Diarrhoea persistent causes in older adults

Genel Bakış

Kalıcı ishal, bağırsak hareketlerinizin iki haftadan uzun süre boyunca normalden daha sık ve sulu olması durumudur. Yaşlı yetişkinlerde bu durum, vücudun sıvı ve besin kaybına karşı daha hassas olması nedeniyle daha ciddi sorunlara yol açabilir.

Evet, yaşlı yetişkinlerde kalıcı ishal oldukça yaygındır. Bağışıklık sisteminin zayıflaması, birden fazla ilaç kullanımı ve kronik hastalıklar bu durumu daha sık hale getirir.

Genellikle 65 yaş ve üzerindeki bireyleri etkiler. Özellikle huzurevinde kalanlar, kronik hastalığı olanlar (şeker hastalığı, böbrek hastalığı gibi) ve birden fazla ilaç kullananlar daha büyük risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Günde üç veya daha fazla sıvı veya yumuşak dışkılama
• Acil tuvalet ihtiyacı
• Karın ağrısı ve kramplar
• Şişkinlik hissi

Çocuklarda belirtiler

• Bu durum çocuklar için daha farklı değerlendirilir. Ancak yaşlı yetişkinlere özgü yazıldığı için çocuk belirtileri istenmemiştir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ani başlayan ishalin yanı sıra halsizlik, baş dönmesi ve ağız kuruluğu gibi dehidratasyon belirtileri
• Dışkıda kan veya mukus (sümüksü akıntı)
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Ateş

Nedenler

Ana nedenler

• Enfeksiyonlar (bakteri, virüs veya parazit kaynaklı)
• İlaç yan etkileri (özellikle antibiyotikler, tansiyon ilaçları, diyabet ilaçları)
• Kronik hastalıklar (irritabl bağırsak sendromu, iltihabi bağırsak hastalığı, tiroid sorunları)
• Besin alerjisi veya intoleransı (laktoz gibi)
• Pankreas veya safra kesesi sorunları

Risk faktörleri

• 65 yaş üstü olmak
• Birden fazla ilaç kullanmak
• Zayıflamış bağışıklık sistemi
• Huzurevinde veya bakımevinde yaşamak
• Kronik hastalık (şeker, böbrek, karaciğer hastalığı)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Dışkıda kan görülmesi
• Şiddetli karın ağrısı
• Ciddi susuzluk belirtileri (aşırı susama, az idrar, baygınlık)
• Yüksek ateş (38°C ve üzeri)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İshal iki haftadan uzun süredir devam ediyorsa
• Açıklanamayan kilo kaybı varsa
• İlaçlarınızda değişiklik yapmanız gerektiğini düşünüyorsanız
• Tuvalet alışkanlıklarınız belirgin şekilde değiştiyse

Tanı

Doktorunuz önce detaylı bir tıbbi öykü alır ve fizik muayene yapar. Ardından nedeni belirlemek için çeşitli testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Gaita (dışkı) kültürü – enfeksiyon varlığını kontrol etmek için
• Kan testleri – dehidratasyon, enfeksiyon veya beslenme eksikliklerini değerlendirmek
• Kolonoskopi veya sigmoidoskopi – bağırsakların içine kamera ile bakılması (gerekirse)
• Biyopsi – bağırsak dokusundan örnek alınması (gerekirse)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç gün sürebilir. Test sonuçları netleşene kadar doktorunuz geçici önerilerde bulunacaktır. Endişelenmeyin, çoğu test basit ve ağrısızdır.

Tedavi

Tedavi, ishalin nedenine bağlı olarak değişir. En önemli adım vücudun kaybettiği sıvı ve elektrolitleri yerine koymaktır. Ayrıca beslenme düzenlemeleri ve altta yatan hastalığın tedavisi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol su, ayran veya hazır rehidrasyon solüsyonu için (eczanelerden temin edilebilir)
• Yağlı, baharatlı ve sütlü yiyeceklerden kaçının
• Muz, pirinç, elma püresi, kızarmış ekmek gibi hafif besinler tüketin
• Kafein ve alkolden uzak durun
• Ellerinizi sık sık yıkayarak hijyene dikkat edin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, ishale neden olan etkene göre ilaç tedavisi önerebilir. Örneğin, enfeksiyon durumunda uygun antibiyotikler, iltihabi bağırsak hastalığında bağışıklık sistemini düzenleyici ilaçlar kullanılabilir. Probiyotik takviyeleri (bağırsak dostu bakteriler) de faydalı olabilir. Lütfen herhangi bir ilacı doktorunuza danışmadan kullanmayınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İshal tek başına cerrahi müdahale gerektirmez. Ancak bağırsak tıkanıklığı, tümör veya apse gibi altta yatan bir durum varsa ameliyat gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Kalıcı ishal günlük yaşamı etkileyebilir. Tuvalet ihtiyacınızı kontrol altında tutmak için planlı molalar vermek, tuvalete kolay ulaşım sağlamak ve rahat kıyafetler giymek yardımcı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günlük sıvı alımınızı artırın (günde en az 8-10 bardak su)
• Stresten uzak durmaya çalışın, çünkü stres ishali tetikleyebilir
• Dinlenmeye özen gösterin
• Düzenli olarak doktor kontrolüne gidin

Diyet ve egzersiz

Hafif, kolay sindirilebilir yiyecekler tercih edin. Probiyotik yoğurt gibi bağırsak sağlığını destekleyen besinler ekleyin. Egzersiz olarak hafif yürüyüşler yapabilirsiniz, ancak aşırı yorgunluktan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli tuvalet endişesi ve sosyal hayattan çekilme, kaygı ve depresyona yol açabilir. Bu duyguları yaşamanız normaldir, ancak doktorunuzla veya bir psikologla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Tamamen önlenemese de bazı önlemler riski azaltabilir. El hijyenine dikkat etmek, güvenilir su ve gıda tüketmek, ilaçları doktor önerisiyle kullanmak önemlidir.

Aşılar

Rota virüs aşısı bebeklerde ishali önlemek için yapılır, ancak yaşlı yetişkinler için rutin bir ishal aşısı bulunmamaktadır. Grip aşısı ve zatürre aşısı gibi diğer aşılar genel bağışıklığı destekleyebilir.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolleri, kronik hastalıkların erken teşhisine yardımcı olur. Belirtileriniz varsa geç kalmadan doktora başvurun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciddi sıvı ve elektrolit kaybı (dehidratasyon)
• Böbrek yetmezliği
• Beslenme yetersizlikleri (vitamin ve mineral eksiklikleri)
• Kilo kaybı ve güçsüzlük

Uzun vadeli görünüm

Kalıcı ishal genellikle tedavi edilebilir ve çoğu kişi tamamen iyileşir. Altta yatan neden bulunduğunda uygun tedavi ile belirtiler büyük ölçüde azalır. Önemli olan erken müdahale ve düzenli takiptir. Umudunuzu kaybetmeyin, doğru destekle hayat kaliteniz artacaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.