Barrett oesophagus

Genel Bakış

Barrett yemek borusu (özofagus), mide asidinin sürekli tahrişi sonucu yemek borusunun alt kısmındaki hücrelerin değişime uğramasıdır. Bu durum, yemek borusu kanseri riskini artırabilir, ancak çoğu kişide kanser gelişmez.

Barrett yemek borusu çok yaygın bir durum değildir. Reflü hastalarının yaklaşık %10-15'inde görülür.

Genellikle 50 yaş üstü, uzun süreli mide ekşimesi şikayeti olan erkeklerde daha sık rastlanır. Ayrıca obezite, sigara kullanımı ve ailede Barrett yemek borusu öyküsü olan kişilerde risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Mide ekşimesi
• Sık sık geğirme
• Yutma güçlüğü
• Göğüste yanma hissi
• Kronik öksürük

Çocuklarda belirtiler

• Barrett yemek borusu çocuklarda nadirdir. Ancak çocuklarda şiddetli reflü varsa, mide ekşimesi, yutma zorluğu ve büyüme geriliği görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda semptomlar daha belirsiz olabilir. Mide ekşimesi olmasa bile, yutma güçlüğü, kilo kaybı veya anemi (kansızlık) gibi belirtiler olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Uzun süreli mide asidi reflüsü (GERD)
• Yemek borusunun alt kısmının mide asidine maruz kalması hücre değişimine yol açar.

Risk faktörleri

• Obezite
• Sigara içmek
• Ailede Barrett yemek borusu veya yemek borusu kanseri öyküsü
• 50 yaş üstü olmak
• Erkek cinsiyet
• Hiatus hernisi (mide fıtığı)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yutma güçlüğü kötüleşirse
• Kan kusma veya siyah dışkı fark ederseniz
• Açıklanamayan kilo kaybı yaşarsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 6 ayda veya yılda bir kontrollere gitmek için (doktorunuzun belirlediği sıklıkta)
• Reflü semptomlarınız değişirse veya ilaçlara yanıt vermezse

Tanı

Barrett yemek borusu genellikle üst endoskopi adı verilen bir işlemle teşhis edilir. Endoskopi sırasında yemek borusunun alt kısmından küçük bir doku örneği (biyopsi) alınarak mikroskop altında incelenir.

Yapılabilecek testler

• Üst endoskopi (özofagogastroduodenoskopi)
• Biyopsi (doku örneği alma)
• Bazı durumlarda asit izleme testi (pH monitörizasyonu)

Randevunuzda neler beklenir

Endoskopi öncesinde bir süre aç kalmanız gerekebilir. İşlem genellikle sedasyon (rahatlatıcı ilaç) altında yapılır, rahatsızlık hissetmezsiniz. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz bulguları sizinle detaylı olarak paylaşacaktır.

Tedavi

Barrett yemek borusu tedavisinin temel amacı, mide asidinin yemek borusuna kaçışını önlemek ve mevcut hücre değişikliklerini takip etmektir. Tedavi kişiye özeldir ve doktorunuz en uygun yaklaşımı belirleyecektir.

Evde kişisel bakım

• Yemeklerden sonra 2-3 saat dik oturmak veya yürümek
• Yatak başını yükseltmek (15-20 cm)
• Az ve sık yemek yemek
• Sigara ve alkolden uzak durmak
• Fazla kilolardan kurtulmak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, mide asidini azaltan ilaçlar (proton pompa inhibitörleri gibi) önerebilir. Bazı durumlarda hücre değişikliklerini tedavi etmek için endoskopik girişimler yapılabilir. Tedavi seçeneklerini doktorunuzla görüşmelisiniz.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok ileri hücre değişiklikleri veya erken evre kanser riski varsa, cerrahi müdahale gerekebilir. Bu karar doktorunuz tarafından dikkatle değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Barrett yemek borusu ile yaşamak, düzenli kontroller ve yaşam tarzı değişiklikleriyle yönetilebilir. Reflü semptomlarınızı kontrol etmek, yaşam kalitenizi artırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapmak (yemeklerden hemen sonra değil)
• Stresten kaçınmak
• Yeterli uyku almak
• Doktorunuzun önerdiği kontrolleri aksatmamak

Diyet ve egzersiz

Beslenmenizde yağlı, baharatlı, asitli yiyeceklerden kaçının. Kafein, çikolata, nane gibi reflüyü tetikleyen gıdaları sınırlayın. Hafif egzersizler (yürüyüş) sindirime yardımcı olur, ancak ağır egzersizler reflüyü artırabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir durumla yaşamak endişe yaratabilir. Kanser riski düşüncesi kaygıya neden olabilir. Duygularınızı doktorunuzla veya bir psikologla paylaşmak önemlidir. Unutmayın, düzenli takip ile çoğu kişi uzun yıllar sağlıklı kalır.

Önleme

Barrett yemek borusu tamamen önlenemeyebilir, ancak reflü hastalığını kontrol altında tutmak riski azaltabilir. Sağlıklı bir kiloda kalmak, sigaradan uzak durmak ve reflü semptomlarını tedavi ettirmek önemlidir.

Tarama programları

Uzun süreli reflü hastalarında (özellikle 50 yaş üstü ve diğer risk faktörleri varsa) doktorunuz endoskopi taraması önerebilir. Bu sayede Barrett yemek borusu erken dönemde tespit edilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yemek borusu kanseri riski (düşük olsa da)
• Yemek borusunda darlık ve yutma güçlüğü
• Kronik kan kaybına bağlı kansızlık (anemi)

Uzun vadeli görünüm

Barrett yemek borusu olan çoğu kişi kansere yakalanmaz. Düzenli takip ve uygun tedavi ile risk çok düşüktür. Sağlıklı yaşam tarzı ve doktor kontrolleriyle normal bir yaşam sürmek mümkündür.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Aile Sağlığı Merkezi / Aile Hekimi · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.