Gallstones waiting list care in children

Genel Bakış

Safra kesesinde oluşan küçük taşlardır. Bu taşlar, safra sıvısındaki maddelerin sertleşmesiyle oluşur. Çocuklarda görülmesi daha az yaygındır, ancak bazı durumlarda ortaya çıkabilir.

Çocuklarda safra taşı erişkinlere göre daha az yaygındır. Ancak obezite, bazı kan hastalıkları veya ailede safra taşı öyküsü olan çocuklarda görülme sıklığı artabilir.

Safra taşı her yaştan çocuğu etkileyebilir, ancak en sık ergenlik çağındaki çocuklarda görülür. Obezite, hemolitik anemi (alyuvar yıkımına bağlı kansızlık) veya bağırsak hastalıkları olan çocuklarda risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karın sağ üst kısmında veya ortasında ağrı (bazen sırta da yayılabilir)
• Yemeklerden sonra, özellikle yağlı yiyeceklerden sonra artan ağrı
• Bulantı veya kusma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda ağrı bazen belirsiz olabilir ve 'karın ağrısı' olarak ifade edilir.
• Küçük çocuklar ağrının yerini tam tarif edemeyebilir.
• Kusma ve huzursuzluk sık görülür.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yetişkinlerde ağrı daha tipik olarak sağ üst kadranda, yemekten sonra ortaya çıkar.
• Safra kesesi iltihabı (kolesistit) daha sık görülür.

Nedenler

Ana nedenler

• Safradaki kolesterol veya bilirubin dengesizliği
• Safra kesesinin tam boşalmaması
• Genetik faktörler

Risk faktörleri

• Obezite veya aşırı kilo
• Ailede safra taşı öyküsü
• Hemolitik anemi gibi kırmızı kan hücrelerini etkileyen hastalıklar
• Kistik fibrozis veya Crohn hastalığı gibi bağırsak hastalıkları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil durum belirtileri varsa hemen 112'yi arayın veya acile gidin.
• Çocuğunuzda şiddetli karın ağrısı, ateş veya sarılık varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Karında tekrarlayan hafif-orta ağrılar
• Yemeklerden sonra sürekli rahatsızlık
• Safra taşı tanısı konduysa ve ameliyat için sıra bekliyorsanız düzenli kontroller

Tanı

Doktor öncelikle çocuğunuzun tıbbi öyküsünü alır ve karın muayenesi yapar. Genellikle görüntüleme testleri ile safra taşları doğrulanır.

Yapılabilecek testler

• Karın ultrasonu (en sık kullanılan, ağrısız test)
• Kan testleri (karaciğer enzimleri, bilirubin düzeyi)
• Gerekirse MR kolanjiyografi veya endoskopik ultrason

Randevunuzda neler beklenir

Ultrason sırasında çocuğunuzun karnına bir jel sürülür ve bir probla görüntü alınır. İşlem ağrısızdır ve yaklaşık 15-20 dakika sürer. Çocuğunuzun birkaç saat aç olması gerekebilir.

Tedavi

Safra taşı olan çocukların bir kısmı belirti vermediği için sadece izlenir. Belirti varsa genellikle safra kesesinin ameliyatla alınması (kolesistektomi) gerekebilir. Bekleme listesinde olan çocuklar için belirtilerin yönetimi ve durumun kötüleşmemesi için bazı önlemler alınır.

Evde kişisel bakım

• Yağlı yiyeceklerden kaçının, çünkü safra kesesini uyarır.
• Küçük ve sık öğünler tüketin.
• Bol su için.
• Çocuğunuzu sağlıklı kiloda tutun.

Tıbbi tedaviler

Doktor, ağrı kesici önerebilir (ilaç ismi verilmez). Bazı erişkinlerde safra taşlarını eriten ilaçlar kullanılır, ancak çocuklarda bu tedavi yaygın değildir. Bekleme listesinde olan çocuklarda belirtiler şiddetlenirse ağrı yönetimi için ağızdan ilaçlar veya damar yoluyla sıvı verilebilir. Kesin tedavi genellikle cerrahidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Safra kesesi ameliyatı (kolesistektomi) genellikle belirti veren taşlarda önerilir. Bekleme listesinde olan çocuklarda ameliyat planlanana kadar belirtiler kontrol altına alınmaya çalışılır. Acil durumlarda (iltihap, tıkanma) ameliyat öne alınabilir.

Bu durumla yaşamak

Çocuğunuzun safra taşı nedeniyle beklerken günlük yaşamını mümkün olduğunca normal sürdürmesine özen gösterin. Ağrı tetikleyicilerinden kaçınmak için beslenme düzenine dikkat edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırın.
• Çocuğunuzun kilosunu sağlıklı aralıkta tutun.
• Ağrıya neden olan yiyecekleri (örneğin kızartmalar, yağlı etler) sınırlayın.

Diyet ve egzersiz

Diyetisyeniniz, düşük yağlı, yüksek lifli bir beslenme planı önerebilir. Meyve, sebze, tam tahıllar ve yağsız proteinler tercih edin. Haftada birkaç kez orta düzeyde fiziksel aktivite (yürüyüş, bisiklet) önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ameliyat bekleme süreci çocuk ve aile için kaygı verici olabilir. Çocuğunuza yaşına uygun şekilde durumu anlatın, sorularını yanıtlayın. Gerekirse bir çocuk psikoloğundan destek alabilirsiniz.

Önleme

Safra taşlarının tamamen önlenmesi her zaman mümkün olmasa da sağlıklı kilo, dengeli beslenme ve düzenli egzersiz riski azaltabilir.

Tarama programları

Safra taşı taraması rutin olarak önerilmez. Yalnızca yüksek riskli çocuklarda (örneğin hemolitik anemi) doktor gerekli görürse ultrason yapılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Safra kesesi iltihabı (kolesistit)
• Safra yollarında tıkanma (koledok taşı)
• Pankreas iltihabı (pankreatit)
• Safra kesesi delinmesi (nadir)

Uzun vadeli görünüm

Çocuklarda safra taşı tedavisi genellikle başarılıdır. Belirti veren taşlar için yapılan ameliyat sonrası çoğu çocuk normal bir yaşama döner. Bekleme listesinde uygun bakım ile ciddi sorunların önüne geçilebilir. Düzenli doktor takibi ile sonuçlar oldukça olumludur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.