Dermoid ovarian cyst

Genel Bakış

Dermoid over kisti, yumurtalıkta oluşan genellikle iyi huylu (kanser olmayan) bir kist türüdür. Bu kistler, doğum öncesi dönemde kalan hücrelerden gelişir ve içinde saç, deri, diş, yağ ve hatta bazen kemik veya kıkırdak gibi farklı doku türleri bulunabilir.

Oldukça yaygındır. Üreme çağındaki her 10 kadından yaklaşık 1'inde hayatının bir döneminde dermoid kist gelişebilir.

Genellikle 20-40 yaş arasındaki kadınları etkiler. Ancak ergenlik öncesi kızlarda ve menopoz sonrası kadınlarda da görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğu dermoid kist belirti vermez.
• Alt karın veya kasıkta hafif ağrı veya baskı hissi.
• Karında şişkinlik veya dolgunluk.
• Adet düzensizlikleri (bazen).

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlik öncesi kızlarda genellikle belirti vermez, ancak bazen karın ağrısı veya şişlik ile kendini gösterebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoz sonrası kadınlarda genellikle asemptomatiktir, ancak büyüdüğünde pelvik ağrıya neden olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Dermoid kistler, embriyonik gelişim sırasında yumurtalıkta kalan germ hücrelerinden kaynaklanır. Bu hücreler vücudun farklı doku türlerine dönüşme potansiyeline sahiptir.

Risk faktörleri

• Net bir risk faktörü bilinmemektedir. Üreme çağında olmak en belirgin faktördür. Ailesel yatkınlık çok nadirdir.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil durum olarak belirtilen belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
• Şiddetli ve ani başlayan karın ağrısı durumunda vakit kaybetmeyin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Alt karın bölgesinde hafif ama sürekli bir ağrı veya baskı hissi varsa bir kadın doğum uzmanına görünün.
• Adet düzensizliği, kasık ağrısı gibi jinekolojik şikayetleriniz varsa muayene olun.

Tanı

Dermoid kistler genellikle pelvik muayene sırasında veya ultrasonografi gibi görüntüleme yöntemleriyle tesadüfen bulunur. Doktorunuz jinekolojik muayene yapar ve ardından ultrason isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Pelvik ultrason (en yaygın ve güvenilir tanı yöntemi).
• Gerekirse manyetik rezonans görüntüleme (MR) veya bilgisayarlı tomografi (BT) ile detaylı inceleme.
• Kan testi (CA-125 gibi tümör belirteçleri) nadiren istenir, çünkü dermoid kistlerde yükselme beklenmez.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle basittir. Ultrason muayenesi sırasında kistin iç yapısı görüntülenir. Dermoid kistler, içinde saç, diş veya yağ gibi maddeler olduğu için karakteristik bir görünüme sahiptir. Kesin tanı bazen ameliyatla çıkarılan dokunun patolojik incelemesiyle konur.

Tedavi

Tedavi, kistin büyüklüğüne, belirti verip vermediğine, hastanın yaşına ve çocuk sahibi olma isteğine bağlıdır. Küçük ve belirtisiz kistler genellikle tedavi gerektirmez ve düzenli takip edilir. Daha büyük veya belirti veren kistlerde cerrahi tedavi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli jinekolojik kontrollerinizi aksatmayın.
• Ağrı durumunda doktorunuzun önerdiği basit ağrı kesicileri kullanabilirsiniz (reçetesiz satılanlar).
• Kist büyükse ani hareketlerden, zorlayıcı egzersizlerden kaçınmak yumurtalık torsiyonu riskini azaltabilir.

Tıbbi tedaviler

Dermoid kistleri küçülten veya yok eden ilaç tedavisi yoktur. Doğum kontrol hapları yeni kist oluşumunu engellemeye yardımcı olabilir ancak var olan bir dermoid kisti tedavi etmez. Doktorunuz size uygun olup olmadığını değerlendirecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat genellikle şu durumlarda önerilir: kist 5-6 cm'den büyükse, belirtilere (ağrı, bası) neden oluyorsa, yumurtalık torsiyonu riski varsa, kistin iç yapısı ultrasonda şüpheli görünüyorsa veya menopoz sonrası dönemde yeni ortaya çıktıysa. Ameliyat mümkün olduğunca yumurtalığı koruyacak şekilde (kistektomi) yapılır.

Bu durumla yaşamak

Dermoid kisti olan çoğu kadın günlük yaşamına normal şekilde devam edebilir. Kist büyük değilse ve belirti vermiyorsa herhangi bir kısıtlama gerekmez. Sadece düzenli doktor kontrollerini ihmal etmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli jinekolojik muayene ve ultrason takibi yaptırın.
• Ani ve şiddetli karın ağrısı durumunda ne yapmanız gerektiğini doktorunuzla konuşun.
• Sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyin; stres yönetimi, yeterli uyku.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet veya egzersiz kısıtlaması yoktur. Sağlıklı ve dengeli beslenmek, düzenli olarak hafif veya orta şiddette egzersiz yapmak genel sağlığınız için faydalıdır. Karın bölgesine aşırı yük bindiren ağır egzersizlerden kaçınma konusunda doktorunuzdan tavsiye alın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kist teşhisi duymak kaygı verici olabilir, ancak dermoid kistlerin büyük çoğunluğu iyi huyludur. Kanser endişesi yaşıyorsanız doktorunuzla bu konuyu açıkça konuşun. Gerekirse bir psikologdan destek alabilirsiniz.

Önleme

Dermoid kistleri önlemenin bilinen bir yolu yoktur, çünkü oluşum nedeni embriyonik döneme dayanır. Ancak düzenli jinekolojik muayeneler, bir kist oluştuğunda erken fark edilmesini sağlar.

Aşılar

Dermoid kistleri önleyen bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Rutin bir tarama programı yoktur. Ancak jinekolojik muayene sırasında yapılan ultrason muayeneleri sıklıkla tesadüfen tanı koydurur. Kadın Sağlığı Bakanlığı tarafından önerilen düzenli kadın doğum kontrolleri ihmal edilmemelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yumurtalık torsiyonu (yumurtalığın kendi etrafında dönmesi) - acil cerrahi gerektirir.
• Kistin yırtılması (rüptür) - şiddetli ağrı ve iç kanamaya yol açabilir.
• Enfeksiyon (nadir).
• Kistin çok büyümesi sonucu çevre organlara baskı yapması.
• Çok nadir olarak kanserleşme (malign transformasyon) riski binde 1-2 civarındadır.

Uzun vadeli görünüm

Dermoid kistlerin büyük çoğunluğu iyi huyludur ve tedavi ile tamamen iyileşme sağlanır. Ameliyat sonrası yumurtalık fonksiyonları genellikle korunur ve hastalar normal bir yaşam sürebilir. Erken tanı ve uygun tedavi ile komplikasyon riski oldukça düşüktür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.