Yaşlılarda Göz Kuruluğu

Genel Bakış

Göz kuruluğu, gözyaşının yetersiz üretilmesi veya gözyaşının kalitesiz olması sonucu göz yüzeyinin yeterince nemlenememesidir. Bu durum gözlerde rahatsızlık, yanma ve batma hissine yol açar.

Evet, özellikle 65 yaş üstü bireylerde sık görülen bir durumdur. Her 3 yaşlıdan 1'inde göz kuruluğu belirtileri olabilir.

Göz kuruluğu en çok 65 yaş ve üzerindeki kişileri, özellikle kadınları etkiler. Ayrıca romatoid artrit gibi bazı hastalıkları olanlar ve uzun süre bilgisayar kullananlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Gözlerde kum veya yabancı cisim hissi
• Yanma, batma veya kaşıntı
• Gözlerde kızarıklık
• Bulanık görme (özellikle okurken veya bilgisayar kullanırken)
• Gözlerde yorgunluk ve ağırlık hissi
• Işığa hassasiyet
• Gözlerde sulanma (vücudun kuru gözü telafi etme çabası)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda nadir görülür ancak belirtiler yetişkinlerle benzerdir.
• Göz ovuşturma, sık göz kırpma ve okuma zorluğu olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Göz kuruluğu hissi daha belirgin ve sürekli olabilir.
• Özellikle akşam saatlerinde şikayetler artar.
• Göz kapaklarında yapışma ve sabahları gözleri açmada zorluk sık görülür.
• Göz yorgunluğu ve baş ağrısı daha sık eşlik eder.

Nedenler

Ana nedenler

• Yaşlanmayla birlikte gözyaşı üretiminin azalması
• Meibomian bezlerinin (göz kapaklarındaki yağ bezleri) tıkanması veya bozulması
• Bazı ilaçlar (antihistaminikler, tansiyon ilaçları, antidepresanlar gibi)
• Göz kapağı hastalıkları (blefarit)
• Göz yüzeyi iltihabı

Risk faktörleri

• 65 yaş üstü olmak
• Kadın olmak (özellikle menopoz sonrası)
• Uzun süre bilgisayar, telefon veya televizyon kullanmak
• Klima, rüzgar veya kuru havaya maruz kalmak
• Sigara içmek
• Kontakt lens kullanmak
• Romatoid artrit, Sjögren sendromu gibi otoimmün hastalıklar
• Diyabet, tiroid hastalıkları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin.
• Ani görme kaybı ya da gözde şiddetli ağrı varsa vakit kaybetmeyin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Göz kuruluğu belirtileriniz bir haftadan uzun sürüyorsa
• Suni gözyaşı damlaları kullanmanıza rağmen rahatlama olmuyorsa
• Gözlerinizde kızarıklık, yanma veya bulanık görme devam ediyorsa
• Gözleriniz günlük aktivitelerinizi (okuma, araba kullanma) etkiliyorsa

Tanı

Doktorunuz göz muayenesi yaparak ve bazı basit testler uygulayarak göz kuruluğu teşhisi koyabilir. Bu muayene genellikle ağrısızdır ve birkaç dakika sürer.

Yapılabilecek testler

• Schirmer testi: Gözyaşı miktarını ölçmek için alt göz kapağına küçük bir filtre kağıdı yerleştirilir.
• Gözyaşı kırılma süresi testi: Gözyaşının ne kadar çabuk buharlaştığı ölçülür.
• Göz yüzeyi boyama: Göz yüzeyindeki hasarı görmek için özel bir boya damlatılır.
• Göz kapağı muayenesi: Meibomian bezleri ve blefarit kontrol edilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında gözlerinize damla damlatılabilir. Bu damlalar geçici olarak bulanık görmeye neden olabilir. Testler ağrısızdır, sadece hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz.

Tedavi

Göz kuruluğu tedavisi, belirtilerin şiddetine ve nedenine bağlıdır. Amaç, göz yüzeyini nemli tutmak, iltihabı azaltmak ve rahatsızlığı gidermektir. Tedavi genellikle yaşam tarzı değişiklikleri ve damlalarla başlar.

