Deep vein thrombosis calf

Genel Bakış

Derin ven trombozu (DVT), vücudunuzdaki derin bir toplardamarda (genellikle bacakta, özellikle baldırda) oluşan bir kan pıhtısıdır. Bu pıhtı kan akışını engelleyebilir ve ciddi sorunlara yol açabilir.

Evet, DVT oldukça yaygındır. Her yıl her 1.000 yetişkinden yaklaşık 1-2'sinde görülür. Yaş ilerledikçe sıklığı artar.

DVT her yaşta görülebilir, ancak 40 yaş üstü kişilerde daha sıktır. Risk faktörleri arasında ameliyat, uzun süre hareketsiz kalma (uzun uçuşlar, yatak istirahati), obezite, sigara kullanımı, hamilelik ve bazı kan hastalıkları yer alır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Baldırda veya bacakta ağrı, hassasiyet veya kramp (genellikle tek bacakta)
• Bacakta şişlik (baldırda veya bacağın tamamında)
• Şiş olan bölgede sıcaklık hissi
• Ciltte kızarıklık veya morarma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda DVT belirtileri yetişkinlere benzer, ancak çocuklar ağrıyı tam olarak tarif edemeyebilir. Bacakta şişlik, huzursuzluk, yürümekte isteksizlik görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha hafif olabilir veya başka sağlık sorunlarıyla karışabilir. Bacakta hafif şişlik veya ağrı gibi belirtiler genellikle göz ardı edilir, bu nedenle dikkatli olunmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Kan akışının yavaşlaması veya durması (örneğin uzun süre oturmak veya yatmak)
• Damar duvarında hasar (örneğin ameliyat, travma veya kateter kullanımı)
• Kanın normalden daha kolay pıhtılaşması (doğuştan gelen veya sonradan gelişen durumlar)

Risk faktörleri

• Uzun süreli yatak istirahati veya felç
• Uzun mesafeli uçuşlar veya araba yolculukları (4 saatten uzun)
• Ameliyat (özellikle ortopedi, karın veya pelvik cerrahi)
• Hamilelik ve doğum sonrası ilk 6 hafta
• Doğum kontrol hapları veya hormon replasman tedavisi
• Obezite (vücut kitle indeksi 30'un üzeri)
• Sigara içmek
• Kanser ve bazı kanser tedavileri
• Daha önce DVT veya akciğer pıhtısı geçirmek
• Ailede DVT öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacağınızda yukarıda anlatılan DVT belirtilerinden herhangi biri varsa (özellikle tek taraflı)
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı ile birlikte bacak belirtisi varsa derhal acil servise başvurun (112).

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Herhangi bir şikayetiniz olmasa bile DVT riskiniz yüksekse (örneğin uzun yolculuk planlıyorsanız) doktorunuzla önlemleri konuşun.
• Daha önce DVT geçirdiyseniz, yeni bir tedavi veya operasyon öncesinde doktorunuza bu durumu mutlaka bildirin.

Tanı

Doktor öncelikle belirtilerinizi dinler ve bacaklarınızı muayene eder. Şüphelenirse tanıyı doğrulamak için bazı testler ister.

Yapılabilecek testler

• Damar ultrasonu (Doppler ultrason): Bacaktaki kan akımını ve pıhtıyı görmek için kullanılan ağrısız bir görüntüleme yöntemidir.
• D-dimer testi: Kanda pıhtı yıkım ürünlerine bakar. Yüksek çıkarsa başka testler yapılır; düşük çıkarsa DVT olasılığı düşüktür.
• Diğer testler: Nadiren venografi (damar içine ilaç verilerek röntgen çekilmesi) veya MR gibi ileri görüntüleme yöntemleri de kullanılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle hızlıdır. Ultrason muayenesi 15-30 dakika sürer ve herhangi bir acı vermez. D-dimer testi için kan alınır. Sonuçlar genellikle birkaç saat içinde çıkar.

