Eczema in children

Genel Bakış

Egzama, çocuklarda sık görülen, cildin kuru, kaşıntılı ve iltihaplı olduğu kronik bir cilt hastalığıdır. 'Atopik dermatit' olarak da adlandırılır. Bu durum, cildin koruyucu bariyerinin zayıf olması nedeniyle oluşur ve genellikle alevlenme ve iyileşme dönemleri şeklinde seyreder.

Evet, çocuklarda oldukça yaygındır. Bebeklik ve erken çocukluk döneminde sık görülür.

Egzama her yaştan çocuğu etkileyebilir, ancak en sık bebeklerde ve küçük çocuklarda başlar. Ailede egzama, astım veya saman nezlesi öyküsü olan çocuklarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kuru, pullu veya pürüzlü cilt
• Şiddetli kaşıntı (özellikle geceleri)
• Kırmızı veya kahverengimsi lekeler
• Kaşınan bölgelerde küçük, sıvı dolu kabarcıklar ve kabuklanma

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde yüz, saç derisi, dirsek ve diz dış yüzlerinde kızarıklık ve kabuklanma
• Yürümeye başlayan çocuklarda dirsek içi, diz arkası gibi kıvrım bölgelerinde yoğun kaşıntı
• Uykuyu etkileyen gece kaşıntısı ve huzursuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yetişkinlerde ellerde, boyunda ve ayak bileklerinde kalınlaşmış, derin çizgili cilt
• Kronik kaşıntıya bağlı ciltte renk değişiklikleri

Nedenler

Ana nedenler

• Cilt bariyerinin yapısal olarak zayıf olması: Cilt nemi tutamaz ve tahriş edici maddelere karşı korumasız kalır.
• Bağışıklık sisteminin aşırı tepkisi: Ciltteki bazı uyarılara karşı vücut iltihap ile yanıt verir.
• Genetik yatkınlık: Ailede egzama, astım veya alerji öyküsü olması riski artırır.

Risk faktörleri

• Ailede atopik dermatit, astım veya saman nezlesi varlığı
• Sık sık sabun, deterjan veya kimyasallarla temas
• Stres, soğuk hava, terleme ve kuru iklim gibi tetikleyicilere maruz kalma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Egzama bölgelerinde ağrı, şişlik, akıntı veya kabuklanma varsa (enfeksiyon belirtisi)
• Şiddetli kaşıntı nedeniyle çocuk uyuyamıyor veya okul/oyun performansı etkileniyorsa
• Evde uygulanan tedaviye rağmen belirtiler 1-2 hafta içinde düzelmiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Egzama ilk kez ortaya çıktığında veya teşhis konulması için
• Yıllık kontrol amacıyla, özellikle çocuk büyüdükçe tedavi planının güncellenmesi için

Tanı

Doktor, çocuğun cildini muayene eder ve hastalık öyküsünü dinler. Egzama genellikle görünümü ve kaşıntı paterni ile teşhis edilir.

Yapılabilecek testler

• Genellikle ek bir test gerekmez. Şüphe durumunda alerji testleri (cilt prick testi veya kan testi) yapılabilir.
• Nadiren cilt biyopsisi (küçük bir cilt parçasının alınıp incelenmesi) diğer hastalıkları dışlamak için yapılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktor, çocuğunuzun cildine bakacak, ailede egzama veya alerji olup olmadığını soracak ve belirtilerin ne zaman başladığını, nelerin tetiklediğini öğrenecektir. Bu sırada çocuğunuz rahat olabilir; muayene acısızdır.

Tedavi

Egzamanın tedavisi, cildi nemli tutmak, kaşıntıyı hafifletmek ve alevlenmeleri kontrol altına almaya odaklanır. Tedavi genellikle yaşa ve hastalığın şiddetine göre uyarlanır. Asıl amaç cilt bariyerini onarmak ve iltihabı azaltmaktır.

