Atopic eczema in adults

Genel Bakış

Atopik egzama, cildin kurumasına, kaşınmasına ve kızarmasına neden olan yaygın bir cilt sorunudur. Bağışıklık sisteminin cilde aşırı tepki vermesiyle ortaya çıkar ve bulaşıcı değildir.

Evet, atopik egzama oldukça yaygındır. Çoğunlukla çocuklukta başlasa da yetişkinlikte de görülebilir.

Atopik egzama her yaşta, her cinsiyette ve her ırkta görülebilir. Ailesinde egzama, astım veya saman nezlesi olan kişilerde daha sık rastlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yoğun kaşıntı, özellikle geceleri artar.
• Kuru, pul pul dökülen cilt.
• Kızarıklık ve iltihap (şişlik ve sıcaklık hissi).
• Ciltte çatlaklar ve kabuklanma.
• Küçük, sıvı dolu kabarcıklar (bazen patlayarak kabuk bağlar).
• Ciltte kalınlaşma ve deri çizgilerinin belirginleşmesi (uzun süreli kaşımaya bağlı).

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde yanaklar, alın ve saçlı deri sık etkilenir.
• Çocuklarda dirsek içleri, diz arkaları, boyun ve bilekler gibi kıvrım bölgelerinde görülür.
• Parmak uçlarında çatlaklar ve cilt enfeksiyonu riski daha yüksektir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda cilt daha kuru olduğundan egzama yaygın olabilir.
• Sıklıkla gövde, bacaklar ve ellerde görülür.
• Kaşıntı daha şiddetli olabilir ve uykuyu etkileyebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Genetik yatkınlık: Ailede egzama, astım veya saman nezlesi öyküsü olması riski artırır.
• Cilt bariyerinin bozukluğu: Cilt yeterince nemli kalamaz ve dış etkenlere karşı koruyamaz.
• Bağışıklık sistemi tepkisi: Bağışıklık sistemi zararsız maddelere (toz, polen gibi) aşırı tepki verir.
• Çevresel tetikleyiciler: Kuru hava, aşırı sıcak veya soğuk, ter, bazı sabunlar ve deterjanlar.

Risk faktörleri

• Ailede atopik dermatit, astım veya saman nezlesi olması
• Kuru cilt yapısı
• Stres ve duygusal gerginlik
• Cilt tahriş edici maddelere (örneğin yün, parfüm) maruz kalmak
• Sık el yıkama veya suyla temas

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ciltte yaygın enfeksiyon belirtileri varsa (ateş, kızarıklık, şişlik)
• Egzama nedeniyle nefes almakta güçlük çekiyorsanız
• Göz çevresinde şiddetli egzama varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Egzama şikayetleriniz günlük yaşamınızı etkiliyorsa bir sağlık kuruluşuna başvurun.
• Kaşıntı uykunuzu bozuyorsa veya cildinizde çatlaklar oluşuyorsa doktorunuza danışın.
• Reçetesiz kremler/küçük önlemler yeterli gelmiyorsa.

Tanı

Doktor, cildinizi muayene ederek ve şikayetlerinizi dinleyerek tanı koyar. Genellikle özel bir test gerekmez.

Yapılabilecek testler

• Alerji testleri: Bazı durumlarda tetikleyicileri belirlemek için deri testi veya kan testi yapılabilir.
• Cilt biyopsisi: Çok nadiren, tanıyı kesinleştirmek için küçük bir cilt örneği alınarak incelenebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktor size kaşıntının ne zaman başladığını, ailede egzama olup olmadığını ve hangi ürünleri kullandığınızı soracaktır. Cildinizdeki döküntülerin yerleşimi ve görünümü egzama için tipiktir. Tanı konulduktan sonra tedavi seçeneklerini sizinle konuşacaktır.

Tedavi

Tedavinin amacı kaşıntıyı azaltmak, cilt bariyerini onarmak ve alevlenmeleri önlemektir. Tedavi kişiye özeldir ve genellikle düzenli cilt bakımı ile ilaçlı kremler bir arada kullanılır.

Evde kişisel bakım

• Cildi her gün en az 2 kez nemlendirici ile nemlendirin. Nemlendiriciyi banyodan sonra 3 dakika içinde sürün.
• Ilık (sıcak değil) su ile kısa süreli banyo yapın, ardından yumuşak bir havluyla hafifçe kurulanın.
• Kaşımaktan kaçının; tırnakları kısa tutun veya kaşıma önleyici eldiven kullanın.
• Pamuklu, yumuşak kıyafetler tercih edin; yün ve sentetik kumaşlardan kaçının.
• Stres yönetimi teknikleri (derin nefes, meditasyon) uygulayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, ciltteki iltihabı azaltmak için gerekirse kortizonlu kremler, immünmodülatör adı verilen iltihap giderici kremler veya merhemler önerebilir. Şiddetli vakalarda ışık tedavisi (fototerapi) veya ağızdan alınan ilaçlar da kullanılabilir. Ayrıca, enfeksiyon gelişirse antibiyotik krem veya ilaç gerekebilir. Bu tedavileri mutlaka doktor kontrolünde kullanın.

Bu durumla yaşamak

Atopik egzama ile yaşamak, düzenli cilt bakımı ve tetikleyicilerden kaçınmayı gerektirir. Nemlendirme alışkanlık haline getirilmeli, kaşıntı durumunda soğuk kompres gibi yöntemler kullanılmalıdır. Hava durumuna göre giyinmeye özen gösterilmeli, terleme sonrası duş alınmalıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku uyuyun; uyku eksikliği kaşıntıyı artırabilir.
• Evde nem oranını %40-60 arasında tutmaya çalışın. Kuru hava egzamayı kötüleştirebilir.
• Parfümsüz, hipoalerjenik temizlik ürünleri kullanın.
• Cildi tahriş edecek kimyasallardan (örneğin ağartıcı, solvent) uzak durun.

Diyet ve egzersiz

Genel olarak özel bir diyet önerilmez. Ancak bazı kişilerde süt, yumurta gibi besinler egzamayı tetikleyebilir. Egzersiz yapmak sağlıklıdır, ancak terleme kaşıntıya yol açabilir. Egzersiz sonrası duş alıp nemlendirmek önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kaşıntı, görünümü etkileyen döküntüler ve uyku sorunları kaygı, üzüntü ve özgüven kaybına yol açabilir. Bu duygular normaldir; destek istemekten çekinmeyin.

Önleme

Atopik egzama tamamen önlenemese de, tetikleyicilerden kaçınarak ve düzenli cilt bakımı yaparak alevlenmeler azaltılabilir. Bebeklik döneminde cildi nemli tutmak ve bazı alerjenlerden uzak durmak riski düşürebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Cilt enfeksiyonları (bakteriyel veya viral)
• Uyku bozukluğu ve yorgunluk
• Sürekli kaşıntıya bağlı ciltte kalıcı kalınlaşma ve renk değişikliği
• Nadir de olsa egzema herpeticum adı verilen ciddi bir viral enfeksiyon

Uzun vadeli görünüm

Atopik egzama kronik bir durumdur, ancak uygun tedavi ve cilt bakımı ile belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Çoğu kişi normal bir yaşam sürdürebilir ve zamanla egzama hafifleyebilir. Umudunuzu kaybetmeyin, doğru yöntemlerle egzama ile baş etmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.