COPD living day to day in pregnancy

Genel Bakış

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı), akciğerlerdeki hava yollarının daralması ve hasar görmesi sonucu nefes almayı zorlaştıran ilerleyici bir akciğer hastalığıdır. Hamilelik sırasında vücudun oksijen ihtiyacı arttığı için KOAH’ı olan bir kadının nefes alması daha da zorlaşabilir. Doğru tedavi ve bakımla birçok kadın sağlıklı bir hamilelik geçirebilir.

Hayır, KOAH genellikle ileri yaş hastalığı olduğu için hamile kadınlarda çok sık görülmez. Bununla birlikte sigara içen veya genetik yatkınlığı olan genç kadınlarda da ortaya çıkabilir.

KOAH, hamilelik dönemindeki kadınları etkiler. En sık nedeni sigara içmektir; ayrıca hava kirliliği, mesleki tozlar veya nadir görülen alfa-1 antitripsin eksikliği gibi genetik faktörler de rol oynayabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes darlığı (özellikle eforla veya ilerleyen haftalarda)
• Kronik öksürük (bazen balgamlı)
• Hırıltılı solunum (göğüste ıslık sesi)
• Göğüste sıkışma hissi

Çocuklarda belirtiler

• Gebelik dönemi çocuklarla ilgili olmadığından bu bölümde ayrı bir belirti listesi verilmemiştir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• KOAH daha çok ileri yaşta görülse de bu yazı hamile kadınlara odaklanmıştır; yaşlı erişkinler için belirtiler farklılık gösterebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Sigara içmek (en sık neden; hem aktif hem pasif içicilik)
• Hava kirliliği veya iş yerinde toz, kimyasal maddelere maruz kalma
• Nadir görülen genetik bir hastalık (alfa-1 antitripsin eksikliği)

Risk faktörleri

• Hamilelik öncesinde veya sırasında sigara içmek
• KOAH öyküsü olan bir aile bireyinin bulunması
• Kronik astım veya bronşit gibi diğer akciğer hastalıkları
• Daha önce erken doğum veya düşük doğum ağırlıklı bebek öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil durum olarak belirtilen belirtiler yaşanırsa hemen 112'yi arayın.
• Nefes darlığı birkaç saat içinde belirgin şekilde kötüleşirse aynı gün doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hamilelik boyunca düzenli doğum öncesi kontrollerinizi aksatmayın.
• KOAH’ınız varsa göğüs hastalıkları uzmanı ve kadın doğum uzmanı ile birlikte takip olun.
• Herhangi bir yeni belirti (öksürük artışı, balgam renginde değişiklik) fark ederseniz planlı bir randevu alın.

Tanı

Doktor öncelikle şikâyetlerinizi dinler ve solunum testi (spirometri) yapar. Bu test nefes alıp verme gücünüzü ölçer. Hamilelikte tanı genellikle hamilelik öncesinde konmuştur; ancak hamilelik sırasında ilk kez ortaya çıkarsa benzer testler güvenle uygulanabilir.

Yapılabilecek testler

• Solunum fonksiyon testi (spirometri)
• Nabız oksimetresi (parmağa takılan bir cihazla kandaki oksijen seviyesinin ölçülmesi)
• Kan testleri (alfa-1 antitripsin seviyesi gibi)
• Gerekirse akciğer grafisi (koruyucu önlemlerle bebeğe zarar vermeyecek şekilde)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz sizi hamilelik boyunca düzenli aralıklarla görecek; nefes alma kapasitenizi ve bebeğin gelişimini takip edecektir. Tanı konulduktan sonra size özel bir tedavi planı hazırlanır.

Tedavi

Tedavinin amacı nefes almayı rahatlatmak, belirtileri kontrol altında tutmak ve anne ile bebeğin sağlığını korumaktır. Hamilelikte ilaç seçimi bebeğe zarar vermeyecek şekilde dikkatlice yapılır.

Evde kişisel bakım

• Sigarayı tamamen bırakın; pasif duman da dahil olmak üzere her türlü dumandan uzak durun.
• Nefes egzersizleri ve gevşeme teknikleri öğrenin (doktor veya fizyoterapist yardımı ile).
• Yorucu aktivitelerden kaçının, dinlenmeye zaman ayırın.
• Hava kirliliğinin yoğun olduğu saatlerde dışarı çıkmayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz nefes yollarını açan ve iltihabı azaltan inhaler (solunum yoluyla alınan) ilaçlar reçete edebilir. Bazı durumlarda oksijen tedavisi gerekebilir. Tüm ilaçlar hamilelikte güvenli olduğu bilinen seçenekler arasından seçilir. Kesinlikle doktor önerisi dışında ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

KOAH için hamilelik sırasında cerrahi tedavi (örneğin akciğer hacim küçültme ameliyatı) gerekli değildir. Nadir durumlarda doğum sonrası değerlendirilebilir.

Bu durumla yaşamak

Hamilelikte KOAH ile yaşamak, enerjinizi iyi yönetmeyi gerektirir. Günlük işlerinizi planlarken sık sık mola verin, nefes almayı kolaylaştıracak pozisyonlar (örneğin yatarak dinlenme) kullanın. Kendinizi aşırı yormamaya dikkat edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içilen ortamlardan uzak durun.
• Ellerinizi sık sık yıkayarak enfeksiyonlardan korunun.
• Grip ve zatürre aşılarını yaptırın (doktorunuza danışarak).
• Temiz hava alabileceğiniz, nem oranı uygun ortamlarda bulunun.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenin; bol su için. Doktorunuzun onayı ile hafif yürüyüşler ve nefes egzersizleri yapabilirsiniz. Ağır kaldırmaktan ve ani hareketlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Nefes almakta zorlanmak kaygı ve strese yol açabilir, bu da nefes darlığını daha da kötüleştirebilir. Duygusal desteğe ihtiyaç duyuyorsanız eşinizle, ailenizle veya bir danışmanla konuşun. Unutmayın, ruhsal sağlığınız da fiziksel sağlığınız kadar önemlidir.

Önleme

KOAH tamamen önlenebilir bir hastalık değildir, ancak sigara içmemek en önemli korunma yoludur. Hamile kalmadan önce sigarayı bırakmak hem annenin akciğer sağlığı hem de bebeğin gelişimi için büyük fayda sağlar.

Aşılar

Grip (influenza) ve zatürre (pnömokok) aşıları hamilelik sırasında güvenle uygulanabilir ve KOAH’a bağlı enfeksiyon riskini azaltır. Doktorunuzun önerdiği aşı takvimine uyun.

Tarama programları

Şiddetli sigara öyküsü veya ailede KOAH varsa, hamilelik öncesinde bir solunum fonksiyon testi yaptırarak durumunuzu değerlendirebilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Anne için sık enfeksiyonlar ve solunum yetmezliği
• Bebekte düşük doğum ağırlığı
• Erken doğum riski
• Anne karnında bebeğin yeterince oksijen alamaması

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi ve düzenli takip ile KOAH’lı birçok kadın, sağlıklı bir hamilelik geçirir ve zamanında sağlıklı bir bebek dünyaya getirir. Doktorunuzla iş birliği yaparak ve önerilere uyarak riskleri büyük ölçüde azaltabilirsiniz. Umutsuzluğa kapılmayın; bilgi ve destekle bu süreci yönetmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.