Evde kişisel bakım

• Günde en az 2 kez kokusuz, yoğun nemlendirici kullanmak (özellikle banyodan sonra)
• Ilık (sıcak olmayan) su ile kısa süreli banyo yapmak ve banyo sonrası cildi yumuşak bir havluyla hafifçe kurulamak
• Pamuklu, yumuşak giysiler tercih etmek; yün ve sentetik kumaşlardan kaçınmak
• Tırnakları kısa tutmak ve kaşıma yerine soğuk kompres uygulamak
• Evdeki toz akarları, evcil hayvan tüyü, polen gibi alerjenleri azaltmak

Tıbbi tedaviler

Doktorlar, iltihabı azaltmak için cilde sürülen kortizonlu kremler veya merhemler önerebilir. Kaşıntıyı hafifletmek için ağızdan alınan antihistaminik ilaçlar veya enfeksiyon durumunda antibiyotikli kremler kullanılabilir. Şiddetli egzamada, cilt bariyerini onaran nemlendiriciler ve gerektiğinde kısa süreli olarak daha güçlü ilaçlı tedaviler uygulanabilir. Tedavi planını mutlaka doktorunuzla konuşmalısınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Egzama tedavisinde cerrahi yöntem kullanılmaz.

Bu durumla yaşamak

Egzama ile yaşam, düzenli cilt bakımı ve tetikleyicilere dikkat etmeyi gerektirir. Çocuğunuzun kaşıntıyı kontrol etmesine yardımcı olmak için oyun oynarken dikkatini dağıtabilir, tırnaklarını kısa tutabilir ve geceleri hafif eldivenler giydirebilirsiniz. Stresin egzamayı tetikleyebileceğini unutmayın; çocuğunuzu rahatlatıcı aktivitelere yönlendirin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli nemlendirme alışkanlığı edinmek
• Ilık banyo ve ardından 3 dakika içinde nemlendirici sürmek
• Evde nem oranını %40-60 arasında tutmak (nemlendirici kullanarak)
• Hassas ciltler için üretilmiş, kokusuz sabun ve deterjanlar kullanmak

Diyet ve egzersiz

Egzamanın doğrudan bir diyetle ilgisi yoktur, ancak bazı çocuklarda belirli besinler (süt, yumurta, fıstık gibi) alevlenmeye neden olabilir. Doktor önermedikçe diyet kısıtlaması yapılmamalıdır. Egzersiz terlemeye yol açabileceği için kaşıntıyı artırabilir; egzersiz öncesi cildi nemlendirmek ve pamuklu giysiler giymek yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Şiddetli kaşıntı ve cilt görünümü çocuklarda utanma, özgüven düşüklüğü veya huzursuzluğa yol açabilir. Çocuğunuzun duygularını anlamak, onu desteklemek ve gerekirse bir çocuk psikoloğundan yardım almak önemlidir. Arkadaşları hastalığın bulaşıcı olmadığını bilirse sosyal hayatı olumsuz etkilenmez.

Önleme

Egzamanın tamamen önlenmesi mümkün değildir ancak düzenli cilt bakımı ve tetikleyicilerden kaçınarak alevlenmelerin sıklığı ve şiddeti azaltılabilir.

Aşılar

Egzama için özel bir aşı yoktur. Ancak çocukların rutin aşı takvimine uymaları enfeksiyon riskini azaltır. Egzaması olan çocuklara aşı yapılmasında genellikle bir sakınca yoktur; yine de aşı öncesi doktora danışılmalıdır.

Tarama programları

Egzama için özel bir tarama testi yoktur. Ailede egzama veya alerji öyküsü varsa, çocuk doğduktan sonra cilt belirtileri açısından dikkatli olunabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Cilt enfeksiyonları (bakteriyel, viral veya mantar) – sık kaşıma deri bütünlüğünü bozarak mikropların girmesine yol açar.
• Uyku bozuklukları ve gündüz uykululuğu – şiddetli kaşıntı uykuyu böler.
• Ciltte kalınlaşma, renk değişikliği ve çatlaklar – kronik kaşıma ve iltihap sonucu oluşur.

Uzun vadeli görünüm

Egzama genellikle yaşla birlikte hafifler. Birçok çocuk ergenlik döneminde belirtilerden tamamen kurtulur veya önemli ölçüde azalır. Düzenli bakım ve uygun tedavi ile çoğu çocuk normal bir yaşam sürer. Nadiren ciddi vakalar yetişkinliğe kadar devam edebilir, ancak tedavi edilebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.