Yetişkinlerde Günlük Hayatta Anksiyete ile Baş Etmek

Genel Bakış

Anksiyete, yani kaygı, herkesin zaman zaman yaşadığı normal bir duygudur. Ancak bazı kişilerde bu duygu çok yoğun ve sürekli hale gelir, günlük yaşamı etkiler. Bu duruma anksiyete bozukluğu denir.

Evet, anksiyete bozuklukları toplumda oldukça yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık üçte biri hayatlarının bir döneminde anksiyete belirtileri yaşar.

Her yaştan, cinsiyetten ve sosyal gruptan insanı etkileyebilir. Kadınlarda erkeklere oranla biraz daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sürekli endişe ve gerginlik hissi
• Huzursuzluk
• Kolay yorulma
• Konsantrasyon güçlüğü
• Kas gerginliği
• Uyku sorunları

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda anksiyete daha çok okul korkusu, ayrılık kaygısı, karın ağrısı gibi fiziksel şikayetlerle kendini gösterebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda anksiyete sıklıkla unutkanlık, huzursuzluk, vücut ağrıları gibi belirtilerle karışır. Sağlık sorunları ve yalnızlık anksiyeteyi tetikleyebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Genetik yatkınlık
• Beyin kimyasındaki dengesizlikler
• Stresli yaşam olayları (iş kaybı, boşanma gibi)
• Travmatik deneyimler

Risk faktörleri

• Ailede anksiyete bozukluğu öyküsü
• Çocuklukta yaşanan travmalar
• Bazı sağlık sorunları (tiroid hastalığı gibi)
• Stresli bir yaşam tarzı
• Alkol veya madde kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil durum belirtileri varsa
• Kendine veya başkasına zarar verme düşünceleri varsa hemen yardım alın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Anksiyeteniz haftalarca sürüyorsa
• günlük hayatınızı etkiliyorsa
• yalnız başınıza baş etmekte zorlanıyorsanız bir doktora görünün.

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, fiziksel muayene yapar ve gerekirse bazı testler ister. Anksiyete bozukluğu tanısı koymak için özel bir test yoktur; tanı, kliniğe dayanır.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (tiroid, vitamin düzeyleri gibi)
• Elektrokardiyogram (EKG) – kalp kontrolü
• Gerekirse psikolojik değerlendirme anketleri

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size durumunuz hakkında bilgi verecek, tedavi seçeneklerini anlatacak ve sizi yönlendirecektir. Tanı koymak bir süreçtir; sabırlı olun.

Tedavi

Anksiyete tedavisinde genellikle ilaç tedavisi ve psikoterapi (konuşma terapisi) birlikte kullanılır. Tedavi kişiye özeldir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli uyku alışkanlığı edinin
• Nefes egzersizleri ve gevşeme teknikleri öğrenin
• Kafein ve alkol tüketimini azaltın
• Sevdiğiniz aktivitelere zaman ayırın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, kaygıyı azaltmak için antidepresan veya anksiyolitik gibi ilaçlar önerebilir. Bu ilaçları doktor kontrolünde kullanmak önemlidir. Ayrıca bilişsel davranışçı terapi (BDT) gibi psikoterapi yöntemleri çok etkilidir. İlaçların etkisi birkaç hafta içinde başlar, düzenli kullanım önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Anksiyete tedavisinde cerrahi bir yöntem bulunmamaktadır.

Bu durumla yaşamak

Anksiyete ile yaşamak zor olabilir, ancak günlük hayatınızı kolaylaştıracak stratejiler geliştirebilirsiniz. Küçük hedefler koyun, dinlenmeye zaman ayırın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli fiziksel aktivite (yürüyüş, yoga gibi)
• Sağlıklı beslenme
• Uyku düzenine dikkat etme
• Stres yönetimi teknikleri uygulama

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme ruh halinizi olumlu etkiler. Omega-3 yağ asitleri içeren besinler (balık, ceviz) ve bol sebze-meyve tüketin. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapmak kaygıyı azaltmaya yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Anksiyete ruh sağlığınızı olumsuz etkileyebilir; sürekli endişe depresyona yol açabilir. Bu yüzden duygularınızı paylaşmak ve destek almak önemlidir.

Önleme

Anksiyete bozukluğunu tamamen önlemek mümkün olmasa da, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve stres yönetimi ile riski azaltabilirsiniz. Erken belirtileri fark edip yardım almak da önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Depresyon
• Madde veya alkol kullanım bozukluğu
• Sosyal izolasyon
• İş ve okul performansında düşüş

Uzun vadeli görünüm

Anksiyete bozukluğu tedavi edilebilir. Tedavi ile belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir ve yaşam kaliteniz artar. Umutlu olun, yardım istemek bir güçlük değildir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.