Constipation chronic in teenagers

Genel Bakış

Kronik kabızlık, bir gencin haftada üçten az dışkılama yapması ve dışkısının sert, kuru veya zor çıkması durumudur. Bu durum en az üç ay sürdüğünde kronik (uzun süreli) olarak adlandırılır.

Evet, ergenlerde oldukça yaygındır. Her üç gençten biri zaman zaman kabızlık yaşar, bir kısmında ise kronikleşir.

Özellikle ergenlik çağındaki kızlar, hareketsiz yaşam tarzı olanlar ve lifli gıdaları az tüketen gençleri daha sık etkiler.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Haftada üçten az dışkılama
• Dışkının çok sert, kuru veya topak topak olması
• Dışkı çıkarken aşırı zorlanma veya ağrı
• Bağırsak tam boşalmamış gibi hissetme
• Karında şişkinlik, gaz veya kramp tarzı ağrılar

Çocuklarda belirtiler

• Küçük çocuklarda dışkılamayı erteleme, bezini tutma
• Karın ağrısı ve huzursuzluk
• Dışkı kaçırma (sıvı dışkının sert dışkıyı geçmesi)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu yaş grubu için geçerli değildir; ergenlik için özel bir semptom farkı bulunmaz.

Nedenler

Ana nedenler

• Yetersiz lif alımı (meyve, sebze, tam tahıl az tüketimi)
• Az su içme
• Hareketsiz yaşam (uzun süre bilgisayar başında oturma)
• Dışkılama isteğini erteleme (okul tuvaletlerini kullanmama)
• Bazı ilaçlar (demir takviyesi gibi) – doktorunuza danışın

Risk faktörleri

• Ergenlik dönemindeki hormonal değişiklikler
• Kilo vermek için aşırı diyet yapma
• Stres ve kaygı bozuklukları
• Ailede kronik kabızlık öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'callEmergency' ve 'urgent' bölümlerinde belirtilen durumlar varsa
• Kabızlıkla birlikte ani kilo kaybı
• Kanlı dışkı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kabızlık iki haftadan uzun sürüyorsa
• Basit önlemlerle (lif, su, egzersiz) düzelmiyorsa
• Günlük yaşamı etkiliyorsa (okula gitmekten kaçınma, karın ağrısı)

Tanı

Doktor, belirtilerinizi dinler, fiziksel muayene yapar ve bazen birkaç test isteyebilir. Endişelenmeyin, teşhis genellikle basittir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (tiroid sorunları veya elektrolit dengesizliği için)
• Karın röntgeni (kabızlığın şiddetini görmek için, nadiren gerekir)
• Rektal muayene (bağırsak sonundaki kasları ve tıkaç olup olmadığını kontrol etmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size günlük dışkılama alışkanlıklarınızı, beslenmenizi ve yaşam tarzınızı soracak. Rahatça konuşun, hiçbir şey utanılacak değil.

Tedavi

Kronik kabızlık tedavisinde öncelik yaşam tarzı değişiklikleridir. İlaç tedavisi ancak gerekli durumlarda ve doktor kontrolünde uygulanır. Tedavi sabır gerektirir.

Evde kişisel bakım

• Her gün bol su için (günde en az 8-10 bardak).
• Lifli gıdaları artırın: meyve (elma, armut, erik), sebze (brokoli, ıspanak), tam tahıllı ekmek, yulaf ezmesi.
• Düzenli egzersiz yapın: yürüyüş, bisiklet, yüzme gibi haftada en az 3-4 gün.
• Dışkılama isteğini ertelemeyin, her gün aynı saatte tuvalete oturmayı deneyin.
• Parkur egzersizleri (karına masaj, dizleri göğse çekme) bağırsak hareketlerini uyarabilir.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekirse bağırsak hareketlerini artıran veya dışkıyı yumuşatan ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar kısa süreli kullanım içindir. Kesinlikle doktorsuz ilaç almayın. Ayrıca, bağırsak tembelliğini önlemek için lavman veya fitil gibi yöntemler sadece doktor önerisiyle kullanılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, kabızlığa neden olan anatomik bir sorun varsa (örneğin bağırsak darlığı) cerrahi gerekebilir. Ancak ergenlerde bu çok nadirdir.

Bu durumla yaşamak

Kronik kabızlık can sıkıcı olabilir, ancak doğru alışkanlıklarla kontrol altına alınabilir. Sabırlı olun, birkaç hafta içinde düzelme görebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün aynı saatte tuvalete gitmeye çalışın (örneğin kahvaltıdan sonra).
• Okulda tuvalet kullanmakta zorlanıyorsanız, okul hemşiresi veya rehber öğretmeninizden destek isteyin.
• Stres kabızlığı artırabilir; rahatlama teknikleri (derin nefes, kısa yürüyüşler) deneyin.

Diyet ve egzersiz

Lifli besinler ve bol su temel taşlardır. Ayrıca probiyotik yoğurt, kefir gibi fermente gıdalar bağırsak sağlığına yardımcı olabilir. Günde 30-60 dakika fiziksel aktivite hedefleyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik kabızlık utanma, kaygı ve okulda zorlanmaya yol açabilir. Bu duygular normaldir. Bir psikolog veya okul rehber öğretmeniyle konuşmak rahatlatıcı olabilir. Unutmayın, bu sadece bir sağlık sorunudur ve çözümü vardır.

Önleme

Evet, birçok durumda kronik kabızlık önlenebilir. Lifli beslenmek, bol su içmek, düzenli egzersiz yapmak ve tuvalet ihtiyacını ertelememek en önemli önlemlerdir.

Tarama programları

Ergenlerde kabızlık taraması rutin değildir. Ancak ailede kronik bağırsak hastalığı varsa, doktorunuz gerekli görmesi halinde bazı testler isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Basur (hemoroid) – dışkılama sırasında zorlanma nedeniyle makat damarlarının şişmesi
• Anal fissür – makat çevresinde küçük yırtıklar (kanamaya yol açabilir)
• Bağırsak tıkanıklığı – çok nadir, ancak ciddi bir durum
• Dışkı kaçırma (sıvı dışkının sert dışkıyı geçmesi) – özellikle küçük çocuklarda

Uzun vadeli görünüm

Kronik kabızlık tedavi edilebilir bir durumdur. Doğru beslenme, su tüketimi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle çoğu genç tamamen rahatlar. Sabırlı olmak ve doktor tavsiyelerine uymak önemlidir. Kısa sürede rahatlama hissedeceksiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.