Arterial leg ulcers

Genel Bakış

Arteriyel bacak ülserleri, bacaklardaki atardamarların daralması veya tıkanması sonucu oluşan, iyileşmesi zor yaralardır.

Arteriyel bacak ülserleri, özellikle ileri yaş ve sigara içenlerde daha sık görülür, ancak toplumda yaygın değildir.

Genellikle 60 yaş üstü, sigara içen, diyabet veya yüksek tansiyon gibi damar hastalığı riski taşıyan kişilerde görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacakta veya ayakta ağrılı, derin yara
• Yaranın çevresinde soluk veya mavimsi cilt
• Bacağı kaldırınca ağrının artması, sarkıtınca azalması

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda çok nadir görülür, genellikle doğumsal damar sorunlarından kaynaklanır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda cilt inceldiği için yaralar daha kolay oluşur ve iyileşmesi zor olabilir.
• Ağrı hissi azalabilir, bu nedenle yaralar fark edilmeyebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Ateroskleroz (damar sertliği) nedeniyle atardamarların daralması
• Damar içi pıhtılaşma
• Damar iltihabı (vaskülit)

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• İleri yaş
• Obezite
• Hareketsiz yaşam

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yarada ani kanama
• Bacakta ani soğuma ve şiddetli ağrı
• Yaygın enfeksiyon belirtileri (ateş, kızarıklık, irin)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bacakta iyileşmeyen yara fark ederseniz
• Yaranın büyüdüğünü veya ağrının arttığını hissederseniz
• Damar sağlığınızı düzenli kontrol ettirmek için

Tanı

Doktor, önce fizik muayene yapar ve bacak nabzını kontrol eder. Ardından damarların durumunu değerlendirmek için görüntüleme testleri isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Ayak bileği-kol basınç indeksi (ABI) ölçümü
• Doppler ultrason (damar kan akımına bakma)
• Anjiyografi (damar filmi)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı koymak genellikle birkaç gün sürer. Testler sırasında rahatsızlık hissedebilirsiniz, ancak işlemler ağrısızdır. Doktorunuz, sonuçları sizinle paylaşacak ve tedavi planını anlatacaktır.

Tedavi

Arteriyel bacak ülserlerinin tedavisi, kan akışını iyileştirmeyi, yaranın bakımını ve altta yatan damar hastalığını yönetmeyi hedefler.

Evde kişisel bakım

• Bacağınızı kalp seviyesinin altında tutmak (otururken yere koymak)
• Yarayı temiz tutmak ve doktorun önerdiği pansumanı yapmak
• Sigara içiyorsanız bırakmak
• Yürüyüş gibi hafif egzersizler yapmak (doktor izniyle)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kan akışını artırmak için ilaçlar reçete edebilir. Yara bakımında özel pansuman malzemeleri kullanılır. Enfeksiyon varsa antibiyotikler gerekebilir. Ayrıca, daralmış damarları açmak için balon anjiyoplasti veya bypass ameliyatı gibi girişimler yapılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Damarlardaki tıkanıklık ileri düzeydeyse ve ilaç tedavisi yeterli olmuyorsa cerrahi müdahale (bypass veya anjiyoplasti) gerekebilir. Cerrahi kararı doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Arteriyel bacak ülseri ile yaşamak dikkatli bir bakım gerektirir. Yarayı her gün kontrol etmeli, temizlemeli ve pansumanını yapmalısınız. Bacaklarınızı yüksekte tutmaktan kaçının; çünkü bu kan akışını azaltabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmeyin.
• Sağlıklı beslenin (az tuzlu, az yağlı, bol lifli).
• Haftada en az 150 dakika yürüyüş yapın.
• Kan şekeriniz ve tansiyonunuzu düzenli kontrol ettirin.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme damar sağlığını korur. Yağlı yiyeceklerden kaçının, bol sebze-meyve tüketin. Egzersiz olarak yürüyüş en iyisidir; ancak yaranız varsa aşırı zorlamaktan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli ağrı ve iyileşmeyen yaralar kaygı, üzüntü veya depresyona yol açabilir. Bu duygular normaldir, ancak destek almak önemlidir. Psikolojik yardım veya destek grupları faydalı olabilir.

Önleme

Tamamen önlenebilir olmasa da risk faktörlerini kontrol altına alarak oluşma riskini azaltabilirsiniz. Sigarayı bırakmak, kan basıncını ve şekeri düzenli tutmak, sağlıklı beslenmek ve egzersiz yapmak en önemli önlemlerdir.

Tarama programları

Damar hastalığı riskiniz yüksekse, düzenli olarak doktor kontrolünden geçmeniz önerilir. 50 yaş üstü diyabet veya sigara içenler için anjiyoloji (damar hastalıkları) uzmanına başvurmak uygun olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yaranın büyümesi ve derinleşmesi
• Enfeksiyon (selülit, kemik iltihabı)
• Kangren (doku ölümü) ve bacak kaybı riski
• Kalp krizi veya inme gibi diğer damar sorunları

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile arteriyel bacak ülserlerinin çoğu iyileşebilir. Tedaviye uyum sağlamak ve yaşam tarzınızı düzenlemek iyileşme şansını artırır. Uzun vadede damar sağlığınıza dikkat ederek tekrarlama riskini azaltabilirsiniz. Unutmayın, her durumda doktorunuzla iş birliği içinde olmak en doğrusudur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.