Diverticular disease

Genel Bakış

Divertiküler hastalık, kalın bağırsağın iç yüzeyinde oluşan küçük cepler (divertikül) ile ilgili bir durumdur. Bu cepler iltihaplanırsa buna divertikülit denir. Çoğu insan herhangi bir belirti yaşamaz, ancak bazı kişilerde karın ağrısı ve sindirim sorunları görülebilir.

Evet, özellikle 60 yaş üstü kişilerde yaygındır. Yapılan çalışmalara göre 60 yaş üzerindeki her 3 kişiden 2'sinde divertikül görülebilir.

Genellikle 40 yaş üstü yetişkinleri etkiler, yaşlandıkça risk artar. Düşük lifli beslenen, hareketsiz yaşam süren ve obezite sorunu olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karın ağrısı (genellikle sol alt tarafta)
• Şişkinlik
• Kabızlık veya ishal
• Gaz sancısı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda çok nadir görülür. Eğer belirti olursa: karın ağrısı, bağırsak alışkanlıklarında değişiklik. Şiddetli karın ağrısı, ateş veya kusma varsa hemen 112'yi arayın.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha hafif olabilir: karın ağrısı, iştahsızlık, kabızlık, halsizlik. Ateşe karşı dikkatli olunmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Kalın bağırsak duvarının zayıf noktalarından dışarı doğru küçük kesecikler (divertikül) oluşması
• Düşük lifli beslenme ve kronik kabızlık sonucu bağırsak içi basıncın artması

Risk faktörleri

• Yaş (60 yaş ve üzeri)
• Düşük posalı (lifli) beslenme
• Obezite
• Hareketsiz yaşam
• Sigara kullanımı
• Bazı ağrı kesicilerin (steroid olmayan iltihap önleyici ilaçlar) düzenli kullanımı
• Ailede divertiküler hastalık öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani ve şiddetli karın ağrısı
• Ateş
• Kanlı dışkı veya ishal
• Şiddetli kusma

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sürekli karın ağrısı (birkaç gün içinde geçmiyorsa)
• Tekrarlayan kabızlık veya ishal
• Sindirim alışkanlıklarınızda farklılık fark ederseniz

Tanı

Doktor öncelikle tıbbi öykünüzü alır, fizik muayene yapar. Genellikle kan testleri ve görüntüleme yöntemleri kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (iltihap belirteçleri)
• Bilgisayarlı tomografi (BT) – karın bölgesi
• Kolonoskopi – bağırsağın içine bakmak için (aktif iltihap yokken yapılır)
• Ultrason veya MR gibi diğer görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz ağrınızı ve diğer belirtilerinizi dinleyecek, karnınıza baskı yapacak. Tanı konulduktan sonra tedavi planı yapılacaktır.

Tedavi

Divertiküler hastalığın tedavisi belirtilere ve iltihabın varlığına göre değişir. Çoğu durumda diyet değişiklikleri ve yaşam tarzı düzenlemeleri yeterlidir. İltihap varsa (divertikülit) dinlenme, sıvı alımı ve doktorun önereceği ilaçlar gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol su için (günde en az 8 bardak)
• Lifli gıdalar tüketin (sebze, meyve, tam tahıllar)
• Yavaş yiyin ve iyi çiğneyin
• Düzenli egzersiz yapın
• Kabızlıktan kaçının
• Doktor onayı olmadan ağrı kesici kullanmayın (özellikle ibuprofen gibi ilaçlar iltihabı artırabilir)

Tıbbi tedaviler

Hafif belirtilerde doktorunuz dinlenme, sıvı diyeti ve gerektiğinde ağrı kesici önerebilir. Orta veya şiddetli divertikülitte ise genellikle antibiyotik tedavisi uygulanır. Şiddetli vakalarda hastanede sıvı ve ilaç tedavisi gerekebilir. Kesin tedavi için mutlaka doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, şiddetli veya tekrarlayan divertikülit, bağırsak tıkanıklığı veya apse gibi durumlarda ameliyat gerekebilir. Doktorunuz durumunuzu değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Divertiküler hastalıkla yaşam kalitenizi artırmak için diyetinize dikkat etmeli ve belirtileri tanımalısınız. Çoğu kişi normal bir hayat sürebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Lifli beslenin: Her gün sebze, meyve, tam tahıl tüketin
• Bol su için: Günde en az 8 bardak
• Düzenli egzersiz yapın: Haftada 150 dakika yürüyüş gibi
• Sigara içmeyin
• Ağrı kesicileri dikkatli kullanın: Doktorunuza danışın

Diyet ve egzersiz

Yüksek lifli diyet (sebzeler, meyveler, kepekli ekmek, yulaf, kuru baklagiller) bağırsak hareketlerini düzenler ve kabızlığı önler. Egzersiz ise bağırsak sağlığını destekler. Özellikle karın kaslarını güçlendiren yürüyüş ve yüzme önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik karın ağrısı veya sindirim sorunları kaygı yaratabilir. Stres bağırsak semptomlarını tetikleyebilir. Bu nedenle rahatlama teknikleri (derin nefes, meditasyon) faydalı olabilir.

Önleme

Tamamen önlenemese de, yüksek lifli beslenme, düzenli egzersiz ve sağlıklı yaşam tarzı riski azaltabilir.

Aşılar

Divertiküler hastalık için bir aşı yoktur.

Tarama programları

Özel bir tarama testi yoktur, ancak kolonoskopi gibi rutin bağırsak taramaları sırasında divertikül tespit edilebilir. Doktorunuz yaşınıza ve risk faktörlerinize göre tarama önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Divertikülit (iltihaplanma)
• Apse (iltihaplı kese)
• Bağırsak tıkanıklığı
• Bağırsak delinmesi (perforasyon)
• Kanama (divertiküler kanama)
• Fistül (bağırsakla diğer organ arasında anormal bağlantı)

Uzun vadeli görünüm

Çoğu insan divertikül sorunu yaşamaz. Belirti veren durumlarda bile uygun tedaviyle iyileşme mümkündür. Doktorunuzun önerilerine uyarsanız, sağlıklı bir yaşam sürdürebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.