Tedavi

DVT tedavisinin amacı pıhtının büyümesini önlemek, akciğere gitmesini engellemek ve yeni pıhtı oluşumunu azaltmaktır. Tedavi genellikle ilaçlarla ve bazı durumlarda diğer yöntemlerle yapılır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği şekilde bacaklarınızı kalp seviyesinin üzerine kaldırın.
• Yürüyüş yapmak gibi hafif aktiviteler kan akışını artırabilir, ancak aşırı zorlamayın.
• Doktorunuz önerirse varis çorabı (kompresyon çorabı) kullanın. Bunu mutlaka doktor tavsiyesiyle ve doğru boyutta alın.

Tıbbi tedaviler

Ana tedavi kan sulandırıcı ilaçlardır (antikoagülanlar). Bu ilaçlar pıhtının büyümesini ve yeni pıhtı oluşumunu engeller. Tedavi genellikle birkaç ay sürer, bazen daha uzun olabilir. İğne veya ağızdan alınan ilaçlar kullanılır. Doz ve süre doktor tarafından belirlenir. Tedavi sırasında düzenli kan testleri gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, pıhtı çok büyükse veya ilaç tedavisi işe yaramıyorsa, pıhtıyı çıkarmak veya damara filtre yerleştirmek gibi cerrahi işlemler düşünülebilir. Bu durum genellikle ciddi hastalık veya kanama riski yüksek olan kişilere uygulanır.

Bu durumla yaşamak

DVT teşhisi konduktan sonra düzenli olarak doktor kontrolüne gitmek ve önerilen tedaviyi aksatmamak çok önemlidir. İlaçlarınızı her gün aynı saatte almayı unutmayın. Herhangi bir yan etki (aşırı kanama, morarma gibi) fark ederseniz doktorunuza bildirin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Uzun süre hareketsiz kalmayın. Her saat başı kalkıp birkaç dakika yürüyün.
• Uzun yolculuklarda sık sık mola verin, bacaklarınızı hareket ettirin.
• Sigara içiyorsanız bırakmak en önemli adımlardan biridir.
• Sağlıklı kilonuzu koruyun.

Diyet ve egzersiz

Bol su için, sağlıklı beslenin. Lifli gıdalar (sebzeler, meyveler, tam tahıllar) kan dolaşımına yardımcı olur. Düzenli yürüyüş veya yüzme gibi hafif egzersizler kan akışını iyileştirir. Ancak aşırı zorlayıcı egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

DVT teşhisi kaygı verici olabilir. Pıhtının akciğere gitme korkusu veya ilaç tedavisinin yan etkileri endişe yaratabilir. Bu duygularınızı doktorunuzla veya bir psikologla paylaşmaktan çekinmeyin. Tedavi edilen DVT'de bu tür riskler oldukça düşüktür.

Önleme

DVT'nin önlenmesi mümkündür. Özellikle risk altındaki kişiler için bazı önlemler alınabilir. Uzun süre hareketsiz kalmamak, bol su içmek, sağlıklı beslenmek, sigara içmemek ve düzenli egzersiz yapmak en önemli adımlardır. Ameliyat sonrası veya hastanede yatarken doktorlar bacak hareketleri, ilaçlar veya özel çoraplarla DVT'yi önlemeye çalışır.

Aşılar

DVT için bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

DVT için herkese rutin bir tarama önerilmez. Ancak yüksek riskli gruplarda (örneğin ailede DVT öyküsü olanlar) doktor gerekli görürse bazı testler yapabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Pulmoner emboli: Pıhtının akciğere gitmesi. Hayatı tehdit eden bir durumdur.
• Post-trombotik sendrom: Tedavi edilmeyen DVT'de bacakta kalıcı şişlik, ağrı, ciltte renk değişikliği ve yaralar oluşabilir.
• Tekrarlayan DVT: Tedavi edilmezse yeni pıhtı oluşma riski artar.

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilen DVT'de prognoz genellikle iyidir. Çoğu kişi tamamen iyileşir ve normal hayatına döner. Kan sulandırıcı ilaçlar pıhtının erimesine yardımcı olur ve yeni pıhtı oluşumunu engeller. Tedaviniz düzenli olursa, DVT'nin ciddi sorunlara yol açma riski oldukça düşüktür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.