Eczema patient overview

Genel Bakış

Egzama, cildin iltihaplanması sonucu oluşan kaşıntılı, kuru ve kızarık bir deri rahatsızlığıdır. Cilt bariyerinin zayıflaması ve bağışıklık sisteminin aşırı tepkisi nedeniyle ortaya çıkar.

Evet, egzama çok yaygındır. Toplumda her 10 kişiden yaklaşık 1'inde görülür.

Egzama her yaştan insanı etkileyebilir. En sık bebeklerde ve küçük çocuklarda görülür, ancak yetişkinlerde de devam edebilir veya ilk kez yetişkinlikte ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Şiddetli kaşıntı
• Kuru, pullu ve çatlamış cilt
• Kızarıklık ve şişlik
• İçi sıvı dolu kabarcıklar ve akıntı

Çocuklarda belirtiler

• Yanaklarda ve kafa derisinde kırmızı, kabuklu döküntü
• Huzursuzluk ve uyku problemleri (kaşıntı nedeniyle)
• Ciltte çatlaklar ve kanama

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Cilt incelmesi ve kuruluğun artması
• Kronik, inatçı kaşıntı
• Ellerde ve ayaklarda çatlaklar ve kalınlaşma

Nedenler

Ana nedenler

• Cilt bariyerinin zayıf olması (cilt koruyucu tabakasının yeterince güçlü olmaması)
• Bağışıklık sisteminin zararsız maddelere aşırı tepki vermesi
• Genetik (ailesel) yatkınlık

Risk faktörleri

• Ailede egzama, astım veya saman nezlesi (alerjik rinit) öyküsü bulunması
• Kuru cilt yapısı
• Stres ve duygusal gerginlik
• Alerjenlere maruziyet (toz akarları, polen, hayvan tüyü, bazı besinler)
• Hava koşulları (soğuk, kuru hava veya aşırı sıcak)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli kaşıntı uykuyu engelliyor ve günlük aktiviteleri kısıtlıyorsa
• Döküntü hızla yayılıyor ve ateş eşlik ediyorsa
• Ciltte iltihap belirtileri (sarı kabuk, akıntı, şişlik) varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Evde uyguladığınız nemlendirme ve tetikleyicilerden kaçınmaya rağmen şikayetler birkaç hafta içinde geçmiyorsa
• Egzama çocuğunuzun uykusunu, okul başarısını veya sosyal yaşamını etkiliyorsa
• Daha önce hiç doktora görünmediyseniz ve egzama olduğunuzu düşünüyorsanız

Tanı

Doktorunuz cildinizi dikkatlice muayene eder, döküntünün görünümünü ve yerleşimini değerlendirir. Ayrıca size tıbbi geçmişiniz, ailede egzama veya alerji öyküsü, tetikleyiciler hakkında sorular sorar.

Yapılabilecek testler

• Alerji testi (cilt veya kan testi ile egzamayı tetikleyen alerjenlerin belirlenmesi)
• Deri kazıntısı testi (mantar enfeksiyonu gibi başka bir durumu ekarte etmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle kısa sürer ve ağrısızdır. Doktorunuz cildinize bakar, sorularınızı yanıtlar ve gerekirse test ister. Tanı genellikle muayene ile konur, testler yardımcıdır.

Tedavi

Egzamanın kesin bir tedavisi yoktur, ancak belirtileri kontrol altına almak ve alevlenmeleri önlemek mümkündür. Tedavi, cilt bakımı, tetikleyicilerden kaçınma ve gerektiğinde ilaç tedavisini içerir. Amaç kaşıntıyı azaltmak, cildi nemlendirmek ve iltihabı kontrol etmektir.

Evde kişisel bakım

• Cildi günde en az 2 kez, özellikle duştan sonra nemlendirici kremle nemlendirmek
• Ilık duş almak, sıcak sudan kaçınmak (sıcak su cildi kurutur)
• Yumuşak, pamuklu ve terletmeyen giysiler giymek
• Kaşıntıyı azaltmak için tırnakları kısa tutmak ve kaşımamaya çalışmak
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri, yürüyüş veya meditasyon gibi gevşeme teknikleri uygulamak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ciltteki iltihabı ve kaşıntıyı azaltmak için kortizonlu kremler veya merhemler önerebilir. Bunlar kısa süreli kullanılır. Ağır vakalarda ağızdan alınan ilaçlar veya bağışıklık sistemini düzenleyen tedaviler verilebilir. Işık tedavisi (fototerapi) de bazı hastalar için etkili bir seçenektir. Tüm tedavileri doktorunuzun önerdiği şekilde ve sürede uygulayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Egzama tedavisinde cerrahi müdahale gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Egzama ile yaşamak, düzenli bir cilt bakım rutini ve tetikleyicilerden uzak durmayı gerektirir. Günlük nemlendirme alışkanlığı kazanmak, kaşıntı ve alevlenmeleri önemli ölçüde azaltır. Kendinize karşı sabırlı olun ve küçük iyileşmeleri kutlayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Cildi sürekli nemli tutmak için parfümsüz, yoğun nemlendiriciler kullanmak
• Banyo sonrası cildi havluyla hafifçe kurulayıp hemen nemlendirici sürmek
• Stresi azaltacak düzenli egzersiz ve hobiler edinmek
• Uyku düzenine dikkat etmek, yatak odasını serin ve nemli tutmak

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenmek cilt sağlığını destekler. Bazı kişilerde süt ürünleri, yumurta veya gluten gibi besinler egzamayı tetikleyebilir; doktorunuza danışarak bir besin günlüğü tutmak faydalı olabilir. Egzersiz stresi azaltır, ancak terleme kaşıntıyı artırabilir. Egzersiz sonrası duş alıp nemlendirmek önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Egzama kaşıntı ve görünümü nedeniyle utanç, kaygı ve depresyona yol açabilir. Bu duygular normaldir. Duygularınızı aileniz veya arkadaşlarınızla paylaşmaktan çekinmeyin. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek almak da önemlidir. Unutmayın, yalnız değilsiniz.

Önleme

Egzama tamamen önlenemez, ancak alevlenmeleri azaltmak mümkündür. Bebeklikten itibaren düzenli nemlendirme, bilinen tetikleyicilerden kaçınma ve cilt bariyerini güçlendirecek ürünler kullanmak riski azaltabilir. Ailede egzama veya alerji öyküsü varsa, erken önlem almak faydalı olabilir.

Aşılar

Egzama olan kişiler güvenle aşılanabilir. Ancak canlı aşılar (örneğin suçiçeği, sarı humma aşısı) konusunda doktorunuza danışmanız önerilir. Aşılar, egzamanın kötüleşmesine neden olmaz.

Tarama programları

Egzama için düzenli bir tarama testi yoktur. Tanı genellikle belirtiler ortaya çıktığında doktor muayenesi ile konur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte kalınlaşma, sertleşme ve derin çatlaklar (likenifikasyon)
• Bakteriyel veya viral cilt enfeksiyonları (iltihaplanma, ateş)
• Uyku bozuklukları ve yorgunluk
• Psikolojik sorunlar (kaygı, depresyon, sosyal izolasyon)

Uzun vadeli görünüm

Egzama kronik bir durumdur ancak çoğu kişi uygun bakım ve tedavi ile belirtilerini kontrol altına alabilir. Çocuklukta başlayan egzama genellikle yaşla birlikte hafifler, hatta bazı çocuklarda tamamen kaybolabilir. Tedaviye iyi yanıt verir ve ciddi komplikasyonlar nadirdir. Düzenli doktor takibi ve iyi bir cilt bakımı ile egzama ile rahat bir yaşam sürmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.