Çocuklarda Klamidya Enfeksiyonu ve Tedavi Sonrası İyileşme Süreci

Genel Bakış

Klamidya, bakterilerin (mikropların) neden olduğu bir enfeksiyon hastalığıdır. Genellikle cinsel yolla bulaşır, ancak çocuklara doğum sırasında anneden geçebilir veya nadiren cinsel istismar yoluyla bulaşabilir. Tedavisi mümkündür ve erken fark edilirse kalıcı hasar bırakmaz.

Dünyada en sık görülen cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan biridir, ancak çocuklarda görülme sıklığı erişkinlere göre düşüktür. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı verilerine göre bildirimi zorunlu hastalıklar arasındadır.

Klamidya her yaştan insanı etkileyebilir. Çocuklarda en sık yeni doğan döneminde (anneden geçiş) ve ergenlik döneminde (cinsel yolla) görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Akıntı (penis veya vajinadan gelen sarımtırak, kötü kokulu sıvı)
• İdrar yaparken yanma veya ağrı
• Alt karın bölgesinde hafif ağrı
• Ateş (bazen)

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde gözlerde kızarıklık, akıntı ve şişlik (yenidoğan konjunktiviti)
• Bebeklerde zatürre belirtileri (öksürük, hızlı nefes alma)
• Çocuklarda kasık bölgesinde ağrı, şişlik
• Bazı çocuklarda hiçbir belirti olmaz

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• 65 yaş üstü kişilerde benzer belirtiler görülür, ancak bağışıklık sistemi zayıf olduğundan enfeksiyon daha ağır seyredebilir.
• Eklem ağrıları ve iltihabı (nadir)

Nedenler

Ana nedenler

• Chlamydia trachomatis adlı bakterinin neden olduğu bir enfeksiyon.
• Bebeklerde: Doğum sırasında enfekte annenin vajinal sıvılarından bulaşma.
• Çocuklarda ve ergenlerde: Cinsel temas yoluyla bulaşma.
• Nadiren: Havlu, iç çamaşırı gibi eşyaların ortak kullanımıyla (ancak bu yol çok nadirdir ve tartışmalıdır).

Risk faktörleri

• Annenin hamilelikte klamidya enfeksiyonu geçirmesi
• Cinsel istismar öyküsü
• Korunmasız cinsel ilişki (ergenlerde)
• Birden fazla cinsel partner (ergenlerde)
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar (çok nadir)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çocukta yukarıda belirtilen acil durum belirtileri varsa
• Cinsel istismar şüphesi varsa
• Bebekte göz akıntısı veya solunum sıkıntısı varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çocuğunuzun koruyucu sağlık kontrolleri sırasında doktora bu enfeksiyondan bahsedin
• Ergenlik döneminde cinsel yolla bulaşan hastalıklar için yıllık tarama önerilebilir
• Tedaviden sonra kontrol testi yaptırmak için belirtilen zamanda doktora gidin

Tanı

Doktor, çocuğun belirtilerini dinler ve fizik muayene yapar. Şüphelenirse bazı testler ister. Çocuğun yaşına ve belirtilere göre farklı testler kullanılabilir.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili (ilk idrar örneği)
• Sürüntü örneği (penis, vajina veya boğazdan pamuklu çubukla alınan sıvı) – çocuklar için özel yöntemlerle ağrısız yapılır.
• Kan testi (bağışıklık yanıtını ölçmek için, bazen kullanılır)
• Bebeklerde göz akıntısı veya boğaz sürüntüsü

Randevunuzda neler beklenir

Test genellikle hızlıdır ve rahatsızlık minimaldir. Çocuğunuza işlemi anlatın, korkmaması için sakin olun. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz sonuca göre tedavi planını size açıklayacaktır.