Evde kişisel bakım

• Gözlerinizi düzenli olarak kırpın (özellikle bilgisayar kullanırken).
• Odanıza bir nemlendirici cihaz koyarak havayı nemlendirin.
• Rüzgardan ve klimalardan korunmak için güneş gözlüğü kullanın.
• Bilgisayar başında her 20 dakikada bir 20 saniye uzağa bakın.
• Sigara içmeyin ve dumanlı ortamlardan uzak durun.
• Gözlerinizi ovalamayın, çünkü bu tahrişi artırabilir.
• Uzun süreli lens kullanımından kaçının veya lenslerinizi sık sık değiştirin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, yapay gözyaşı damlaları, iltihap önleyici damlalar veya gözyaşı üretimini artıran ilaçlar önerebilir. Ayrıca gözyaşı kanallarını tıkayan küçük tıkaçlar (punctum tıkaçları) ile gözyaşının gözde daha uzun süre kalması sağlanabilir. Tedavi seçenekleri kişiye özeldir ve doktor kontrolünde uygulanmalıdır. Herhangi bir ilaç veya damla kullanmadan önce mutlaka bir sağlık uzmanına danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ağır vakalarda, gözyaşı kanallarının kalıcı olarak kapatılması veya göz kapaklarının düzeltilmesi gibi cerrahi yöntemler düşünülebilir. Ancak bu tür bir girişim nadiren gerekir ve genellikle diğer tedavilerin yetersiz kaldığı durumlarda uygulanır.

Bu durumla yaşamak

Göz kuruluğu ile yaşamak, bazı günlük alışkanlıkları değiştirmeyi gerektirebilir. Göz damlalarını düzenli kullanmak, bilgisayar molaları vermek ve gözlerinizi dinlendirmek önemlidir. Çoğu kişi bu basit önlemlerle rahatlayabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Göz kırpma egzersizleri yapın (yavaşça gözlerinizi kapatıp açın).
• Bilgisayar veya telefon ekranına bakarken sık sık ara verin.
• Gözlerinizi soğuk suyla nemlendirin veya ılık kompres uygulayın.
• Uyurken odanın nemli olmasına dikkat edin.
• Dışarı çıkarken rüzgarlı havalarda koruyucu gözlük takın.

Diyet ve egzersiz

Omega-3 yağ asitleri içeren besinler (balık, ceviz, keten tohumu) gözyaşı kalitesini artırabilir. Bol su içmek, vücudun nem dengesini korur. Düzenli yürüyüş ve hafif egzersizler kan dolaşımını artırarak göz sağlığına katkıda bulunabilir. Sağlıklı ve dengeli beslenmek, göz kuruluğu riskini azaltmada yardımcıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Göz kuruluğu sürekli rahatsızlık hissi yaratabilir ve okuma, araba kullanma gibi günlük işleri zorlaştırabilir. Bu durum can sıkıntısına, moral bozukluğuna ve hatta kaygıya yol açabilir. Unutmayın, tedavi edilebilir bir durumdur ve doktorunuzdan destek almak önemlidir. Rahatsızlığınızı sevdiklerinizle paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Göz kuruluğunu tamamen önlemek mümkün olmasa da, risk faktörlerini azaltarak şiddetini hafifletebilirsiniz. Bilgisayar kullanırken sık sık mola vermek, sigara içmemek, havayı nemlendirmek ve dengeli beslenmek önemli koruyucu adımlardır.

Tarama programları

Düzenli göz muayeneleri, göz kuruluğu da dahil olmak üzere birçok göz hastalığının erken teşhisine yardımcı olur. 65 yaş üstü bireylerin yılda en az bir kez göz doktoruna gitmeleri önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kornea iltihabı (keratit)
• Kornea yaraları veya ülserleri
• Göz enfeksiyonları riskinde artış
• Görme kalitesinde bozulma
• Gözlerde kalıcı hasar (nadir)

Uzun vadeli görünüm

Göz kuruluğu çoğu insan için rahatsız edici bir durum olsa da, uygun tedavi ile belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Yaşam tarzı değişiklikleri ve doktor önerileriyle günlük yaşam kaliteniz artırılabilir. Kalıcı görme kaybına neden olması çok nadirdir. Düzenli takip ve tedavi ile umut verici bir sonuç elde edilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.