Cellulitis in teenagers

Genel Bakış

Selülit, cildin altındaki dokuları etkileyen bir bakteri enfeksiyonudur. Genellikle bir kesik, sıyrık veya böcek ısırığı gibi ciltteki küçük bir yarıktan bakterilerin girmesiyle oluşur. Kızarıklık, şişlik, sıcaklık ve ağrıya neden olur. Erken tedavi edilmezse yayılabilir ve ciddi sorunlara yol açabilir.

Evet, özellikle ergenlik çağındaki gençlerde görülebilir. Sık yaralanma veya cilt sorunları olanlarda daha yaygındır.

Her yaşta görülebilse de, ergenlerde kesik, sıyrık, böcek ısırığı veya egzama gibi cilt sorunları nedeniyle sık rastlanır. Ayrıca bağışıklık sistemi zayıf olan veya diyabet gibi kronik hastalığı bulunan gençlerde risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte kızarıklık ve şişlik
• Dokunulduğunda sıcaklık hissi
• Ağrı veya hassasiyet
• Kızarık bölgenin giderek büyümesi
• Ateş (bazen)

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlerde belirtiler genellikle yetişkinlerle aynıdır; ancak ağrı ve huzursuzluk daha belirgin olabilir.
• Bazı gençlerde mide bulantısı veya baş ağrısı da görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha hafif olabilir, bu nedenle dikkatli olunmalıdır. Ancak bu yazı ergenler için olduğundan, bu bölüm genel bilgi amaçlıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Bakteriler (genellikle streptokok veya stafilokok) ciltteki bir yarıktan (kesik, sıyrık, böcek ısırığı, egzama, mantar enfeksiyonu) içeri girer.
• Nadiren, bakteriler herhangi bir yarık olmadan da girebilir.

Risk faktörleri

• Ciltte kesik, sıyrık veya yanık olması
• Egzama veya sedef hastalığı gibi cilt sorunları
• Böcek ısırıkları
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Zayıf bağışıklık sistemi (örneğin, ilaç kullanımı veya hastalık nedeniyle)
• Fazla kilolu olmak veya lenf ödemi (dokularda sıvı birikmesi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ciltte kızarıklık hızla yayılıyorsa
• Ateş, titreme veya genel bir halsizlik varsa
• Şiddetli ağrı veya şişlik varsa
• Daha önce doktor tarafından görülmemiş bir yara enfekte görünüyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Küçük bir kızarıklık ve şişlik birkaç gün içinde geçmezse
• Bölgede hafif bir ağrı varsa ancak genel durum iyiyse

Tanı

Doktor, cildinizi muayene eder ve belirtilerinizi değerlendirir. Genellikle fizik muayene yeterlidir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (enfeksiyon belirteçlerini kontrol etmek için)
• Yara kültürü (enfeksiyona hangi bakterinin neden olduğunu anlamak için)
• Nadiren, görüntüleme testleri (apse veya derin doku tutulumu şüphesi varsa)

Randevunuzda neler beklenir

Doktor, kızarıklığın sınırlarını işaretleyebilir ve 24 saat sonra kontrol çağırabilir. Ayrıca enfeksiyonun yayılmasını önlemek için antibiyotik tedavisi önerebilir. Bazı durumlarda hastanede tedavi gerekebilir.

Tedavi

Tedavinin temel amacı enfeksiyonu kontrol altına almak ve yayılmasını önlemektir. Genellikle antibiyotiklerle tedavi edilir. Erken müdahale ile tam iyileşme mümkündür.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği antibiyotikleri düzenli kullanın (asla doz atlamayın).
• Etkilenen bölgeyi temiz ve kuru tutun.
• Bölgeyi yüksekte tutarak şişliği azaltın (örneğin, bacaktaysa yastıkla yükseltin).
• Soğuk kompres uygulayarak ağrı ve şişliği hafifletin.
• Bol sıvı tüketin ve dinlenin.

Tıbbi tedaviler

Hafif selülit vakaları genellikle ağız yoluyla alınan antibiyotiklerle tedavi edilir. Orta veya şiddetli vakalarda, damar yoluyla antibiyotik verilmesi gerekebilir ve bu genellikle hastanede yapılır. Doktor, enfeksiyonun türüne ve şiddetine göre en uygun tedaviyi belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, enfeksiyon bölgesinde apse (irin dolu kese) oluşursa, cerrahi drenaj gerekebilir. Bu bir doktor tarafından yapılır.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sırasında günlük yaşamınıza dikkat etmeniz önemlidir. Antibiyotik kürünü tamamlayana kadar dinlenmeye ve bölgeyi korumaya özen gösterin. Okul veya aktivitelere dönüş konusunda doktorunuzdan tavsiye alın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Cildinizi düzenli olarak nemlendirin (çatlamayı önlemek için).
• Kesik, sıyrık ve böcek ısırıklarını hemen temizleyin ve bandajla kapatın.
• Ellerinizi sık sık yıkayın ve cilt hijyenine dikkat edin.
• Spor veya aktiviteler sırasında cildinizi koruyun (dizlik, bandaj gibi).

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek, bağışıklık sisteminizi güçlendirir. Bol meyve, sebze ve protein tüketin. Egzersiz yapmak genel sağlık için faydalıdır, ancak enfeksiyon sırasında dinlenmek önceliklidir. İyileştikten sonra doktorunuz onaylarsa spora dönebilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Selülit, özellikle ergenlik döneminde moral bozucu olabilir. Ağrı, görünüm değişiklikleri ve tedavi süreci kaygı yaratabilir. Duygularınızı ailenizle veya arkadaşlarınızla paylaşın. Gerekirse bir okul psikoloğundan veya danışmandan destek alın.

Önleme

Tamamen önlenemese de risk azaltılabilir. Cilt yaralarını temiz tutmak, böcek ısırıklarına karşı korunmak ve egzama gibi cilt sorunlarını tedavi ettirmek önemlidir.

Aşılar

Selülit için doğrudan bir aşı yoktur; ancak tetanos aşısı, yaralanma sonrası enfeksiyon riskini azaltır. Aşınızın güncel olduğundan emin olun.

Tarama programları

Düzenli bir tarama testi yoktur. Cilt sorunlarınız varsa, doktorunuzun önerdiği sıklıkta kontrole gidin.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyon kana karışarak sepsis adı verilen hayati tehlike oluşturan duruma yol açabilir.
• Derin doku enfeksiyonu (apse) veya kemik enfeksiyonu (osteomiyelit) gelişebilir.
• Lenf damarlarının iltihaplanması (lenfanjit) oluşabilir.

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile çoğu ergen tamamen iyileşir. Tedavi edilmezse ciddi sorunlar oluşabilir; ancak doktor kontrolünde antibiyotik kullanımı ile iyileşme oranı çok yüksektir. Enfeksiyonun tekrarlamaması için önlemlere dikkat edilmelidir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.