşılar

COVID-19 ve grip aşıları, özellikle kalp hastalığı olan kişilerde ciddi enfeksiyon riskini azaltmak için önerilir. Aşı takviminizi doktorunuzla görüşün.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolleri, tansiyon ve kolesterol ölçümleri riskinizi erken fark etmenizi sağlar. 40 yaşından sonra düzenli kalp kontrolleri yaptırmanız önerilir. Doktorunuz ihtiyaca göre ek testler isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi (miyokard enfarktüsü)
• Kalp yetmezliği (kalbin pompalama gücünün azalması)
• Düzensiz kalp atışları (aritmi)
• Ani kalp durması

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle anjina kontrol altına alınabilir ve kalp krizi riski önemli ölçüde azaltılabilir. Birçok insan anjina ile aktif ve kaliteli bir yaşam sürdürebilir. Önemli olan doktorunuzla iş birliği yapmak ve önerilere uymaktır. Unutmayın, kalp sağlığınız için bugün atacağınız adımlar yarınınızı korur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.