Fibroids living in adults

Genel Bakış

Miyom (fibroid), rahimde görülen iyi huylu (kanser olmayan) kas ve lif dokusundan oluşan büyümelerdir. Boyutları çok küçük (mercimek tanesi gibi) ile büyük (kavun büyüklüğünde) arasında değişebilir. Genellikle tek değil, birden fazla miyom olabilir.

Evet, miyomlar çok yaygındır. Doğurganlık çağındaki her 4 veya 5 kadından yaklaşık 1'inde miyom bulunur. Ancak çoğu kadın miyomu olduğunu bilmez çünkü belirti vermez.

Miyomlar en sık 30-50 yaş arasındaki kadınlarda görülür. 20 yaş altında nadirdir. Menopozdan sonra miyomlar genellikle küçülür ve yeni miyom oluşma riski azalır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Adet kanamasının normalden çok daha fazla olması (aşırı kanama)
• Adet süresinin uzaması (7 günden fazla)
• Adet arası kanamalar
• Kasık veya karın bölgesinde baskı, ağrı veya şişlik hissi
• Sık idrara çıkma
• Kabızlık
• Bel veya bacak ağrısı

Nedenler

Ana nedenler

• Miyomların kesin nedeni bilinmemektedir. Kadınlık hormonları olan östrojen ve progesteronun miyomların büyümesine katkıda bulunduğu düşünülmektedir.
• Genetik faktörler (ailede miyom öyküsü olması) da riski artırabilir.

Risk faktörleri

• Yaş (özellikle 30-50 yaş arası)
• Ailede (anne, kız kardeş) miyom öyküsü
• Fazla kilo veya obezite
• Yüksek tansiyon
• Hiç doğum yapmamış olmak
• Erken adet görmeye başlamak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil' bölümünde belirtilen şiddetli ağrı, aşırı kanama veya bayılma durumlarında hemen 112'yi arayın.
• Adet kanaması çok yoğun ve sürekli ise (örneğin 1-2 saatte bir ped değiştirmeniz gerekiyorsa) veya kan pıhtıları büyükse.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Adet düzeninde belirgin bir değişiklik fark ederseniz (kanama miktarı, süresi veya sıklığında artış)
• Karın veya kasık bölgesinde baskı, şişlik veya ağrı hissederseniz
• Sık idrara çıkma veya kabızlık gibi şikayetleriniz varsa ve başka bir nedeni yoksa

Tanı

Miyom teşhisi için doktorunuz önce genel sağlık geçmişinizi sorgular ve belirtilerinizi dinler. Daha sonra fizik muayene yapar. En sık kullanılan tanı yöntemi ultrason, yani ses dalgaları ile rahim ve miyomların görüntülenmesidir.

Yapılabilecek testler

• Pelvik muayene (doktorun eliyle rahim ve çevresini kontrol etmesi)
• Ultrason (karından veya vajinal yoldan yapılabilir)
• Gerekirse manyetik rezonans görüntüleme (MR) daha ayrıntılı bilgi verir
• Kan testleri (anemi (kansızlık) olup olmadığını kontrol için)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında rahat giysiler giymeniz ve rahat olmanız önemlidir. Ultrason ağrısız bir işlemdir. Sonuçlar genellikle hemen alınır. Doktorunuz size miyomların sayısı, büyüklüğü ve yerleşimi hakkında bilgi verecektir. Bu bilgiler doğrultusunda tedavi gerekip gerekmediğine karar verilir.

Tedavi

Tedavi tamamen belirtilerinize ve miyomların özelliklerine bağlıdır. Çoğu miyom tedavi gerektirmez, sadece düzenli takip edilir. Belirtiler rahatsız ediciyse çeşitli tedavi seçenekleri vardır: ilaç tedavileri, girişimsel yöntemler veya cerrahi. Hangi tedavinin size uygun olduğunu doktorunuzla konuşmalısınız.

