Empyema awareness

Genel Bakış

Empiyem, akciğer zarı boşluğunda (plevra boşluğu) irin birikmesidir. Genellikle zatürre sonrası gelişen ciddi bir enfeksiyondur.

Sanıldığı kadar yaygın değildir, ancak zatürre geçiren her 100 kişiden 1-2'sinde görülebilir.

Her yaşta görülebilir, ancak bağışıklık sistemi zayıf olanlar, kronik hastalığı bulunanlar ve alkol kullanan kişiler daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek ateş ve titreme
• Öksürük (bazen irinli balgam)
• Nefes alırken veya öksürürken şiddetlenen göğüs ağrısı
• Nefes darlığı
• Halsizlik ve yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Ateş
• Huzursuzluk ve ağlama
• İştahsızlık
• Hızlı nefes alma
• Solunum sıkıntısı belirtileri

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ateş daha düşük olabilir
• Kafa karışıklığı veya dalgınlık
• Düşme
• Halsizlik
• İştah kaybı

Nedenler

Ana nedenler

• Genellikle bakteriyel zatürre (pnömoni) sonrası gelişir.
• Akciğer enfeksiyonu sırasında bakterilerin plevra boşluğuna yayılmasıyla oluşur.
• Nadiren göğüs travması veya cerrahi girişim sonrası da görülebilir.

Risk faktörleri

• Zatürre geçirmiş olmak
• Bağışıklık sistemini zayıflatan durumlar (diyabet, kanser, HIV, organ nakli)
• Kronik akciğer hastalıkları (KOAH, bronşektazi, astım)
• Alkol veya uyuşturucu madde kullanımı
• Sigaraya bağlı akciğer hasarı
• Göğüs bölgesine darbe veya ameliyat

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil olarak belirtilen belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.
• Nefes darlığınız hızla kötüleşiyorsa acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bir haftadan uzun süren ateş ve öksürük varsa
• Göğüs ağrınız dinlenmeyle geçmiyorsa
• Halsizlik ve yorgunluk günlük hayatınızı etkiliyorsa

Tanı

Doktor önce fizik muayene yapar; akciğerleri dinler ve sıvı birikimini değerlendirir. Ardından kesin tanı için testler istenir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni: sıvı birikimini gösterir
• Göğüs ultrasonu: sıvının miktarını ve yapısını değerlendirir
• Kan testleri: enfeksiyon belirteçlerini ölçer
• Sıvı örneği (torasentez): biriken sıvıdan iğne ile örnek alınarak kültür yapılır

Randevunuzda neler beklenir

Tanı koymak için genellikle hastanede yatış gerekir. Sıvı örneği alınırken lokal anestezi yapılır; işlem birkaç dakika sürer ve çok ağrılı değildir. Sonuçlara göre tedavi planlanır.

Tedavi

Tedavi enfeksiyonu kontrol altına almak ve biriken irini boşaltmaktır. Çoğu hasta antibiyotik tedavisi ve drenaj ile iyileşir. Tedavi genellikle hastanede yapılır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği şekilde dinlenin
• Bol sıvı tüketin (su, çorba gibi)
• Ateş ve ağrı için doktorunuza danışarak uygun bir ağrı kesici kullanın
• Sigara içmeyin ve dumanlı ortamlardan uzak durun

Tıbbi tedaviler

Tedavi genellikle damar yoluyla (intravenöz) antibiyotik verilmesiyle başlar. Biriken irin boşaltılmazsa iyileşme zorlaşır, bu nedenle sıvının boşaltılması için bir tüp (göğüs tüpü) yerleştirilebilir. Bazen sıvının içine eritici ilaçlar verilerek drenaj kolaylaştırılır. Tedavi süresi kişiye ve enfeksiyonun şiddetine göre değişir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Tüp drenajı yeterli olmazsa veya sıvı çok yoğun ise cerrahi müdahale gerekebilir. Kapalı yöntemle (VATS) akciğer zarının temizlenmesi veya nadiren açık cerrahi yapılabilir. Doktorunuz size en uygun seçeneği anlatacaktır.

Bu durumla yaşamak

Ampiyem tedavisi sonrası tam iyileşme birkaç hafta sürebilir. Yavaş yavaş normal aktivitelerinize dönün; aşırı yorulmaktan kaçının. Doktorunuzun kontrollerine düzenli gidin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolden tamamen uzak durun
• Ellerinizi sık sık yıkayın, enfeksiyonlardan korunun
• Kronik bir hastalığınız varsa (diyabet gibi) düzenli takip ettirin

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve protein ağırlıklı beslenme iyileşmeyi hızlandırır. Bağışıklığı desteklemek için meyve ve sebze tüketin. Doktor izin verdiğinde hafif yürüyüşler yapabilir, nefes egzersizleri uygulayabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastalık süreci kaygı ve moralsizliğe neden olabilir. Ailenizle konuşun, duygularınızı paylaşın. Gerekirse bir psikologdan destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Tamamen önlenemese de zatürre riskini azaltarak ampiyem olasılığını düşürmek mümkündür.

Aşılar

Grip (influenza) ve zatürre (pnömokok) aşıları önerilir. Sağlık Bakanlığı'nın aşı takvimine uymanız ve doktorunuza danışmanız önemlidir.

Tarama programları

Ampiyem için özel bir tarama testi yoktur. Ancak zatürre teşhisi konduğunda doktorunuz sizi bu açıdan değerlendirecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Akciğerde kalıcı hasar (akciğer zarı kalınlaşması)
• Sepsis (enfeksiyonun kana yayılması)
• Solunum yetmezliği
• Uzun süreli hastane yatışı
• Ölüm (nadir)

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilen hastaların çoğu tamamen iyileşir. Erken tanı ve uygun tedavi ile sonuçlar oldukça yüz güldürücüdür. Doktorunuzun önerilerine uymanız iyileşme sürecini hızlandıracaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.