Cardiomyopathy overview

Genel Bakış

Kardiyomiyopati, kalp kasının zayıflaması, kalınlaşması veya sertleşmesiyle oluşan bir kalp hastalığıdır. Bu durum kalbin kanı pompalamasını zorlaştırır ve zamanla kalp yetmezliğine yol açabilir.

Kardiyomiyopati, her yaşta görülebilen bir hastalıktır ancak sık rastlanan bir durum değildir. Türkiye'de her yıl binlerce kişiye bu tanı konulmaktadır.

Her yaştan, her cinsiyetten ve her ırktan insanı etkileyebilir. Ailede kardiyomiyopati öyküsü olanlar, yüksek tansiyon veya kalp krizi geçirenlerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes darlığı, özellikle eforla veya yatarken
• Göğüs ağrısı, özellikle egzersiz sırasında
• Çarpıntı (kalbin hızlı veya düzensiz attığını hissetme)
• Yorgunluk ve halsizlik
• Ayak bileklerinde, bacaklarda veya karında şişlik (ödem)

Çocuklarda belirtiler

• Beslenme güçlüğü, kilo alamama
• Hızlı nefes alıp verme veya nefes darlığı
• Aşırı terleme, özellikle beslenirken
• Huzursuzluk ve yorgunluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yürüme veya merdiven çıkma gibi günlük işlerde nefes darlığı
• Bacaklarda şişlik ve ödem
• Gece sık sık idrara çıkma
• Hafif baş dönmesi veya bayılma hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Genetik faktörler (ailede benzer hastalık öyküsü)
• Uzun süreli yüksek tansiyon
• Kalp krizi sonrası hasar
• Koroner arter hastalığı (kalbi besleyen damarların daralması)
• Viral enfeksiyonlar (kalp kası iltihabı)
• Alkol veya bazı ilaçların uzun süreli kullanımı

Risk faktörleri

• Ailede kardiyomiyopati öyküsü
• Kontrolsüz yüksek tansiyon
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Obezite
• Uzun süreli alkol kullanımı
• Bazı kemoterapi ilaçları veya radyoterapi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda belirtilen acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.
• Yeni başlayan veya kötüleşen nefes darlığı, göğüs ağrısı veya bayılma durumunda aynı gün doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Nefes darlığı, yorgunluk veya ayak bileği şişliği gibi belirtiler fark ederseniz bir hafta içinde doktorunuzu görün.
• Ailenizde kardiyomiyopati öyküsü varsa ve herhangi bir belirtiniz olmasa bile düzenli kontroller yaptırın.

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü dinler, fizik muayene yapar ve belirtilerinizi değerlendirir. Ardından kalbin yapısını ve işlevini görmek için çeşitli testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyogram (EKG) – kalbin elektriksel aktivitesini ölçer
• Ekokardiyografi (EKO) – kalp kasının hareketlerini ve kalp kapaklarını ultrasonla görüntüler
• Kan testleri – kalp kası hasarını ve diğer nedenleri araştırır
• Göğüs röntgeni – kalbin büyüklüğünü ve akciğerleri değerlendirir
• Kardiyak MR – kalp kasının ayrıntılı görüntüsünü sağlar
• Kalp kateterizasyonu – kalp damarlarını ve basınçlarını ölçer

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç haftayı bulabilir. Testler sırasında herhangi bir ağrı hissetmezsiniz. Doktorunuz sonuçları sizinle paylaşır ve tedavi planını açıklar.

Tedavi

Kardiyomiyopatinin tedavisi, hastalığın türüne ve şiddetine bağlıdır. Amaç belirtileri azaltmak, kalbin daha iyi çalışmasını sağlamak ve komplikasyonları önlemektir. Tedavi genellikle ilaçlar, yaşam tarzı değişiklikleri ve bazı durumlarda cerrahi işlemler içerir.

Evde kişisel bakım

• Tuz alımını azaltmak (şişliği ve tansiyonu kontrol altında tutar)
• Sigara ve alkolden uzak durmak
• Düzenli hafif egzersiz yapmak (doktorunuzun önerdiği şekilde)
• Stresten kaçınmak ve yeterli uyumak
• Kilonuzu sağlıklı aralıkta tutmak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, kalbin yükünü azaltan, kalp atışını düzenleyen veya kan pıhtılaşmasını önleyen ilaçlar reçete edebilir. Ayrıca kalp pili veya şok cihazı (ICD) gibi cihazlar da kullanılabilir. İlaç isimleri ve dozları konusunda doktorunuzun talimatlarına uyun.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç ve cihaz tedavisine rağmen düzelmeyen ağır vakalarda kalp nakli düşünülebilir. Ayrıca kalp kasını düzeltmek için bazı cerrahi yöntemler uygulanabilir. Bu karar uzman bir ekip tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Kardiyomiyopati ile yaşamak, düzenli doktor kontrolleri ve sağlıklı alışkanlıklar gerektirir. Belirtilerinizi takip etmek, ilaçlarınızı aksatmamak ve doktorunuzla iletişim halinde olmak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doktorunuzun önerdiği şekilde düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme gibi)
• Sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterin
• Stres yönetimi için nefes egzersizleri veya hobiler edinin
• Alkol ve sigaradan uzak durun
• Uykunuzu düzenli ve yeterli alın

Diyet ve egzersiz

Düşük tuzlu, doymuş yağlardan fakir, meyve ve sebzeden zengin bir diyet önerilir. Egzersiz olarak haftada en az 150 dakika orta şiddetli aktivite (örneğin tempolu yürüyüş) yapılabilir. Ancak egzersize başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kardiyomiyopati tanısı almak kaygı, üzüntü veya korkuya neden olabilir. Bu duygular normaldir. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek almaktan çekinmeyin. Unutmayın, yalnız değilsiniz.

Önleme

Kardiyomiyopatinin bazı türleri genetik olduğu için tamamen önlenemeyebilir. Ancak sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyerek, tansiyon ve şeker gibi risk faktörlerini kontrol altında tutarak hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabilir.

Tarama programları

Ailede kardiyomiyopati öyküsü olan kişilere düzenli kalp kontrolleri (EKO, EKG) önerilir. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'nın genetik danışmanlık ve tarama programları mevcuttur. Aile hekiminizden veya kardiyoloji uzmanından bilgi alabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp yetmezliği (kalbin vücuda yeterince kan pompalayamaması)
• Kalp ritim bozuklukları (aritmiler)
• Kan pıhtılaşması, felç veya akciğer embolisi
• Ani kalp durması

Uzun vadeli görünüm

Kardiyomiyopati tedavi edilmezse ciddi sorunlara yol açabilir. Ancak erken tanı ve uygun tedavi ile birçok kişi uzun yıllar sağlıklı bir yaşam sürdürebilir. Düzenli doktor kontrolleri ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile hastalığın seyri olumlu yönde etkilenebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.