Evde kişisel bakım

• Ağrı için sıcak su torbası veya ılık banyo yapın
• Dinlenmeye özen gösterin, aşırı yorgunluktan kaçının
• Kanama çok fazlaysa demir açısından zengin besinler tüketin (örneğin kırmızı et, ıspanak, mercimek) ve doktorunuzun önerdiği demir takviyesini kullanın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz belirtileri hafifletmek için ilaçlar önerebilir. Bunlar arasında adet kanamasını azaltan hormon düzenleyiciler, ağrı kesiciler, miyomları küçülten ilaçlar yer alır. Ayrıca rahim içi araç (spiral) gibi yöntemler kanamayı kontrol altına alabilir. Her ilacın kendine özgü yan etkileri olduğu için mutlaka doktorunuzla konuşmanız önemlidir. Ayrıca, damar içine enjekte edilen küçük taneciklerle miyomun kan akışının kesildiği rahim arter embolizasyonu adlı bir yöntem de uygulanabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi düşünüldüğünde iki ana seçenek vardır: Miyomektomi (sadece miyomların alınıp rahmin korunması) ve histerektomi (rahmin tamamen alınması). Hangi ameliyatın yapılacağı; belirtilerin şiddetine, miyomların sayısına, çocuk isteğine ve kişinin genel sağlık durumuna bağlıdır. Ameliyat kararı doktorunuzla birlikte verilir.

Bu durumla yaşamak

Miyom teşhisi konulduysa, çoğu zaman günlük hayatınızda büyük bir değişiklik olmaz. Belirtileriniz hafif ise sadece düzenli doktor kontrolleri yeterlidir. Aşırı kanama veya ağrı varsa, tedavi sonrası yaşam kaliteniz önemli ölçüde artar.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı kilonuzu koruyun (fazla kilo miyom riskini artırabilir)
• Düzenli fiziksel aktivite yapın (yürüyüş, yüzme gibi)
• Stresten uzak durmaya çalışın, çünkü stres belirtileri kötüleştirebilir
• Sigara ve alkolden kaçının

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) ve düşük yağlı beslenme önerilir. Kırmızı et ve işlenmiş gıdaların fazla tüketilmemesi faydalı olabilir. Düzenli egzersiz hem kilo kontrolüne hem de hormon seviyelerinin dengelenmesine yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Miyom teşhisi ve özellikle aşırı kanama gibi belirtiler kaygı, üzüntü veya utanç duygularına yol açabilir. Bu duygular normaldir. Yaşadıklarınızı doktorunuzla veya güvendiğiniz biriyle paylaşmaktan çekinmeyin. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek alabilirsiniz.

Önleme

Miyomları tamamen önlemek mümkün değildir. Ancak sağlıklı bir yaşam tarzı (düzenli egzersiz, dengeli beslenme, ideal kilo) riski azaltabilir. Ailede miyom öyküsü varsa, düzenli jinekolojik kontroller erken teşhis için önemlidir.

Aşılar

Miyomları önleyen bir aşı yoktur.

Tarama programları

Miyom için rutin bir tarama testi önerilmez. Ancak belirti olmasa bile düzenli jinekolojik muayene yaptırmak, miyomların erken fark edilmesine yardımcı olabilir. Doktorunuz muayene sırasında miyom olup olmadığını kontrol edebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Aşırı kanamaya bağlı olarak kansızlık (anemi) gelişebilir, bu da yorgunluk, halsizlik ve baş dönmesine neden olur.
• Büyük miyomlar mesane veya bağırsaklara baskı yaparak idrar kaçırma, kabızlık gibi sorunlara yol açabilir.
• Nadir de olsa, miyomlar hamilelik sırasında sorunlara (düşük, erken doğum) neden olabilir.
• Çok nadiren miyomlarda ani ağrılı büyüme (dejenerasyon) olabilir

Uzun vadeli görünüm

Miyomlar genellikle iyi huyludur ve kansere dönüşmezler. Çoğu kadın miyomla sorunsuz yaşar. Belirtiler ortaya çıktığında ise etkili tedavi seçenekleri vardır. Tedavi sonrası yaşam kalitesi çoğu zaman normale döner. Erken teşhis ve düzenli takip ile miyomların kontrol altında tutulması mümkündür. Unutmayın, yalnız değilsiniz ve bu durum yönetilebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.