Food allergy living in older adults

Genel Bakış

Gıda alerjisi, bağışıklık sisteminizin belirli bir besine karşı aşırı tepki vermesidir. Erişkinlerde, özellikle yaş ilerledikçe yeni gıda alerjileri gelişebilir veya var olan alerjiler değişebilir.

Yaşlı erişkinlerde gıda alerjisi, çocuklara veya genç erişkinlere göre daha az yaygındır. Ancak bazı çalışmalar yaşla birlikte yeni alerjilerin ortaya çıkabileceğini göstermektedir.

Her yaşta görülebilmekle birlikte, özellikle astım, egzama gibi alerjik hastalıkları olan veya bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde daha sık rastlanır. Ailede alerji öyküsü de riski artırır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Deri döküntüleri, kurdeşen
• Kaşıntı
• Ağız çevresinde karıncalanma veya şişme
• Burun akıntısı, hapşırma
• Bulantı, kusma, ishal
• Karın ağrısı

Çocuklarda belirtiler

• Kurdeşen
• Kaşıntı
• Nefes darlığı
• Karın ağrısı
• Kusma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler daha hafif veya atipik olabilir
• Tansiyon düşüklüğü, bayılma hissi
• Sindirim sorunları daha belirgin olabilir
• Ağız kuruluğu veya boğazda yumru hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Bağışıklık sisteminin bir besin proteinini zararlı olarak algılaması
• En sık yer fıstığı, ağaç fıstığı, balık, kabuklu deniz ürünleri, yumurta, süt, soya, buğday

Risk faktörleri

• Ailede alerji öyküsü
• Astım veya egzama gibi alerjik hastalıklar
• Bağışıklık sistemi zayıflığı
• Yaşlanma ile birlikte sindirim sistemi değişiklikleri

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Anafilaksi belirtileri (112'yi arayın)
• Yutma veya nefes alma güçlüğü

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtileriniz sürekli tekrarlıyorsa
• Hangi besinlere alerjiniz olduğunu öğrenmek için

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinleyecek ve fizik muayene yapacaktır. Ardından alerji testleri önerebilir.

Yapılabilecek testler

• Deri prick testi (alerjen deriye uygulanır)
• Kan testi (spesifik IgE antikorları)
• Besin provokasyon testi (doktor kontrolünde besin yedirilir)

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle güvenlidir ve birkaç gün içinde sonuçlanır. Kesin tanı için uzman bir alerji doktoruna yönlendirilebilirsiniz.

Tedavi

Gıda alerjisinin kesin tedavisi alerjen besinden kaçınmaktır. Belirtileri hafifletmek için ilaçlar kullanılabilir. Anafilaksi riski olanlara oto-enjektör adrenalin reçete edilebilir (doktorunuz size gerekli durumlarda reçete edecektir).

Evde kişisel bakım

• Alerjen besinleri etiketlerden kontrol edin
• Yemek hazırlarken çapraz bulaşmayı önleyin
• Acil durum planı oluşturun ve yakınlarınıza bilgi verin
• Doktorunuzun önerdiği ilaçları her zaman yanınızda taşıyın

Tıbbi tedaviler

Alerji belirtileri için antihistaminikler (kaşıntı, döküntü) ve kortikosteroidler (şiddetli durumlarda) kullanılabilir. Anafilaksi durumunda ise adrenalin enjeksiyonu hayat kurtarıcıdır. Bu tedaviler doktor gözetiminde uygulanmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Gıda alerjisi için cerrahi müdahale gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Gıda alerjisi ile yaşamak dikkat ve planlama gerektirir. Dışarıda yemek yerken veya yeni bir besin denerken içerikleri sorgulamak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli doktor kontrollerine gidin
• Acil durum ilaçlarınızı her zaman yanınızda taşıyın
• Alerjinizi aile ve arkadaşlarınıza açıklayın

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenmeye devam edebilirsiniz. Alerjen besinleri diyetinizden çıkararak, yerine alternatif besinler koyabilirsiniz. Egzersiz genellikle güvenlidir ancak egzersizle tetiklenen alerji reaksiyonları nadiren görülebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gıda alerjisi endişe ve kaygıya neden olabilir. Sürekli tetikte olmak psikolojik yük oluşturabilir. Bu duygularınızı doktorunuzla veya bir danışmanla paylaşmak faydalı olabilir.

Önleme

Gıda alerjisi tamamen önlenemez ancak belirtileri kontrol altına alınabilir. En etkili yöntem alerjen besinlerden kaçınmaktır.

Aşılar

Gıda alerjisini önlemek için bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur. Ancak ailede alerji öyküsü varsa doktorunuz değerlendirme önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Anafilaksi (hayatı tehdit edebilir)
• Kronik deri veya sindirim sorunları
• Beslenme yetersizlikleri (kaçınılan besinler nedeniyle)

Uzun vadeli görünüm

Gıda alerjisi olan birçok kişi, doğru yönetim ve doktor takibi ile sağlıklı ve aktif bir yaşam sürdürebilir. Zamanla bazı alerjiler hafifleyebilir veya kaybolabilir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı Alo 184 Sağlık Danışma Hattı · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.