Constipation chronic in adults

Genel Bakış

Kronik kabızlık, bağırsak hareketlerinin haftada üçten az olması ve bu durumun birkaç ay veya daha uzun süre devam etmesidir. Dışkı genellikle sert, kuru veya topak topak olur, çıkarmak için ıkınmak gerekir.

Evet, kronik kabızlık oldukça yaygındır. Her 100 yetişkinden yaklaşık 10 ila 20'si bu sorunla karşılaşır.

Kronik kabızlık herkesi etkileyebilir, ancak yaşlı yetişkinler, hamile kadınlar, bazı ilaçları kullanan kişiler ve kadınlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Haftada üçten az tuvalete çıkma
• Sert, kuru veya topak topak dışkı
• Tuvalet sırasında aşırı ıkınma
• Dışkının tam boşalmadığı hissi
• Karın ağrısı, şişkinlik veya gaz

Çocuklarda belirtiler

• Haftada iki veya daha az kaka yapma
• Kaka yaparken ağlama veya zorlanma
• Kaka kaçırma (iç çamaşırında sıvı veya katı dışkı izi)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bağırsak hareketlerinin daha da yavaşlaması
• Daha sık tuvalete çıkma ihtiyacı hissetme ama çıkmama
• Karın ağrısı ve şişkinlikte artış

Nedenler

Ana nedenler

• Yetersiz lif alımı (sebze, meyve, kepekli tahıllar az tüketildiğinde)
• Yetersiz sıvı alımı (günde 2 litreden az su içmek)
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Tuvalete gitme isteğini ertelemek
• Bazı ilaçların yan etkisi olarak

Risk faktörleri

• Yaşın ilerlemesi (bağırsak hareketleri yavaşlar)
• Hamilelik
• Diyabet, tiroid hastalıkları gibi bazı kronik hastalıklar
• Düşük lifli beslenme alışkanlığı
• Stres ve depresyon

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa
• Kabızlık 3 haftadan uzun süredir devam ediyorsa ve evde yapılan yöntemler işe yaramıyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kabızlık sürekli tekrarlıyorsa ve rahatsızlık veriyorsa
• Kabızlığa bağlı hemoroid (basur) gibi sorunlar ortaya çıktıysa

Tanı

Doktor önce sağlık geçmişinizi dinler, fizik muayene yapabilir. Bazen parmakla rektal muayene (makattan muayene) gerekebilir. Tanı için ek testler istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (tiroid veya şeker hastalığı gibi nedenleri araştırmak için)
• Dışkı testi (gizli kan veya enfeksiyon açısından)
• Kolonskopi (bağırsakların bir kamera ile içten görüntülenmesi) – gerekirse

Randevunuzda neler beklenir

Doktor size beslenme alışkanlıklarınız, kullandığınız ilaçlar ve yaşam tarzınız hakkında sorular soracaktır. Muayene genellikle ağrısızdır. Tanı konduktan sonra size uygun tedavi planı hazırlanır.

Tedavi

Kronik kabızlık tedavisinde ilk adım yaşam tarzı değişiklikleridir. Doktorunuz gerekirse ilaç önerebilir. Tedavi kişiye özeldir ve altta yatan nedene göre belirlenir.

Evde kişisel bakım

• Her gün en az 2 litre su için (çorba, meyve suyu da sayılır)
• Lifli gıdaları artırın: sebze, meyve, kuru baklagiller, tam tahıllar
• Düzenli egzersiz yapın: günde 30 dakika yürüyüş
• Tuvalet ihtiyacınızı ertelemeyin, hemen gidin
• Bağırsak hareketlerinizi düzenli bir saate alıştırmaya çalışın (örneğin sabah yemekten sonra)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, bağırsak hareketlerini kolaylaştıran ilaçlar önerebilir. Bunlar arasında posa takviyeleri (lif tozları), ozmotik laksatifler (bağırsağa su çeken) veya uyarıcı laksatifler (bağırsağın kasılmasını sağlayan) bulunur. İlaçları kendi başınıza değil, doktor tavsiyesiyle kullanın. Kesinlikle ilaç ismi veya doz önerisi verilmez.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadirdir. Ancak bağırsakta tıkanıklık veya yapısal bir sorun varsa ameliyat gerekebilir. Doktorunuz size bu konuda detaylı bilgi verecektir.

Bu durumla yaşamak

Kronik kabızlıkla yaşamak bazen zor olabilir, ancak düzenli alışkanlıklarla belirtileri kontrol altına almak mümkündür. Sabırlı olun, değişikliklerin etki göstermesi zaman alabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün aynı saatte tuvalete gitmeyi deneyin
• Stresle başa çıkmayı öğrenin (meditasyon, nefes egzersizleri)
• Yeterli uyuyun (gecede 7-8 saat)

Diyet ve egzersiz

Lif bakımından zengin bir beslenme programı uygulayın. Öğünlerinize bol salata, meyve, kurubaklagil ekleyin. Düzenli yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi sportif aktiviteler bağırsak hareketlerini hızlandırır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli kabızlık rahatsızlık, utanç ve kaygıya neden olabilir. Bu durum ruh halinizi etkileyebilir. Duygularınızı doktorunuzla veya güvendiğiniz biriyle paylaşın.

Önleme

Evet, kronik kabızlığı önlemenin en etkili yolu; yeterli lif almak, bol su içmek, düzenli egzersiz yapmak ve tuvalet ihtiyacını ertelememektir. Altta yatan bir hastalık varsa, onun tedavisi de önleyici olabilir.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur, ancak 50 yaş üzerinde veya ailede bağırsak kanseri öyküsü varsa doktor kolonoskopi önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Hemoroid (basur)
• Anal fissür (makat çatlağı)
• Bağırsakta tıkanıklık veya dışkı sıkışması (fekal impaksiyon)
• Karın ağrısı ve şişkinlikte artış

Uzun vadeli görünüm

Kronik kabızlık genellikle tedavi edilebilir ve yaşam kalitesi artırılabilir. Doğru beslenme, egzersiz ve gerektiğinde doktor yardımı ile belirtiler kontrol altına alınır. Nadiren ciddi sorunlara yol açar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.