Bebeklerde Günlük Yaşamda Kaygı

Genel Bakış

Bebeklerde kaygı, genellikle 6-8 aylıkken başlayan, anne babadan ayrılma korkusu (ayrılık kaygısı) veya yabancı kişilere karşı tepki gösterme (yabancı kaygısı) olarak ortaya çıkan normal bir gelişim dönemidir. Bebek, bakım veren kişiye güçlü bir bağlandığı için ondan ayrılmak istemez ve tanımadığı kişilere karşı tedirgin olur.

Evet, bebeklerin büyük çoğunluğu bu kaygı dönemlerinden geçer. Bu, sağlıklı gelişimin bir parçasıdır.

Bu durum, genellikle 6 ila 24 ay arasındaki bebekleri etkiler. Her bebekte farklı yoğunlukta görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Anne veya babadan ayrılmak istememe, ayrıldığında yoğun ağlama
• Yabancı kişilere karşı ağlama, saklanma veya tepki gösterme
• Uykuya dalmada güçlük, sık uyanma
• Beklenmedik durumlarda huzursuzluk ve ağlama

Çocuklarda belirtiler

• Daha büyük çocuklarda kaygı, okula gitmek istememe, karın ağrısı gibi fiziksel şikayetlerle kendini gösterebilir.
• Ancak bu makale bebeklik dönemine odaklanmıştır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu bölüm bebekler için geçerli değildir.

Nedenler

Ana nedenler

• Bebeğin bakım veren kişiye güçlü bağlanması ve ondan ayrılma korkusu
• Tanımadığı kişilere karşı doğal bir tedirginlik
• Gelişimsel olarak nesne sürekliliği kavramının henüz tam oturmaması (yani bebek, görmediği bir şeyin hâlâ var olduğunu anlamakta zorlanır)

Risk faktörleri

• Ebeveynlerin kendisinin de kaygılı olması
• Sık bakıcı veya ortam değişikliği
• Travmatik bir deneyim (örneğin hastanede yatış)
• Bebeğin mizacının daha hassas olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bebek beslenmiyor, kilo almıyor veya kilo kaybediyorsa
• Bebek çok huzursuz, sürekli ağlıyor ve sakinleşmiyorsa
• Kendine zarar verme belirtileri varsa (örneğin kafasını vurma)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kaygının normal gelişim dönemini aştığını düşünüyorsanız (örneğin 2 yaşından sonra da devam ediyorsa)
• Bebeğin kaygısının günlük yaşamı çok etkilediğinden endişeleniyorsanız

Tanı

Çocuk doktoru, bebeğin gelişim öyküsünü dinler, davranışlarını gözlemler ve fizik muayene yapar. Kaygının normal gelişimsel bir dönem mi yoksa başka bir sorunun belirtisi mi olduğunu değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (büyüme, gelişim parametreleri)
• Gelişimsel değerlendirme testleri (gerekirse)

Randevunuzda neler beklenir

Doktor, size bebeğinizin kaygısının normal sınırlarda olup olmadığını anlatacak ve gerekirse sizi bir çocuk psikoloğuna veya çocuk psikiyatristine yönlendirecektir.

Tedavi

Bebeklerde kaygı tedavisi genellikle ebeveynlere yönelik destek, rehberlik ve bebeğin güvenli bağlanmasını teşvik edici yöntemleri içerir. İlaç tedavisi nadiren kullanılır.

Evde kişisel bakım

• Bebeğinize güvenli ve tutarlı bir bakım ortamı sağlayın.
• Ayrılık anlarında kısa ve net vedalaşmalar yapın, sakin kalın.
• Bebeğinizin tepkilerine duyarlı olun, ağladığında onu rahatlatın.
• Yabancı kişilerle tanıştırırken acele etmeyin, bebeğinizin kendi hızında alışmasına izin verin.

Tıbbi tedaviler

Çok nadir durumlarda, kaygı şiddetliyse ve bebeğin gelişimini olumsuz etkiliyorsa, çocuk psikiyatristi tarafından ilaç tedavisi düşünülebilir. Ancak bu bebeklerde ilk seçenek değildir ve mutlaka uzman kararıyla yapılır. Kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi bebeklik dönemindeki kaygı için geçerli değildir.

Bu durumla yaşamak

Bebeğinizin kaygısını yönetmek için sabırlı ve tutarlı olun. Ona güven veren bir ortam yaratın. Ayrılık anlarını kısa tutun ve her seferinde aynı şekilde vedalaşın. Bebeğiniz ağladığında sakin kalarak onu rahatlatmak, kaygısını azaltacaktır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve beslenme rutini oluşturun.
• Bebeğinize bolca fiziksel temas ve sarılma sağlayın.
• Oyun oynayarak güvenli bağlanmayı güçlendirin.
• Bakıcı değiştirecekseniz, bebeğin yeni kişiye alışması için zaman tanıyın.

Diyet ve egzersiz

Bebekler için uygun beslenme (anne sütü veya formül mama) ve fiziksel aktivite (emekleme, yürüme gibi doğal hareketler) sağlıklı gelişimi destekler. Özel bir diyet gerekmez.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ebeveynlerin kaygısı bebeği etkileyebilir. Kendi kaygınızı yönetmek için destek alabilirsiniz. Bebeğinizin kaygısı sizi üzüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına danışmaktan çekinmeyin.

Önleme

Bebeklerde kaygı tamamen önlenemez çünkü normal bir gelişim sürecidir. Ancak güvenli bağlanma, tutarlı bakım ve duyarlı ebeveynlik, kaygının şiddetini azaltmaya yardımcı olabilir.

Aşılar

Bu durum için özel bir aşı bulunmamaktadır. Bebeğinizin rutin aşılarını zamanında yaptırmanız genel sağlığı için önemlidir.

Tarama programları

Bebeklerde kaygı için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak çocuk doktorunuz düzenli kontrollerde gelişimsel olarak sizi bilgilendirecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uzun süreli ve şiddetli kaygı, bebeğin sosyal ve duygusal gelişimini yavaşlatabilir.
• Bebekte beslenme reddi ve kilo kaybı görülebilir.
• Aşırı kaygı, uyku düzenini bozabilir ve ebeveyn-bebek bağını zorlayabilir.

Uzun vadeli görünüm

Bebeklerde kaygı genellikle geçicidir ve uygun destekle çoğu bebek bu dönemi sağlıklı bir şekilde atlatır. Ebeveynlerin anlayışı, sabrı ve tutarlı bakımı ile kaygı belirtileri büyük ölçüde azalır. Uzun vadede olumlu bir sonuç beklenir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.