Endocarditis awareness

Genel Bakış

Endokardit, kalbin iç zarının (endokardiyum) iltihaplanmasıdır. Genellikle bakterilerin kan dolaşımına girmesiyle oluşur ve kalp kapakçıklarını etkiler. Erken teşhis ve tedavi edilmezse ciddi sorunlara yol açabilir.

Endokardit nadir görülen bir hastalıktır. Yılda her 100.000 kişiden yaklaşık 3-10'unda görülür.

Daha önce kalp kapağı rahatsızlığı geçirmiş kişiler, yapay kalp kapağı olanlar, doğuştan kalp hastalığı bulunanlar, damar yoluyla uyuşturucu kullananlar ve bağışıklık sistemi zayıf olanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ateş ve titreme
• Yorgunluk ve halsizlik
• Kas ve eklem ağrıları
• Gece terlemeleri
• Nefes darlığı (özellikle eforla)
• Öksürük
• Bacaklarda ve ayaklarda şişlik
• Ciltte küçük kırmızı veya mor lekeler (peteşi)
• İştahsızlık ve kilo kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Ateş
• Huzursuzluk ve ağlama
• Beslenmede zorluk
• Kilo alamama
• Ciltte döküntü

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yüksek ateş yerine hafif ateş
• Yorgunluk ve halsizlik
• Zihin karışıklığı veya unutkanlık
• İştahsızlık ve kilo kaybı

Nedenler

Ana nedenler

• Bakterilerin kan dolaşımına girerek kalbin iç zarına yerleşmesi
• Ağız, diş eti, cilt, bağırsak veya idrar yolu enfeksiyonları
• Diş tedavisi veya cerrahi işlemler sırasında bakterilerin kana karışması

Risk faktörleri

• Önceden var olan kalp kapağı hastalığı
• Yapay kalp kapağı veya kalp pili
• Doğuştan kalp kusurları
• Damar yoluyla uyuşturucu kullanımı
• Kötü ağız hijyeni ve diş hastalıkları
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar (örneğin diyabet, kanser)
• Uzun süreli damar yolu kateteri kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ateşiniz varsa ve kalp rahatsızlığınız (kapak hastalığı, doğuştan kalp hastalığı) varsa
• Nefes darlığı, göğüs ağrısı veya çarpıntı gibi yeni belirtiler ortaya çıkarsa
• Cildinizde yeni mor veya kırmızı lekeler belirirse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç gündür devam eden açıklanamayan yorgunluk, halsizlik veya iştahsızlık
• Daha önce endokardit geçirdiyseniz ve yeni bir belirti fark ederseniz
• Diş tedavisi veya cerrahi işlem öncesi kalp kapak hastalığınız varsa doktorunuza danışın

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi geçmişinizi dinler ve fizik muayene yapar. Endokardit şüphesi varsa kan testleri ve kalp görüntüleme yöntemleri istenir.

Yapılabilecek testler

• Kan kültürü: Kanda bakteri olup olmadığını görmek için yapılır.
• Ekokardiyogram (EKO): Kalbin ultrasonla görüntülenmesidir. Kalp kapakçıklarında enfeksiyon veya hasar olup olmadığını gösterir.
• Transözofageal ekokardiyogram (TEE): Yemek borusundan yapılan daha detaylı bir EKO'dur.
• Tam kan sayımı ve diğer kan testleri: Enfeksiyon ve iltihap belirtilerini arar.
• Elektrokardiyogram (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini değerlendirir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç gün sürebilir. Kan kültürleri ve EKO sonuçlarına göre doktorunuz kesin tanı koyar. Hastaneye yatmanız gerekebilir.

Tedavi

Endokardit tedavisinde amaç enfeksiyonu yok etmek ve kalp kapakçıklarındaki hasarı onarmaktır. Tedavi genellikle hastanede yapılır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun verdiği antibiyotikleri düzenli olarak ve tam süresi boyunca kullanın.
• Yeterli dinlenme yapın, ağır fiziksel aktivitelerden kaçının.
• Sağlıklı beslenmeye özen gösterin ve bol sıvı tüketin.
• Ateş, nefes darlığı gibi belirtilerde doktorunuza başvurun.
• Diş bakımınıza dikkat edin, düzenli diş hekimi kontrollerini ihmal etmeyin.

Tıbbi tedaviler

Tedavinin temeli, damar yoluyla verilen antibiyotiklerdir. Bu antibiyotikler genellikle 4 ila 6 hafta süreyle kullanılır. Hangi antibiyotiğin kullanılacağı kan kültürü sonucuna göre doktor tarafından belirlenir. Bazen birden fazla antibiyotik bir arada kullanılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kalp kapakçıklarında ciddi hasar oluşmuşsa, yapay kalp kapağı takılması veya hasarlı kapağın onarılması için cerrahi müdahale gerekebilir. Ameliyat kararı hastanın durumuna ve enfeksiyonun yaygınlığına göre verilir.

Bu durumla yaşamak

Endokardit tedavisi sonrası düzenli doktor kontrollerine gitmek önemlidir. Kalp kapakçıklarının durumu takip edilmelidir. Bazı hastalar uzun süre antibiyotik kullanabilir veya tekrarlama riski nedeniyle dikkatli olmalıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli doktor kontrollerinizi aksatmayın.
• Diş temizliğine özen gösterin ve herhangi bir diş işlemi öncesinde doktorunuza bilgi verin.
• Sağlıklı beslenme ve hafif egzersizleri doktorunuzun izniyle yapın.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Enfeksiyon belirtilerine karşı dikkatli olun, ateş veya halsizlik durumunda hekiminize başvurun.

Diyet ve egzersiz

Hafif yürüyüşler gibi düşük tempolu egzersizler genellikle güvenlidir, ancak yoğun egzersizlerden kaçının. Kalp sağlığını destekleyen sebze, meyve, tam tahıl ve sağlıklı yağlar içeren bir diyet önerilir. Tuz tüketimini sınırlamak da kalp sağlığına iyi gelir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ciddi bir hastalık geçirmek kaygı, üzüntü veya strese neden olabilir. Bu duyguları tanımak ve bir sağlık çalışanıyla paylaşmak önemlidir. Aile ve arkadaşlarınızdan destek istemekten çekinmeyin.

Önleme

Bazı durumlarda endokardit önlenebilir. Özellikle yüksek riskli hastalar (yapay kalp kapağı, geçirilmiş endokardit, doğuştan kalp hastalığı) diş tedavisi veya cerrahi işlemler öncesinde doktorlarına danışmalı ve gerekli antibiyotik profilaksisini almalıdır.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları gibi enfeksiyon riskini azaltan aşılar, endokarditten korunmada dolaylı olarak yardımcı olabilir. Sağlık Bakanlığı'nın güncel aşı takvimini takip edin.

Tarama programları

Endokardit için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak kalp kapak hastalığı olan bireyler düzenli kardiyoloji kontrolleri ile izlenmelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp yetmezliği (kalbin yeterince kan pompalayamaması)
• Kalp kapakçıklarında kalıcı hasar
• Beyne kan pıhtısı atması (inme)
• Böbrek hasarı
• Akciğer enfeksiyonu
• Sepsis (kana karışan enfeksiyonun tüm vücuda yayılması)

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve uygun tedavi ile endokarditli hastaların çoğu tamamen iyileşir. Tedavi sürecinde doktorunuzla iş birliği yapmak, ilaçlarınızı düzenli kullanmak ve kontrollerinizi aksatmamak çok önemlidir. Unutmayın, endokardit tedavi edilebilir bir hastalıktır; umut var.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.