Epididymitis

Genel Bakış

Epididimit, erbezlerinin (testislerin) arkasında bulunan ve spermlerin olgunlaşmasına yardımcı olan ince, kıvrımlı bir tüp olan epididimin iltihaplanmasıdır. Bu durum genellikle bir enfeksiyon sonucu ortaya çıkar ve testislerde ağrı, şişlik ve hassasiyete yol açar.

Epididimit, erkeklerde sık görülen bir ürolojik sorundur. Yılda her 10.000 erkekten yaklaşık 6-8'i bu rahatsızlıkla karşılaşır.

Her yaştan erkeği etkileyebilir, ancak en sık 15-35 yaş arası cinsel aktif erkeklerde ve 60 yaş üstü prostat sorunları olan erkeklerde görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Testislerden birinde (genellikle tek taraflı) yavaş yavaş başlayan ağrı
• Testis torbasında (skrotum) şişlik ve kızarıklık
• İdrar yaparken yanma veya ağrı
• Sık idrara çıkma ihtiyacı
• Ateş ve titreme
• Kasık bölgesinde rahatsızlık

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda testis ağrısı ve şişlik
• Huzursuzluk ve ağlama
• Ateş
• İdrar yaparken rahatsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda ağrı daha hafif olabilir ama şişlik belirgindir
• İdrar yapma güçlüğü veya akıntı
• Prostat büyümesine bağlı belirtilerle karışabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Bakteriyel enfeksiyonlar (örneğin idrar yolu enfeksiyonları veya cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar)
• İdrarın epididime geri kaçması (kimyasal tahriş)
• Kateter veya cerrahi işlem sonrası enfeksiyon

Risk faktörleri

• Korunmasız cinsel ilişki
• Birden fazla cinsel partner
• Prostat büyümesi
• İdrar yolu enfeksiyonu geçmişi
• Sünnet derisi sorunları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil' olarak belirtilen belirtiler varsa hemen 112'yi arayın.
• Testis ağrısı aniden başladıysa ve çok şiddetliyse acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Testislerde hafif şişlik veya ağrı fark ederseniz birkaç gün içinde doktora görünün.
• İdrar yaparken yanma veya sık idrara çıkma varsa üroloji uzmanına başvurun.

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yaparak testislerinizi kontrol eder. Ayrıca idrar ve kan testleri isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili (enfeksiyon belirtileri için)
• Kan testleri (iltihap seviyesini ölçmek için)
• Ultrason (testislerin ve epididimin görüntülenmesi için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size birkaç soru soracak (son cinsel ilişki, geçirilmiş enfeksiyonlar gibi). Muayene sırasında hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz, ancak kısa sürer. Ultrason ağrısız bir işlemdir.

Tedavi

Tedavi genellikle enfeksiyonun kaynağına yöneliktir. Çoğu vakada antibiyotikler (doktor reçetesiyle) kullanılır ve istirahat önerilir.

Evde kişisel bakım

• Yatak istirahati yapın ve testisleri yüksekte tutmak için bir havlu rulosu kullanın.
• Şişliği azaltmak için testis torbasına soğuk kompres uygulayın (günde 3-4 kez, 15-20 dakika).
• Bol su için ve ağrı kesici olarak doktorunuzun önerdiği ilaçları kullanın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, enfeksiyona yol açan bakteriye göre uygun bir antibiyotik tedavisi başlatacaktır. Tedavi süresi genellikle 1-2 haftadır ve tamamen bitirilmesi önemlidir. Ağrı ve iltihap için ateş düşürücü veya ağrı kesici ilaçlar da önerilebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, apse (irin birikmesi) oluşursa cerrahi drenaj gerekebilir. Çok ciddi vakalarda epididimin bir kısmı veya tamamı cerrahi olarak çıkarılabilir.

Bu durumla yaşamak

İyileşme sürecinde ağır kaldırmaktan ve uzun süre ayakta durmaktan kaçının. Cinsel aktiviteye doktorunuz izin verene kadar ara verin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tedavi boyunca ve sonrasında hijyene dikkat edin.
• Bol su tüketin ve idrarı tutmayın.
• Stresi azaltacak aktiviteler yapın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme bağışıklığı güçlendirebilir. Bol sebze ve meyve tüketin. Hafif yürüyüşler yapabilirsiniz, ancak ağrı varsa dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Epididimit can sıkıcı ve endişe verici olabilir. Özellikle cinsel sağlıkla ilgili kaygılar yaşayabilirsiniz. Duygularınızı paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmak için prezervatif kullanın. İdrar yolu enfeksiyonlarını erken tedavi ettirin.

Aşılar

Özellikle bir aşısı yoktur, ancak cinsel yolla bulaşan bazı enfeksiyonlara karşı aşılar (örneğin HPV) koruyucu olabilir. Sağlık Bakanlığı önerilerine uyun.

Tarama programları

Düzenli bir tarama testi yoktur. Ancak cinsel aktif erkeklerin yılda bir kez üroloji kontrolü yaptırması önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik epididimit (uzun süreli iltihap)
• Apse oluşumu
• Testislerde hasar ve kısırlık
• Enfeksiyonun diğer organlara yayılması

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edildiğinde epididimit genellikle 1-2 hafta içinde düzelir ve kalıcı bir hasar bırakmaz. Erken müdahale ile komplikasyon riski çok düşüktür. Çoğu erkek tamamen iyileşir ve normal hayatına döner.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.