Çocuklarda Anjin (Bademcik İltihabı)

Genel Bakış

Anjin, tıp dilinde akut tonsillit veya farenjit olarak bilinen, bademciklerin ve boğazın iltihaplanmasıdır. Genellikle virüsler veya bakteriler tarafından oluşturulur ve boğaz ağrısı, yutkunma güçlüğü ve ateşe neden olur.

Evet, çocuklarda çok yaygındır. Özellikle 5-15 yaş arası çocuklar sık sık anjin geçirebilir.

En sık okul çağı çocuklarını etkiler. Bebeklerde ve erişkinlerde daha az görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boğaz ağrısı
• Yutkunurken ağrı ve zorlanma
• Ateş (38°C ve üzeri)
• Bademciklerde kızarıklık, şişlik ve bazen beyaz veya sarı lekeler
• Boyunda lenf bezlerinin şişmesi

Çocuklarda belirtiler

• Boğaz ağrısı nedeniyle yemek yemeyi reddetme
• Karın ağrısı ve bulantı
• Baş ağrısı
• Halsizlik ve huysuzluk
• Kusma (özellikle küçük çocuklarda)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yetişkinlerde anjin daha nadir görülür, ancak benzer boğaz ağrısı, ateş ve yutma güçlüğü yaşanabilir.
• Şiddetli kas ağrıları ve baş ağrısı eşlik edebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Virüsler (rinovirüs, adenovirüs, influenza vb.) – en sık neden.
• Bakteriler (özellikle A grubu streptokok) – antibiyotik gerektiren anjin türü.

Risk faktörleri

• Okul veya kreş gibi kalabalık ortamlarda bulunmak
• Enfekte bir kişiyle yakın temas (öpüşme, aynı bardağı kullanma)
• Mevsim geçişleri ve soğuk hava
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil durum belirtileri varsa hemen 112'yi arayın.
• Şiddetli boğaz ağrısı ve ateş 24 saatten uzun sürüyorsa
• Çocuk sıvı alamıyor ve idrar miktarı azalmışsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif boğaz ağrısı ve düşük ateş birkaç gün içinde geçmezse
• Ailede romatizmal ateş veya böbrek iltihabı öyküsü varsa
• Sık tekrarlayan boğaz enfeksiyonları varsa (yılda 5-6 kez)

Tanı

Doktor, çocuğun boğazını muayene eder ve belirtileri değerlendirir. Gerekirse boğaz kültürü veya hızlı streptokok testi yapılır.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (boğaz, bademcikler ve lenf bezlerinin kontrolü)
• Boğaz kültürü (bir çubukla boğazdan örnek alınır)
• Hızlı streptokok testi (15 dakikada sonuç verir)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ve testler genellikle birkaç dakika sürer. Çocuğunuz biraz rahatsızlık hissedebilir ancak işlem ağrılı değildir. Sonuca göre tedavi planlanır.

Tedavi

Tedavi, anjinin nedenine bağlıdır. Viral anjinlerde antibiyotik kullanılmaz; dinlenme ve destek tedavisi yeterlidir. Bakteriyel anjinde ise doktorun önereceği antibiyotikler kullanılır.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketmek (ılık su, çorba, bitki çayı)
• Dinlenmek ve uyku düzenine dikkat etmek
• Ilık tuzlu su ile gargara yapmak (yutmayın)
• Yumuşak ve tahriş etmeyen yiyecekler yemek (yoğurt, püre)
• Odayı nemli tutmak, aşırı kuru havadan kaçınmak

Tıbbi tedaviler

Ateş ve ağrı için doktorun önerebileceği ağrı kesici-ateş düşürücüler kullanılabilir. Bakteriyel anjin teşhis edilirse, doktor ağızdan alınan antibiyotik tedavisi başlatır. Antibiyotikler mutlaka tam olarak bitirilmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bademciklerin sık sık iltihaplanması (yılda 6-7 kez), ilaçlara yanıt alınamaması veya apse oluşması durumunda doktor bademcik ameliyatı (tonsillektomi) önerebilir.

Bu durumla yaşamak

Anjin genellikle 3-7 gün sürer. Bu sürede çocuğunuzu okul veya kreşten uzak tutun. Dinlenmesine ve sıvı almasına özen gösterin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerin sık sık yıkanmasını teşvik edin
• Hasta kişilerle yakın temastan kaçının
• Kişisel eşyaları (havlu, bardak) paylaşmayın
• Evde sigara içilmemesine dikkat edin

Diyet ve egzersiz

Yutkunmayı kolaylaştıran yumuşak, ılık besinler tercih edin. Soğuk yiyecekler (dondurma) boğazı rahatlatabilir. Spor yapmak için hastalık tamamen geçene kadar bekleyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Boğaz ağrısı ve halsizlik çocuğunuzun keyfini kaçırabilir. Ona bol bol sarılın, sevdiği aktivitelerle ilgilenmesine izin verin. Geçici olduğunu hatırlatın.

Önleme

Tamamen önlemek zordur ancak hijyen kurallarına uyarak riski azaltabilirsiniz.

Aşılar

Streptokok anjini için bir aşı yoktur. Ancak grip aşısı, viral enfeksiyonlara bağlı anjini önlemeye yardımcı olabilir. Mevsimsel grip aşısı için çocuk doktorunuza danışın.

Tarama programları

Düzenli bir tarama önerilmez. Sık enfeksiyon durumunda doktorunuz değerlendirme yapabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bademcik apsesi (boğazda irin birikmesi, nefes almayı zorlaştırabilir)
• Romatizmal ateş (eklem ve kalp kapakçıklarını etkileyen ciddi bir hastalık)
• Böbrek iltihabı (glomerülonefrit)

Uzun vadeli görünüm

Anjinin çoğu türü bir hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Bakteriyel anjin uygun antibiyotik tedavisi ile tamamen düzelir. Nadir görülen ciddi komplikasyonlar tedavi ile önlenebilir. Çocuğunuzun iyileşme sürecini doktorunuzla takip edin.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Aile Sağlığı Merkezi · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.