Seborrhoeic dermatitis

Genel Bakış

Seboreik dermatit, ciltte kırmızı, pullu ve bazen kaşıntılı lekelere neden olan yaygın ve hafif bir cilt iltihabıdır. Genellikle saç derisi, yüz, göğüs ve sırt gibi yağ bezlerinin yoğun olduğu bölgelerde görülür. Bulaşıcı değildir ve genellikle tedavi edilebilir.

Evet, oldukça yaygındır. Dünya genelinde yetişkinlerin yaklaşık %3-5'ini etkiler.

Her yaşta görülebilir, ancak en sık bebeklerde ve 30-60 yaş arası erişkinlerde ortaya çıkar. Bebeklerde genellikle 'konak' olarak bilinen formu vardır ve birkaç ay içinde kendiliğinden geçer.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Saç derisinde kepek benzeri beyaz veya sarımsı pullar
• Kırmızı, hafif kabarık ve yağlı görünen cilt lekeleri
• Kaşıntı (hafif veya orta şiddette)
• Yüz (kaşlar, burun kenarları), kulak içi, göğüs ve sırt üst kısmında pullanma

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde 'konak' denilen kalın, sarımsı kabuklanma genellikle saç derisinde olur
• Bebek bezi bölgesinde kızarıklık ve pullanma
• Genellikle kaşıntı yapmaz veya çok hafiftir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha kuru ve daha yaygın olabilir
• Kaş, burun çevresi ve kulak arkasında belirgin kızarıklık ve pullanma
• Kafa derisinde yoğun kepeklenme

Nedenler

Ana nedenler

• Seboreik dermatitin kesin nedeni tam bilinmemektedir. Ancak ciltte doğal olarak bulunan Malassezia adlı bir mayanın aşırı çoğalmasıyla tetiklendiği düşünülmektedir.
• Genetik yatkınlık (ailede benzer sorunlar olması) riski artırabilir.
• Stres, yorgunluk, hormonal değişiklikler ve soğuk hava belirtileri kötüleştirebilir.

Risk faktörleri

• Yağlı cilt tipi
• Parkinson hastalığı gibi sinir sistemi hastalıkları
• Bağışıklık sistemini zayıflatan durumlar (HIV/AIDS gibi)
• Aşırı alkol kullanımı
• Depresyon ve anksiyete bozuklukları
• Bazı ilaçlar (örneğin lityum ve psikiyatri ilaçları) belirtileri tetikleyebilir

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ciltte yaygın ve ağrılı kızarıklık, kabarcık veya iltihap varsa
• Ateş ve cilt enfeksiyonu belirtileri varsa (kızarıklık, sıcaklık, akıntı)
• Nefes almada güçlük, yüzde şişme gibi alerji belirtileri varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kepeklenme veya pullanma uzun süre geçmiyorsa
• Kaşıntı günlük yaşamı etkiliyorsa
• Bebeklerde konak dışında başka belirtiler varsa (kızarıklık bebek bezi bölgesinden taşmışsa)

Tanı

Doktor genellikle cilt muayenesi ile tanı koyar. Belirtilerin tipi ve yerleşimi seboreik dermatit için tipiktir. Nadiren cilt kazıntısı örneği alarak mantar enfeksiyonu olup olmadığı kontrol edilebilir.

Yapılabilecek testler

• Genellikle ek test gerekmez.
• Gerekirse cilt biyopsisi (çok küçük bir parça alınarak mikroskop altında incelenir) yapılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene basit ve ağrısızdır. Doktorunuz cildinize bakar ve belirtilerinizi değerlendirir. Tanı konulduktan sonra tedavi önerileri alırsınız.

Tedavi

Seboreik dermatit tedavisi genellikle belirtileri kontrol altına almayı ve alevlenmeleri azaltmayı hedefler. Tamamen iyileşmeyebilir ancak etkili yöntemlerle ciddi oranda kontrol sağlanabilir. Tedavi, evde uygulanan bakım ve gerektiğinde doktor tarafından önerilen ilaçları içerir. İlaç isimleri vermekten kaçınarak, doktorunuzun önerdiği krem, losyon veya şampuanları düzenli kullanmanız önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Saç derinizi nazik bir şampuanla düzenli yıkayın. Haftada 2-3 kez yıkamak genellikle yeterlidir.
• Cildinizi tahriş edebilecek sert sabun ve kimyasallardan kaçının.
• Stresten mümkün olduğunca uzak durun ve yeterli uyumaya çalışın.
• Soğuk havalarda cildinizi korumak için nemlendirici kullanın.
• Pullanmayı azaltmak için saç derinize hafifçe masaj yapabilirsiniz.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, cilde sürülen kremler veya losyonlar ve saç derisi için özel şampuanlar önerebilir. Bunlar tipik olarak iltihabı azaltan, mantar karşıtı veya pullanmayı giderici maddeler içerir. İleri vakalarda ağızdan alınan ilaçlar da kullanılabilir. Tedavi süresi ve türü, belirtilerin şiddetine göre doktor tarafından belirlenir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Seboreik dermatit ile yaşamak genellikle zor değildir. Düzenli cilt bakımı ve doktorun önerdiği tedavi ile belirtiler kontrol altına alınabilir. Alevlenme dönemlerinde tedaviyi yoğunlaştırmak gerekebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Stresi yönetmek için yoga, meditasyon gibi gevşeme tekniklerini deneyin.
• Sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterin.
• Cildinizi tahriş eden ürünlerden kaçının (parfümlü sabunlar, sert kimyasallar).
• Düzenli uyku, bağışıklık sistemini destekler.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet kanıtlanmamıştır, ancak genel sağlıklı beslenme (meyve, sebze, tam tahıl) cilt sağlığına katkıda bulunabilir. Egzersiz yapmak stresi azaltır ve dolaşımı iyileştirir, bu da cilde faydalı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ciltte görünen pul ve kızarıklık bazen utanç veya özgüven düşüklüğüne yol açabilir. Bunun yaygın bir durum olduğunu ve tedavi edilebilir olduğunu unutmamak önemlidir. Duygusal zorluk yaşarsanız, bir psikolog veya danışmandan destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Seboreik dermatit tamamen önlenemez, ancak tetikleyicilerden kaçınarak ve düzenli cilt bakımıyla alevlenme sıklığı azaltılabilir. Stresi yönetmek, cildi nemli tutmak ve uygun ürünler kullanmak önleyici olabilir.

Aşılar

Bu hastalığa karşı bir aşı mevcut değildir.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur. Belirtiler ortaya çıktığında doktora danışılması önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Belirtilerin şiddetlenmesi ve yaygınlaşması
• Kaşıntıya bağlı ciltte çizilme ve ikincil bakteri enfeksiyonu
• Kozmetik kaygılar nedeniyle yaşam kalitesinde düşüş

Uzun vadeli görünüm

Seboreik dermatit genellikle ciddi bir hastalık değildir. Uygun tedavi ile belirtiler çoğu zaman kontrol altına alınabilir. Bazı kişilerde yıllar içinde alevlenmeler olabilir, ancak etkili yönetimle günlük yaşam üzerindeki etkisi minimuma indirilebilir. Umutlu olmak ve doktorunuzla iş birliği yapmak önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.