Çocuklarda karpal tünel ile yaşam

Genel Bakış

Karpal tünel sendromu, bileğinizin içinde bulunan bir sinir sıkışmasıdır. Median sinir adlı sinir, bileğinizdeki karpal tünel adı verilen dar bir geçitten geçer. Bu geçit daraldığında veya sinir sıkıştığında elinizde uyuşma, karıncalanma ve ağrı olabilir. Çocuklarda nadir görülür ancak mümkündür.

Hayır, karpal tünel sendromu çocuklarda oldukça nadirdir. Genelde erişkinlerde, özellikle 40-60 yaş arası kadınlarda görülür.

Çocuklarda genellikle ergenlik döneminde veya obezite, şeker hastalığı, tiroid sorunları, romatoid artrit gibi ek hastalıkları olanlarda ortaya çıkar. Ayrıca bilek kırıkları veya tekrarlayan el hareketleri (örneğin bilgisayar oyunları) da riski artırabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının bir kısmında uyuşma veya karıncalanma
• Gece uykudan uyandıran el ağrısı ve uyuşma
• Elde güçsüzlük, sık sık nesneleri düşürme
• Elin 'şişmiş' veya 'tuhaf' hissetmesi
• Bileği bükme veya aynı hareketi tekrarlama ile artan belirtiler

Çocuklarda belirtiler

• Oyun oynarken veya yazı yazarken elde ağrı veya yorgunluk
• Kalem tutmakta veya küçük nesneleri kavramakta zorluk
• Gece uykudan uyanarak elini sallama ihtiyacı
• Bilekte şişlik ya da hassasiyet

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu başlık çocuklar için geçerli değildir; karpal tünel sendromu yetişkinlerde daha farklı seyredebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Median sinirin bilek içinde sıkışması
• Karpal tünelin daralması (doğuştan dar olabilir)
• Tekrarlayan el-bilek hareketleri (örneğin uzun süre bilgisayar kullanımı, müzik aleti çalma)
• Bilek kırıkları veya travması sonrası oluşan şişlik
• Vücutta sıvı birikmesine yol açan durumlar (örneğin tiroid hastalığı, gebelik - çocuklarda nadir)

Risk faktörleri

• Obezite (aşırı kilo)
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidi)
• Romatoid artrit gibi iltihaplı eklem hastalıkları
• Bilekte tekrarlayan zorlayıcı hareketler (spor, enstrüman çalma)
• Bazı genetik hastalıklar (mukopolisakkaridoz gibi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çocuğunuz elini veya parmaklarını hiç oynatamıyorsa
• Ani ve şiddetli ağrı varsa
• Elde morarma, şişme veya yara varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uyuşma veya karıncalanma birkaç günden uzun sürüyorsa
• Belirtiler gece daha da kötüleşiyorsa
• Okulda veya oyunlarda elini kullanmakta zorlanıyorsa

Tanı

Doktor önce çocuğunuzun şikayetlerini ve sağlık geçmişini dinler. Ardından fizik muayene yaparak el ve bilekteki sinir fonksiyonlarını değerlendirir. Genellikle basit bir muayene ile tanı konulabilir; gerekirse ek testler istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: Doktor, elinizdeki uyuşma alanlarını kontrol eder bileğinize hafifçe vurarak (Tinel testi) veya bileğinizi bükerek (Phalen testi) belirtileri tetiklemeye çalışır.
• Sinir ileti hızı testi (EMG/ENG): Sinirlerin ne kadar hızlı çalıştığını ölçer. Tanıyı kesinleştirmek için yapılabilir.
• Ultrason veya MR: Bilekteki yapıları daha ayrıntılı görmek için istenebilir. Nadiren gerekir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktor muayenesi genellikle ağrısızdır ve birkaç dakika sürer. Eğer sinir ileti testi yapılacaksa, bu işlem 30-60 dakika kadar sürebilir ve hafif bir rahatsızlık hissedilebilir. Sonuçlar genellikle aynı gün veya birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Karpal tünel sendromu tedavisinde öncelikle cerrahi olmayan yöntemler denenir. Amaç sinir üzerindeki baskıyı azaltmak ve belirtileri kontrol altına almaktır. Tedavi çocuğun yaşına, belirtilerin şiddetine ve altta yatan nedene göre kişiselleştirilir.

