Rahim Ağzı Displazisi Tedavisi Sonrası: İleri Yaşta Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Rahim ağzı (serviks) yüzeyindeki hücrelerin anormal görünüm kazanmasına servikal displazi denir. Bu kanser değildir; ancak tedavi edilmezse bazı tipleri zamanla rahim ağzı kanserine dönüşebilir. Tedavi sonrası takipte olan ileri yaş hastalarda, yeni anormal hücrelerin görülmesi 'persistan displazi' olarak adlandırılır.

İleri yaşta tedavi sonrası tekrarlayan displazi, özellikle HPV enfeksiyonu devam edenlerde görülebilir. Ancak düzenli taramalarla bu durum yaygın şekilde yakalanmaktadır.

Önceden servikal displazi tedavisi görmüş, menopoz sonrası dönemdeki kadınları etkiler. Bağışıklığı baskılayan hastalıkları olanlar veya sigara içenlerde risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Genellikle hiçbir belirti vermez. Bu yüzden düzenli tarama testleri çok önemlidir.

Çocuklarda belirtiler

• Servikal displazi çocuklarda görülmez; bu durum yalnızca yetişkin kadınlarla ilgilidir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoz sonrası vajinal kanama
• Cinsel ilişki sonrası kanama
• Anormal vajinal akıntı
• Pelvik ağrı veya basınç hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Tedavi sonrası yüksek riskli HPV (insan papilloma virüsü) enfeksiyonunun devam etmesi
• İlk tedavinin tam olarak başarılı olmaması ve anormal hücrelerin kalmış olması
• Bağışıklık sisteminin HPV'yi temizleyememesi

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Uzun süreli bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanımı
• HIV veya diğer bağışıklık yetmezliği durumları
• Jinekolojik kontrolleri aksatmak
• Daha önce yüksek dereceli displazi tedavisi görmüş olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Adet dönemi ile ilişkili olmayan vajinal kanama
• Şiddetli pelvik ağrı
• Hızla artan vajinal akıntı veya kötü koku

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Doktorunuzun önerdiği kontrol randevularına düzenli gitmek
• Her yıl veya doktorunuzun belirttiği sıklıkta smear testi yaptırmak

Tanı

Rutin Pap smear taraması sırasında anormal hücreler tespit edilir. Ardından HPV testi ve kolposkopi adlı inceleme ile tanı netleştirilir.

Yapılabilecek testler

• Pap smear (sürüntü) testi
• HPV DNA testi
• Kolposkopi (büyüteçle rahim ağzının incelenmesi)
• Biyopsi (anormal görünen bölgeden küçük örnek alınması)

Randevunuzda neler beklenir

Bu işlemler genellikle muayenehane ortamında yapılır, kısa sürer. Kolposkopi sırasında hafif bir baskı hissedebilirsiniz. Sonuçlar birkaç gün içinde açıklanır.

Tedavi

Tedavi, displazinin derecesine, yaşınıza ve genel sağlık durumunuza göre planlanır. Amaç anormal hücreleri ortadan kaldırmak ve kanser gelişimini engellemektir. İleri yaşta tedavi sonrası düzenli takip çok önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği takip programına kesinlikle uyun
• Sigara içiyorsanız bırakmak için destek alın
• Bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için dengeli beslenin, düzenli uyuyun, stresten uzak durun
• Cinsel ilişkide kondom kullanmak HPV geçişini azaltabilir

Tıbbi tedaviler

Uzman doktor, anormal hücrelerin türüne ve yaygınlığına göre dondurma (kriyoterapi), yakma/lazer gibi yıkım yöntemleri veya anormal dokuyu çıkarmaya yönelik elektrokoter halka (LLETZ/LEEP) gibi işlemler uygulayabilir. İlaçla doğrudan tedavi eden bir yöntem yoktur; işlem kararı tamamen doktor tarafından verilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Yüksek dereceli veya tekrarlayan displazide, rahim ağzının koni şeklinde bir parçasının çıkarıldığı konizasyon ameliyatı gerekebilir. Bu karar, hasta ile görüşülerek verilir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sonrası normal yaşamınıza kısa sürede dönebilirsiniz. Önemli olan, doktorunuzun belirlediği kontrolleri aksatmamaktır. Kontroller arasında yeni bir şikayet olursa vakit kaybetmeden iletişime geçin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmeyin
• Düzenli ve dengeli beslenin
• Haftanın çoğu günü yürüyüş gibi hafif egzersizler yapın
• Stres yönetimi için nefes egzersizleri veya meditasyon deneyin

Diyet ve egzersiz

Meyve, sebze, tam tahıl ve yeterli proteinden zengin bir beslenme bağışıklık sistemini destekler. Haftada en az 150 dakika orta tempolu fiziksel aktivite (örneğin tempolu yürüyüş) önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Displazi tanısı ve takibi kaygı yaratabilir. Bu son derece normaldir. Unutmayın ki büyük çoğunlukla tedavi edilebilir bir durumdur. Endişelerinizi doktorunuz ve sevdiklerinizle paylaşın.

Önleme

Tamamen önlenemese de risk azaltılabilir. Düzenli tarama, HPV enfeksiyonunun erken saptanması ve tedavi sonrası takip en etkili korunma yöntemidir.

Aşılar

HPV aşısı, rahim ağzı kanserine yol açabilen HPV tiplerine karşı koruyucudur. Yaşınız ve risk durumunuza göre aşı yaptırıp yaptırmayacağınızı doktorunuzla görüşün.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı, 30-65 yaş arası kadınlarda düzenli smear ve HPV taraması önermektedir. Tedavi sonrası hastalarda bu sıklık doktor tarafından belirlenir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yüksek dereceli displazi zamanla rahim ağzı kanserine ilerleyebilir
• Tedavi sonrası bile takip edilmezse hücreler tekrar edebilir
• İleri evrede kanser, çevre dokulara yayılabilir

Uzun vadeli görünüm

Düzenli takip ve uygun tedavi ile servikal displazi büyük ölçüde tedavi edilebilir. Rahim ağzı kanserinin önlenebilir bir hastalık olduğunu unutmayın; kontrollerinizi yaptırdığınız sürece geleceğe umutla bakabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.