Tedavi

Klamidya tedavisinde bakteri öldürücü ilaçlar (antibiyotikler) kullanılır. Çocuklarda tedavi genellikle ağızdan alınan şurup veya tablet şeklindedir. Tedavi süresi genelde 7 ila 14 gündür ve tamamlanması çok önemlidir. İlaçlar bittikten sonra belirtiler geçmiş olsa bile kontrol testi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Çocuğun ilaçlarını doktorun söylediği şekilde ve sürede düzenli olarak verin, asla erken kesmeyin.
• Bol su içmesini sağlayın.
• Tedavi süresince çocuğun genital bölgesini temiz tutun, pamuklu iç çamaşırı tercih edin.
• Çocuğun el hijyenine dikkat edin, başkalarına bulaştırmamak için ayrı havlu kullanın.
• Ateş ve ağrı için doktorunuza danışmadan ilaç vermeyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorlar, çocuğun yaşına ve kilosuna uygun bir antibiyotik reçete eder. Tedavi genellikle tek doz veya 7 günlük kür şeklindedir. Kesinlikle reçetesiz ilaç kullanmayın. Ergenlerde cinsel partnerin de tedavi edilmesi gerekebilir. Tedavi sırasında cinsel ilişkiden kaçınılması önerilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Klamidya tedavisinde cerrahi gerekmez. Ancak nadiren iltihaplanma apse oluşturursa veya tüplerde tıkanıklığa yol açarsa cerrahi düşünülebilir, bu durum çocuklarda çok enderdir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi süresince çocuğunuz normal hayatına devam edebilir, ancak enfeksiyonun başkalarına bulaşmasını önlemek için bazı önlemler alınmalıdır. İlaçlar düzenli alınmalı ve tedavi bitene kadar havlu, iç çamaşırı gibi kişisel eşyalar ayrılmalıdır. Çocuğunuzun okula gitmesinde engel yoktur, ancak doktorunuz aksini söylemedikçe.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tedavi tamamlanana kadar çocuğun yıkanma havlusu ve iç çamaşırını başkalarından ayırın.
• Çocuğun ellerini sık sık yıkamasını sağlayın.
• Tedavi bitene kadar havuz, hamam gibi ortak kullanım alanlarından kaçının.
• Ergen çocuğunuza cinsel yolla bulaşan hastalıklar hakkında açık ve güvenli bir şekilde bilgi verin.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez. Sağlıklı, dengeli beslenme bağışıklığı güçlendirir. Bol su, taze meyve-sebze tüketimi önerilir. Çocuğunuz kendini iyi hissediyorsa normal fiziksel aktivitelerine devam edebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Klamidya tanısı çocuk ve aile için utanç, korku veya suçluluk duygularına yol açabilir. Özellikle cinsel istismar durumunda çocuk psikolojik destek gerektirebilir. Çocuğunuza bu hastalığın tedavi edilebilir olduğunu ve onun hatası olmadığını söyleyin. Gerekirse bir çocuk psikoloğundan yardım isteyin.

Önleme

Evet, büyük ölçüde önlenebilir. Hamile annelerin tarama testi yaptırması bebeğe bulaşmayı engeller. Çocuklara başkalarının özel bölgelerine dokunmama, kendi özel bölgelerini koruma gibi güvenlik kuralları öğretilebilir. Ergenlerde cinsel sağlık eğitimi önemlidir.

Aşılar

Şu anda klamidya için bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Hamile kadınlara ilk trimesterde klamidya taraması önerilir. Ergenlerde cinsel aktif ise yılda bir kez tarama yapılabilir. Sağlık Bakanlığı'nın rehberliği doğrultusunda doktorunuz size en uygun zamanı söyleyecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yeni doğanlarda göz iltihabı (konjunktivit) ve zatürre
• Kız çocuklarında ileride pelvik iltihap hastalığı (PID) ve kısırlık
• Erkek çocuklarında testis iltihabı
• Eklem iltihabı (reaktif artrit)
• Enfeksiyonun diğer organlara yayılması (nadir)

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edildiğinde klamidya tamamen iyileşir ve çoğu çocukta kalıcı bir sorun kalmaz. Erken teşhis ve tedavi, uzun vadeli komplikasyonları önler. Çocuğunuzun normal ve sağlıklı bir yaşam sürmesi mümkündür. Tedaviden sonra yapılan kontrol testleri ile iyileşme teyit edilir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı - Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.