Evde kişisel bakım

• Bileği gece boyunca düz tutmak için atel (bileklik) kullanmak. Ateli eczaneden temin edebilir veya doktorunuz reçete edebilir.
• Ağrı ve şişliği azaltmak için günde birkaç kez 10-15 dakika bileğe buz uygulamak.
• Bileği zorlayan tekrarlayan hareketlerden kaçınmak (örneğin bilgisayar oyunları, müzik aleti çalma, bisiklet sürme).
• Duruşu düzeltmek: Oyun oynarken veya ders çalışırken bileğin nötr pozisyonda olmasına dikkat etmek.
• Ağrı kesici kullanmadan önce mutlaka doktora danışmak.

Tıbbi tedaviler

Doktor, iltihabı azaltmak için ağızdan alınan anti-inflamatuar ilaçlar (örneğin ibuprofen gibi) önerebilir. Belirtiler şiddetliyse ve geçmiyorsa, karpal tünel içine kortikosteroid enjeksiyonu yapılabilir. Bu enjeksiyon şişliği hızla azaltarak sinire rahatlama sağlar. İlaç isimleri ve dozları kesinlikle doktor tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi, yalnızca diğer yöntemlerle düzelmeyen ve günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyen ilerlemiş vakalarda düşünülür. Ameliyatla karpal tünelin üzerindeki bağ kesilerek sinire daha fazla yer açılır. Çocuklarda nadiren gerekir.

Bu durumla yaşamak

Çocuğunuzun elini kullanması gereken aktiviteleri (yazı yazma, resim yapma, diş fırçalama) kısa aralarla bölmek işe yarar. Bileği aşırı zorlamamak ve dinlenmeye zaman ayırmak önemlidir. Okulda öğretmenlere durum hakkında bilgi vermek, gerekirse kısa molalar almasına izin verilmesini sağlayabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bilgisayar ve tablet kullanımında bilek destekli pedler kullanmak
• Uyurken bileği düz tutan bir atel takmak
• Oyun ve spor aktivitelerinde bileği koruyacak ekipman (bileklik) tercih etmek
• Düzenli aralıklarla el ve bilek esneme hareketleri yapmak

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz, özellikle kilo kontrolü ve genel sağlık için önemlidir. Obezite karpal tünel sendromu riskini artırabilir. Çocuğunuzun kilosu normal sınırlardaysa ek bir diyet önerisi yoktur. Haftada birkaç kez hafif tempolu yürüyüş, yüzme gibi aktiviteler bilekleri zorlamaz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli ağrı ve uyuşma çocukta huzursuzluk, okul başarısında düşüş ve sosyal aktivitelerden kaçınmaya neden olabilir. Bu durum normaldir. Çocuğunuzla duyguları hakkında konuşmak, onu desteklemek ve gerekirse bir okul psikoloğundan yardım almak faydalı olabilir.

Önleme

Karpal tünel sendromunun kesin olarak önlenmesi her zaman mümkün değildir. Ancak tekrarlayan bilek hareketlerinden kaçınma, doğru duruş ve düzenli molalar riski azaltabilir. Altta yatan hastalıkların (örneğin tiroid hastalığı) kontrol altına alınması da koruyucu olabilir.

Aşılar

Bu durum için spesifik bir aşı yoktur.

Tarama programları

Çocuklarda düzenli bir tarama testi önerilmez. Yalnızca şikayet varsa doktora başvurulmalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Median sinirin kalıcı hasar görmesi
• Elde kronik uyuşukluk ve his kaybı
• Başparmak kaslarında erime (atrofi) ve güçsüzlük
• El fonksiyonlarında ciddi kayıp, günlük işleri yapamama

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve tedavi ile çoğu çocuk tamamen iyileşir ve normale döner. Tedavi edilmeyen vakalarda sinir hasarı kalıcı olabilir, ancak bu çok ilerlemiş durumlarda görülür. Umutlu olmak için her neden var; çocuğunuz doğru tedaviyle sağlığına kavuşabilir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.