Frozen shoulder adhesive capsulitis

Genel Bakış

Donmuş omuz (yapışkan kapsülit), omuz ekleminin sertleşmesi ve ağrılı hale gelmesidir. Eklem kapsülü (omuzu saran bağ dokusu) kalınlaşır ve daralır, bu da omuz hareketlerini kısıtlar.

Donmuş omuz, toplumda yaklaşık %2-5 oranında görülür, yaygın bir durumdur.

En sık 40-60 yaş arası kadınlarda, diyabet veya tiroid hastalığı olan kişilerde, omuz travması geçirenlerde görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Omuzda ağrı (başlangıçta hareketle artar, ilerleyen dönemde sürekli olabilir)
• Omuzu hareket ettirmede zorluk (baş üstüne kaldırma, arkaya uzanma gibi)
• Omuzda sertlik hissi, sabahları daha belirgin
• Hareket kısıtlılığı nedeniyle günlük aktivitelerde zorlanma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda donmuş omuz görülmesi çok nadirdir. Eğer çocukta benzer belirtiler varsa başka nedenler düşünülmelidir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda donmuş omuz daha yaygın değildir ancak mevcut diğer omuz sorunları (kireçlenme gibi) ile karışabilir. Belirtiler benzerdir.

Nedenler

Ana nedenler

• Omuz eklem kapsülünün iltihaplanması ve kalınlaşması
• Tam nedeni bilinmemekle birlikte, bağışıklık sistemi veya inflamatuar süreçler rol oynuyor olabilir
• Diyabet, tiroid bozuklukları gibi bazı hastalıklarla ilişkilidir

Risk faktörleri

• 40-60 yaş arasında olmak
• Kadın cinsiyet
• Diyabet hastalığı (özellikle insülin bağımlı)
• Tiroid bozuklukları (hipotiroidi veya hipertiroidi)
• Omuz travması veya cerrahisi geçirmek
• Uzun süre omuzu hareketsiz bırakma (kırık sonrası gibi)
• Kalp hastalığı, Parkinson hastalığı gibi sistemik hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani şiddetli ağrı veya travma sonrası omuzda şekil bozukluğu

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Omuz ağrısı ve hareket kısıtlılığı 1-2 haftadan uzun sürüyorsa
• Günlük aktiviteleri etkileyen omuz sorunları

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinleyip fizik muayene yaparak donmuş omuz tanısı koyabilir. Omuz hareket açıklığınız (hem pasif hem aktif) test edilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Röntgen (diğer nedenleri dışlamak için)
• Gerekirse MR (eklem kapsülü kalınlaşmasını görmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı genellikle muayene ile konur. Röntgen veya MR, başka sorunları elemek için istenebilir. Tanı sırasında omzunuzun hareketleri değerlendirilir.

Tedavi

Donmuş omuz tedavisinde amaç ağrıyı azaltmak ve omuz hareket açıklığını korumaktır. Tedavi genellikle cerrahi olmayan yöntemlerle başlar.

Evde kişisel bakım

• Omuzu nazikçe hareket ettirin (tamamen hareketsiz bırakmayın ama aşırı zorlamayın)
• Sıcak veya soğuk uygulama (sıcak kasları gevşetir, soğuk iltihabı azaltır)
• Hafif germe egzersizleri (duvar tırmanma hareketi gibi) – doktor veya fizyoterapist önerebilir

Tıbbi tedaviler

Tedavide doktorlar genellikle ağrı kesiciler ve iltihap azaltıcı ilaçlar önerebilir (isim vermeden). Fizik tedavi ve egzersiz programı önemlidir. Gerekirse eklem içi enjeksiyonlar (kortikosteroid) yapılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, diğer tedaviler yetersiz kalırsa ve şiddetli tutukluk varsa, artroskopik kapsül gevşetme (eklem kapsülünün cerrahi olarak kesilmesi) ameliyatı düşünülebilir. Karar doktor tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Donmuş omuzla yaşarken omzunuzu aşırı zorlamamaya dikkat edin. Günlük işlerinizi kolaylaştırmak için yöntemler geliştirin (örneğin, etkilenen tarafa yatmaktan kaçının, giyinirken yardımcı aletler kullanın).

Yaşam tarzı ipuçları

• Omuzu düzenli olarak ancak ağrı sınırları içinde hareket ettirin
• Eşyaları uzanarak değil, yakına çekerek alın
• Uyurken kolunuzu yastıkla destekleyin

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet yoktur, ancak genel sağlıklı beslenme önemlidir. Egzersiz olarak fizyoterapistin verdiği germe hareketlerini düzenli yapın. Yürüyüş gibi omzu zorlamayan aktiviteler iyidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Donmuş omuz uzun süreli olabilir ve günlük yaşamı etkileyerek moral bozukluğuna yol açabilir. Sabırlı olmak ve iyileşme sürecini kabullenmek önemlidir. Gerekirse bir psikologdan destek alınabilir.

Önleme

Donmuş omuzu tamamen önlemek mümkün olmayabilir, ancak risk faktörlerini kontrol altında tutmak (diyabet yönetimi gibi) ve omuz yaralanmalarından sonra erken hareket etmek önlemeye yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uzun süreli hareket kısıtlılığı ve omuzda kalıcı sertlik
• Kas güçsüzlüğü ve atrofi (kas erimesi)

Uzun vadeli görünüm

Donmuş omuz genellikle 1-3 yıl içinde kendiliğinden iyileşir, ancak tedavi ile süreç kısalabilir. Çoğu kişi tam veya tama yakın hareket açıklığına kavuşur. Sabırlı olmak ve tedaviye uymak önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.