Engorgement breastfeeding

Genel Bakış

Göğüslerin aşırı sütle dolması sonucu sertleşmesi, şişmesi ve ağrıması durumudur. Bu durum emziren annelerde sık görülür ve genellikle doğumdan sonraki ilk haftalarda ortaya çıkar.

Evet, emziren annelerin neredeyse tamamı doğum sonrası ilk günlerde hafif göğüs dolgunluğu yaşar. Şiddetli göğüs şişmesi (engorjman) ise daha az yaygındır ama yine de sık karşılaşılan bir sorundur.

Özellikle yeni doğum yapmış ve emziren anneleri etkiler. Süt miktarının arttığı doğum sonrası 3-5. günlerde daha sık görülür. Bebeğini sık emzirmeyen veya emzirme tekniği doğru olmayan annelerde risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüslerde sertlik ve şişlik
• Göğüslerde ağrı veya hassasiyet
• Göğüslerin ısınmış hissetmesi
• Göğüs ucu ve çevresinde gerginlik
• Bebeğin memeyi kavramasının zorlaşması
• Hafif ateş (genellikle 38°C altı)

Çocuklarda belirtiler

• Bebeğin memeyi tutmakta zorlanması
• Emme sırasında huzursuzluk veya ağlama
• Yeterli süt alamama sonucu açlık belirtileri

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu durum yaşlı erişkinlerde görülmez. Sadece emziren kadınlarda olur.

Nedenler

Ana nedenler

• Bebeğin sık aralıklarla emzirilmemesi veya gece emzirmelerinin atlanması
• Bebeğin memeyi doğru kavramaması (yanlış emzirme pozisyonu)
• Süt miktarının aşırı artması (süt fazlalığı)
• Emzirmeler arasında uzun süre ara verilmesi
• Bebeğin sadece bir memeyi emmesi diğerinin boşaltılmaması

Risk faktörleri

• İlk kez anne olmak
• Sezaryen doğum sonrası hareket kısıtlılığı
• Bebekte emme sorunları (dil bağı, yarık damak vb.)
• Anne sütünün çok gelmesi (aşırı süt üretimi)
• Emzirme danışmanlığı almamak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüste kızarıklık, sıcaklık artışı veya ateş varsa (mastit olabilir)
• Göğüste çok ağrılı bir şişlik hissediyorsanız
• Bebeğiniz yeterli süt alamıyor ve kilo kaybediyorsa
• Emzirme sırasında şiddetli ağrınız varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Emzirme sorunlarınızı doktorunuza veya emzirme danışmanına danışın
• Doğum sonrası kontrollerde bu konuda bilgi alın
• Bebeğinizin büyüme ve gelişimini izleyin

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinler ve göğüslerinizi muayene eder. Genellikle başka bir teste ihtiyaç duyulmaz. Tanı, tipik belirtilerle konur.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (göğüslerin sertliği, şişliği, kızarıklığı kontrol edilir)
• Ateş ölçümü
• Gerektiğinde ultrason (süt kanalı tıkanıklığı veya apse şüphesi varsa)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size emzirme tekniğinizi değerlendirebilir ve nasıl iyileştireceğiniz konusunda önerilerde bulunur. Gerekirse bir emzirme danışmanına yönlendirilebilirsiniz. Tedavi genellikle evde uygulayacağınız basit yöntemlerle başlar.

Tedavi

Göğüs şişmesi için temel tedavi, sütün düzenli olarak boşaltılmasıdır. Bebeği sık sık emzirmek en etkili yöntemdir. Ayrıca ağrı ve şişliği azaltmak için evde uygulayabileceğiniz yöntemler vardır. Gerekirse doktorunuz ağrı kesici (örneğin parasetamol) önerebilir. İlaç isimleri verilmez, doktorunuza danışınız.

Evde kişisel bakım

• Bebeğinizi 2-3 saatte bir, gece de dahil olmak üzere sık sık emzirin.
• Emzirmeden önce göğüslerinize ılık kompres uygulayın veya ılık duş alın. Bu süt akışını kolaylaştırır.
• Emzirdikten sonra göğüslerinize soğuk kompres yapın (buz torbasını bezle sararak 15-20 dakika tutun). Şişliği azaltır.
• Bebeğin doğru pozisyonda ve memeyi tam kavrayarak emdiğinden emin olun.
• Bebeğiniz emmiyorsa veya yeterince boşaltamıyorsa elinizle veya göğüs pompasıyla sütü sağın.
• Rahat bir sütyen kullanın; çok sıkı olmamalı.
• Bol sıvı tüketin ve dinlenmeye özen gösterin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrı ve iltihabı azaltmak için reçetesiz satılan ağrı kesiciler önerebilir. Ateş veya mastit belirtileri varsa antibiyotik tedavisi gerekebilir. Antibiyotik seçimi doktor tarafından yapılır. Apseli durumlarda iğneyle boşaltma veya cerrahi drenaj uygulanabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Göğüs şişmesi tek başına cerrahi gerektirmez. Ancak mastit tedavi edilmezse apse oluşursa, apse boşaltılması için küçük bir cerrahi işlem yapılabilir.

Bu durumla yaşamak

Göğüs şişmesi genellikle birkaç gün sürer. Bu sürede emzirme düzeninize dikkat edin. Bebeğinizi sık sık emzirin, ağrılıysa diğer memeden başlayın. İhtiyaç duyduğunuzda süt sağın. Kendinize zaman tanıyın ve destek alın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bebeğinizi her istediğinde emzirin, saatle sınırlamayın.
• Her emzirmede iki memeyi de kullanmaya çalışın.
• Gece emzirmelerini atlamayın.
• Stresten uzak durun ve yeterince uyuyun.
• Emzirme danışmanından yardım alabilirsiniz.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez. Bol su için ve dengeli beslenin. Hafif egzersizler (yürüyüş gibi) süt akışını destekleyebilir, ancak ağır egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Göğüs ağrısı ve emzirme zorluğu kaygı ve yorgunluğa yol açabilir. Emzirme sorunlarınız olduğunda kendinizi başarısız hissetmeyin. Bu geçici bir durumdur. Ailenizden ve sağlık uzmanınızdan destek istemekten çekinmeyin.

Önleme

Evet, çoğu durumda önlenebilir. Doğumdan sonra bebeğinizi ilk yarım saat içinde emzirmeye başlamak, sık ve doğru şekilde emzirmek, gece emzirmelerini ihmal etmemek en önemli önleyici adımlardır.

Aşılar

Göğüs şişmesine karşı doğrudan bir aşı yoktur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Süt kanalı tıkanıklığı (memede ağrılı sertlik)
• Mastit (göğüs iltihabı; ateş, kızarıklık, ağrı)
• Apse (iltihaplı sıvı dolu kesecik)
• Bebeğin yeterli süt alamamasına bağlı kilo kaybı
• Emzirmenin erken sonlandırılması

Uzun vadeli görünüm

Doğru müdahale ile göğüs şişmesi genellikle 1-3 gün içinde düzelir. Komplikasyon gelişse bile uygun tedavi ile tam iyileşme sağlanır. Emzirmeye devam etmek hem anne hem bebek için en sağlıklı yoldur. Unutmayın, bu geçici bir durumdur ve destek alarak üstesinden gelebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.