Gallstones waiting list care in infants

Genel Bakış

Bebeklerde safra kesesi taşı, safra sıvısının içinde oluşan sertleşmiş maddelerdir. Bu taşlar çoğu zaman belirti vermez ve kendiliğinden kaybolabilir. Bekleme listesindeki bakım, ameliyat yapılana kadar bebeğin düzenli olarak izlenmesi ve olası sorunların erken fark edilmesidir.

Bebeklerde safra kesesi taşı yetişkinlere göre çok daha az yaygındır. Genellikle özel durumları olan (erken doğan, damar yoluyla beslenen veya kan hastalığı olan) bebeklerde görülür.

Bu durum daha çok erken doğmuş bebekler, damar yoluyla uzun süre beslenen bebekler veya orak hücreli anemi gibi kan hastalıkları olan bebekleri etkiler.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğu bebekte hiçbir belirti olmaz
• Hafif sarılık (cilt ve göz beyazlarında sararma)
• İdrar renginin koyulaşması
• Dışkı renginin açık (kil rengi) olması

Çocuklarda belirtiler

• Büyük çocuklarda karın ağrısı (özellikle sağ üst bölgede)
• Bulantı ve kusma
• Yağlı yiyeceklerden sonra rahatsızlık hissi
• Gaz ve şişkinlik

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda tipik olarak sağ üst karında şiddetli ağrı (safra krizi)
• Sırt veya sağ omuza vuran ağrı
• Yemeklerden sonra kötüleşen hazımsızlık

Nedenler

Ana nedenler

• Kan hücrelerinin aşırı parçalanması (hemolitik hastalıklar)
• Damar yoluyla uzun süreli beslenme (total parenteral beslenme)
• Safra yollarında doğuştan gelen darlık veya tıkanıklık
• Enfeksiyonlar (örneğin idrar yolu veya bağırsak enfeksiyonları)

Risk faktörleri

• Erken doğum (prematürite)
• Ailede safra kesesi taşı öyküsü
• Orak hücreli anemi, talasemi gibi kan hastalıkları
• Uzun süre damar yoluyla beslenme

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bebeğinizde aniden başlayan yüksek ateş, titreme
• Cildinde veya gözlerinde belirgin sarılık fark ederseniz
• Bebeğiniz normalden çok daha uykulu veya halsiz görünüyorsa
• Bebeğiniz sürekli kusuyor ve beslenmeyi reddediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bebeğinizde taş olduğu biliniyor ve düzenli kontrollere gitmeniz önerildiyse
• Sarılık gibi hafif belirtiler varsa ancak acil durum yoksa
• Kilo alımı iyi değilse veya bebeğiniz huzursuzsa

Tanı

Bebeklerde safra kesesi taşı genellikle karın ultrasonu ile tanınır. Bu yöntem ağrısızdır ve radyasyon içermez. Doktorunuz ayrıca kan testleri ile karaciğer ve safra yolları işlevlerini değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Karın ultrasonu (birincil tanı yöntemi)
• Kan testleri (bilirubin, karaciğer enzimleri)
• Gerekirse safra yollarını daha ayrıntılı görmek için MR kolanjiyografi

Randevunuzda neler beklenir

Bebeğiniz ultrason çektireceği için genellikle birkaç saat aç kalması gerekebilir. İşlem sırasında bebeğinizin karnına bir jel sürülür ve bir prob gezdirilir; bu sırada bebeğiniz rahatsızlık hissetmez. Sonuçlar genelde aynı gün çıkar.

Tedavi

Bebeklerde safra kesesi taşı tedavisi taşın büyüklüğü, sayısı ve belirtilere göre değişir. Çoğu bebekte özel bir tedavi gerekmez, taş zamanla kendiliğinden kaybolur. Bekleme listesindeyken esas amaç bebeğin beslenmesini desteklemek, olası komplikasyonları erken fark etmek ve gerekiyorsa uygun zamanda cerrahi planlamaktır.

Evde kişisel bakım

• Bebeğinizi düzenli emzirin veya doktorun önerdiği mamayı verin
• Bebek bezini, idrar ve dışkı rengini her gün kontrol edin
• Bebeğinizin kilosunu haftalık olarak takip edin
• Doktorunuzun önerdiği kontrollere düzenli gidin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz safra asitlerinin akışını düzenleyen bazı ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar taşları eritmeye yardımcı olabilir, ancak bebeklere uygun formlarının kullanımı sadece hekim kararıyla olur. Ağrı kesiciler gerektiğinde kullanılır, ancak herhangi bir ilacı doktora danışmadan vermeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer taşlar tıkanıklık, enfeksiyon veya pankreatite yol açarsa ve kendiliğinden düzelmezse, safra kesesinin ameliyatla alınması gerekebilir. Bu karar bebeğin genel sağlık durumu ve riskler değerlendirilerek alınır.

Bu durumla yaşamak

Bebeğiniz safra kesesi taşı nedeniyle bekleme listesindeyken, günlük bakımınıza dikkat etmeniz önemlidir. Bebeğinizin beslenme düzenine sadık kalın, bez değişikliklerinde idrar ve dışkı rengini gözleyin, huzursuzluk veya ateş gibi değişiklikleri not alın ve doktorunuzla paylaşın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bebeğinizi bol sıvı alması için teşvik edin (anne sütü veya mama)
• Doktorunuzun önerdiği kontrolleri aksatmayın
• Evde bebeğinizin genel durumunu sakin bir ortamda izleyin
• Ailenizdeki diğer bireylerin de el hijyenine dikkat ederek enfeksiyon riskini azaltın

Diyet ve egzersiz

Bebekler için özel bir diyet genellikle gerekmez. Anne sütü veya doktor tarafından önerilen mama yeterlidir. Bebeğiniz hareketlendiğinde (emekleme, yürüme gibi) normal aktivitelerine devam edebilir; özel bir egzersiz kısıtlaması yoktur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bebeğinizin sağlık durumuyla ilgili kaygı duymanız doğaldır. Uzun süreli bekleyiş ve belirsizlik sizi yorabilir. Unutmayın ki çoğu bebek sorunsuz bir şekilde iyileşir. Kendinize zaman ayırın, eşiniz veya yakınlarınızla duygularınızı paylaşın.

Önleme

Bebeklerde safra kesesi taşını tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Ancak altta yatan hastalıkların (örneğin kan hastalıkları) iyi takibi ve tedavisi, taş oluşma riskini azaltabilir. Anne sütüyle beslenmenin koruyucu etkisi olduğu düşünülmektedir.

Tarama programları

Özel bir tarama testi yoktur. Ancak riskli gruptaki bebekler (örneğin erken doğanlar, damar yoluyla beslenenler) düzenli olarak doktor tarafından değerlendirilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Safra yolu tıkanıklığı (sarılığın ağırlaşması)
• Safra kesesi iltihabı (kolesistit)
• Pankreas iltihabı (pankreatit)
• Enfeksiyonun kana yayılması (sepsis)

Uzun vadeli görünüm

Bebeklerde safra kesesi taşı için genel görünüm çok iyidir. Çoğu taş kendiliğinden kaybolur ve herhangi bir sorun oluşturmaz. Bekleme listesindeki bakım sayesinde olası komplikasyonlar erkenden fark edilir ve tedavi edilir. Ameliyat gereken nadir durumlarda da başarı oranı yüksektir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.