Gebelikte Katarakt: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Katarakt, gözün doğal merceğinin bulanıklaşmasıdır. Bu bulanıklık, görüşünüzü puslu veya sisli hale getirebilir. Gebelik sırasında vücuttaki hormon değişiklikleri nadiren de olsa katarakt oluşumuna yol açabilir.

Hayır, gebelikte katarakt oldukça nadirdir. Çoğu katarakt 60 yaş üstünde görülür.

Gebelikte katarakt, özellikle diyabet (şeker hastalığı), yüksek tansiyon veya bazı ilaçları kullanan anne adaylarında ortaya çıkabilir. Ayrıca gebelik öncesinde katarakt başlangıcı olan kadınlarda gebelik sırasında belirtiler artabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bulanık veya puslu görme
• Parlak ışıklarda kamaşma veya rahatsızlık
• Gece görüşünde zorlanma
• Renklerin soluk veya sarımsı görünmesi
• Gözlük numarasında sık değişiklik

Çocuklarda belirtiler

• Bu durum bebeklerde veya çocuklarda gebelik kaynaklı olarak görülmez. Ancak doğuştan katarakt farklı bir durumdur ve bu yazıda ele alınmamıştır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Gebelik yaşlı kadınlarda nadir olduğu için bu bölüm geçerli değildir. Yaşa bağlı katarakt 60 yaş üstünde yaygındır.

Nedenler

Ana nedenler

• Gebelik hormonları (estrojen ve progesteron) göz merceğinde geçici değişikliklere yol açabilir.
• Gebelikte kontrol altına alınamayan diyabet (şeker hastalığı) katarakt riskini artırır.
• Bazı iltihaplı hastalıklar veya uzun süreli kortizon kullanımı katarakta neden olabilir.

Risk faktörleri

• Gebelik öncesinde var olan diyabet veya gebelik şekeri (gestasyonel diyabet)
• Yüksek tansiyon (preeklampsi)
• Sigara kullanımı
• Kortizon içeren ilaçların uzun süreli kullanımı
• Ailede katarakt öyküsü olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil bölümünde belirtilen belirtiler varsa hemen 112'yi arayın veya acil servise başvurun.
• Görmede ani bir değişiklik fark ederseniz aynı gün bir göz doktoruna görünün.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Gebelik planlaması sırasında kapsamlı bir göz muayenesi yaptırın.
• Gebelik boyunca düzenli aralıklarla göz muayenesi olun, özellikle diyabetiniz varsa.

Tanı

Göz doktoru, ışık altında özel bir aletle (yarık lamba) gözünüzün ön kısmını inceleyerek kataraktı teşhis eder.

Yapılabilecek testler

• Yarık lamba muayenesi (göz merceğinin net görüntüsü)
• Görme keskinliği testi (harf tablosu ile)
• Göz bebeğinin damla ile büyütülerek detaylı muayenesi (genellikle gerekli değildir, ancak duruma göre yapılabilir)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ağrısızdır. Göz doktoru, gözünüze damla damlatabilir ve hafif bir ışık tutar. Teşhis genellikle birkaç dakika içinde konur.

Tedavi

Gebelikte katarakt tedavisi genellikle beklemeyi içerir, çünkü çoğu katarakt doğumdan sonra ilerlemez. Eğer görüşünüzü ciddi şekilde etkiliyorsa, doktorunuz doğum sonrası ameliyatı önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Güneş gözlüğü takarak parlak ışıklardan korunun.
• Geceleri araç kullanırken dikkatli olun, farların kamaşmasını azaltmak için gözlük kullanabilirsiniz.
• Okurken daha güçlü bir aydınlatma kullanın.

Tıbbi tedaviler

Kataraktı tamamen gerileten hiçbir ilaç yoktur. Tedavi seçenekleri arasında gözlük numarasının güncellenmesi veya doğum sonrası cerrahi müdahale yer alır. Doktorunuz sizin için en uygun seçeneği belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Gebelik sırasında katarakt ameliyatı genellikle önerilmez. Gerekli görülürse, ameliyat doğum sonrasına ertelenir. Nadir durumlarda, katarakt göz içi basıncını artırıyorsa veya başka bir risk oluşturuyorsa, gebelikte de ameliyat düşünülebilir, ancak bu kararı mutlaka uzman doktorlar alır.

Bu durumla yaşamak

Görme bulanıklığı günlük aktivitelerinizi zorlaştırabilir. Daha parlak ışıkta okumayı deneyin, gece dışarı çıkarken el feneri taşıyın ve gözlük numaranızı güncel tutun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Düzenli göz muayenelerinizi aksatmayın.
• Göz yorgunluğunu azaltmak için sık sık mola verin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme genel göz sağlığı için önemlidir. Antioksidan açısından zengin yeşil yapraklı sebzeler, meyveler ve A, C, E vitaminleri içeren besinler tüketin. Hafif egzersizler, kan dolaşımını iyileştirerek göz sağlığına dolaylı olarak katkıda bulunabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme değişiklikleri kaygı ve strese neden olabilir. Hamilelik zaten duygusal bir dönemdir; bu tür belirtiler endişenizi artırabilir. Duygularınızı eşinizle, ailenizle veya doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin. Gerekirse bir psikologtan destek alabilirsiniz.

Önleme

Gebelikte katarakt tamamen önlenemeyebilir ancak riski azaltmak için diyabet ve tansiyon kontrolü, sağlıklı beslenme, sigaradan uzak durma ve düzenli göz muayeneleri önerilir.

Tarama programları

Gebelik öncesinde ve gebelik sırasında düzenli göz muayeneleri, kataraktın erken fark edilmesine yardımcı olur. Özellikle diyabet gibi risk faktörleriniz varsa, yılda en az bir kez göz kontrolüne gitmeniz önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Görme bulanıklığının ilerleyerek günlük yaşamı daha fazla etkilemesi
• İleri vakalarda göz içi basıncında artış (glokom) riski
• Doğumdan sonra kataraktın tamamen düzelmemesi nedeniyle kalıcı görme sorunları

Uzun vadeli görünüm

Çoğu gebelik kataraktı doğum sonrasında kendiliğinden geriler veya ilerlemesi durur. Eğer cerrahi gerekirse, modern katarakt ameliyatları çok başarılıdır ve görme genellikle tamamen düzelir. Düzenli takiplerle bu süreci güvenle yönetmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.