Bursitis of the knee

Genel Bakış

Diz bursiti, diz ekleminin çevresinde bulunan ve sürtünmeyi azaltan küçük sıvı keseciklerinin (bursa) iltihaplanmasıdır. Bu kesecikler şişer ve ağrıya neden olur. Genellikle tekrarlayan hareketler veya uzun süreli baskı sonucu ortaya çıkar.

Evet, diz bursiti oldukça yaygındır. Özellikle sık sık diz çöken meslek gruplarında (örneğin halıcılar, temizlikçiler) ve sporcularda sık görülür.

Diz bursiti her yaşta görülebilir, ancak en sık 30-60 yaş arası yetişkinlerde ortaya çıkar. Ayrıca dizine sürekli baskı yapan kişiler (örneğin bahçıvanlar), sporcular ve romatoid artrit gibi eklem hastalığı olanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Dizin ön kısmında şişlik ve hassasiyet
• Ağrı (özellikle diz büküldüğünde veya üzerine basıldığında)
• Dizde sıcaklık hissi
• Diz hareketlerinde kısıtlılık

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda diz bursiti nadirdir, ancak görüldüğünde genellikle travma sonrası ortaya çıkar.
• Dizde ağrı ve şişlik, çocuğun topallamasına neden olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda diz bursiti, genellikle altta yatan osteoartrit veya romatoid artrite bağlı olarak gelişir.
• Şişlik ve ağrı daha belirgin olabilir, hareket kısıtlılığı artabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Tekrarlayan hareketler (örn. sık sık diz çökme, eğilme)
• Dize doğrudan darbe veya travma
• Uzun süreli baskı (örn. sert zeminlerde diz çökme)
• Enfeksiyon (bakterilerin bursaya girmesi)
• Romatoid artrit, gut gibi iltihaplı eklem hastalıkları

Risk faktörleri

• Mesleki faktörler (halıcılık, inşaat işçiliği, temizlik)
• Spor aktiviteleri (voleybol, güreş, futbol)
• Obezite (aşırı kilo dize baskıyı artırır)
• Daha önce geçirilmiş diz yaralanmaları
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ateş, titreme, dizde kızarıklık ve sıcaklık artışı varsa (enfeksiyon belirtisi), hemen acil servise başvurun.
• Dize tam olarak basamıyorsanız veya eklemde şekil bozukluğu varsa acil yardım alın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diz şişliği ve ağrısı bir haftadan uzun sürerse bir doktora görünün.
• Evde uyguladığınız dinlenme, buz ve ağrı kesicilere rağmen düzelme olmazsa randevu alın.
• Diz problemi günlük yaşamınızı etkiliyorsa doktora başvurun.

Tanı

Doktorunuz önce size şikayetlerinizi sorar ve fizik muayene yapar. Dizinizi hareket ettirir, şişlik ve hassasiyet olan bölgelere baskı uygular. Genellikle tanı için ek testlere gerek yoktur.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (diz değerlendirmesi)
• Ultrason (bursadaki sıvıyı ve iltihabı gösterebilir)
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR) (detaylı inceleme için, nadiren gerekir)
• Aspirasyon (iğne ile sıvı örneği alarak enfeksiyon olup olmadığını anlamak)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz tanıyı koyduktan sonra size uygun tedavi planını anlatacaktır. Muhtemelen dinlenme, buz uygulaması ve fizik tedavi önerecektir. Nadiren antibiyotik veya kortizon enjeksiyonu gerekebilir. Tedaviye genellikle birkaç hafta içinde yanıt alınır.

Tedavi

Diz bursiti tedavisinde temel amaç iltihabı azaltmak, ağrıyı kontrol etmek ve normal eklem hareketini geri kazandırmaktır. Çoğu vaka evde uygulanan basit yöntemlerle düzelir. Tedavi seçenekleri durumun ciddiyetine ve nedenine göre değişir.

Evde kişisel bakım

• Dizinizi dinlendirin ve aktivitelerinizi sınırlayın.
• Günde birkaç kez, 15-20 dakika boyunca dizinize buz torbası koyun.
• Dizinizi yüksekte tutarak şişliği azaltın.
• Ağrı ve şişlik için eczaneden temin edilebilen basit ağrı kesiciler kullanın (doktorunuza danışın).
• Dize baskı yapmamak için dizlik veya yumuşak ped kullanın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, iltihabı azaltmak için ağızdan alınan veya doğrudan bursaya enjekte edilen ilaçlar önerebilir. Enfeksiyon varsa antibiyotik tedavisi gerekebilir. Fizik tedavi, kas gücünü artırmak ve hareket açıklığını korumak için yardımcı olur. Nadiren, bursadaki sıvı boşaltılabilir (aspirasyon). Tüm ilaçları doktor reçetesiyle kullanmalısınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, diğer tedaviler işe yaramazsa ve bursit kronikleşirse, bursanın cerrahi olarak çıkarılması (bursektomi) gerekebilir. Bu karar doktorunuz tarafından değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Diz bursiti ile yaşarken günlük aktivitelerinizi ağrı ve şişliğe göre ayarlamanız gerekebilir. Diz çökme gerektiren işlerden kaçının, mümkünse oturarak çalışın. Ağrı olduğunda ara verin ve dinlenin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Diz çökmek zorunda kalıyorsanız yastık veya dizlik kullanın.
• Egzersiz yaparken dize aşırı yük bindiren hareketlerden kaçının.
• Kilo kontrolü yaparak dize binen yükü azaltın.
• Rahat ve destekleyici ayakkabılar giyin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir diyet iltihabı azaltmaya yardımcı olabilir. Bol sebze, meyve ve omega-3 içeren besinler tercih edin. Egzersiz olarak yüzme veya bisiklet gibi diz zorlamayan aktiviteler önerilir. Fizik tedavi uzmanınız size özel egzersizler verebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli ağrı ve hareket kısıtlılığı can sıkıcı olabilir, moralinizi bozabilir. Endişelenmeyin, çoğu vaka tedaviyle düzelir. Duygusal olarak zorlanıyorsanız doktorunuzla veya bir psikologla konuşmaktan çekinmeyin. Unutmayın, kendinize zaman tanıyın.

Önleme

Diz bursitini tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da riski azaltabilirsiniz. Diz çökerken koruyucu ped kullanmak, sık sık pozisyon değiştirmek ve aşırı yüklenmeden kaçınmak önemlidir.

Aşılar

Bu konuda özel bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur. Ancak diz ağrısı veya şişlik hissederseniz erken dönemde doktora başvurmanız önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyon yayılabilir ve daha ciddi bir durum olan septik artrite yol açabilir.
• İltihap kronikleşerek sürekli ağrı ve şişliğe neden olabilir.
• Eklemde hareket kısıtlılığı ve kas güçsüzlüğü gelişebilir.

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi ile diz bursiti genellikle tamamen iyileşir. Çoğu kişi birkaç hafta içinde normal aktivitelerine dönebilir. Nadiren kronikleşme görülse de, uygun yöntemlerle yönetilebilir. Sağlık Bakanlığı'nın önerileri doğrultusunda erken müdahale en iyi sonucu verir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.