Gastric ulcer

Genel Bakış

Mide ülseri, midenin iç yüzeyinde oluşan bir yaradır. Bu yara mide asidi nedeniyle ağrı ve rahatsızlık verebilir.

Mide ülseri dünyada yaygın görülen bir hastalıktır. Her 10 kişiden yaklaşık 1'inde hayatının bir döneminde mide ülseri oluşabilir.

Her yaşta görülebilir ancak 50 yaş üstü kişilerde daha sık rastlanır. Ayrıca sigara içenlerde, düzenli ağrı kesici kullananlarda ve ailesinde ülser öyküsü olanlarda daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Mide bölgesinde yanma veya sızı hissi (genellikle açken veya gece artar)
• Şişkinlik, geğirme ve hazımsızlık
• Mide bulantısı ve kusma
• İştahsızlık ve kilo kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Karın ağrısı (genellikle göbek çevresinde)
• İştahsızlık ve büyüme geriliği
• Kusma veya kanlı dışkı (nadir)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Hafif veya hiç belirti olmayabilir
• Ani kilo kaybı ve halsizlik
• Siyah dışkı veya kusmukta kan görülebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Helicobacter pylori (H. pylori) bakterisi ile enfeksiyon
• İbuprofen, naproksen gibi nonsteroid antiinflamatuar ilaçların (NSAİİ) düzenli kullanımı

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Aşırı alkol tüketimi
• Ailede mide ülseri öyküsü
• Stres (belirtileri kötüleştirebilir, ancak doğrudan neden değildir)
• Mide asidini artıran bazı hastalıklar (örneğin Zollinger-Ellison sendromu)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Siyah dışkı veya kusmukta kan görülmesi
• Şiddetli ve dayanılmaz karın ağrısı
• Ani baş dönmesi, bayılma veya nefes darlığı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yanma hissi veya hazımsızlık şikayetleri birkaç haftadır devam ediyorsa
• Yemeklerden sonra sürekli şişkinlik ve ağrı oluyorsa
• Kilo kaybı veya iştahsızlık fark ederseniz

Tanı

Doktorunuz öncelikle şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Ardından mide ülseri olup olmadığını anlamak için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Endoskopi: İnce, esnek bir tüpün ucunda kamera ile midenizin içine bakılır. İşlem sırasında gerekirse küçük bir doku örneği (biyopsi) alınabilir.
• H. pylori testi: Nefes, dışkı veya kan testi ile bakteri varlığı araştırılır.
• Mide röntgeni: Baryum adlı bir sıvı içtikten sonra röntgen çekilir (daha az kullanılır).

Randevunuzda neler beklenir

Endoskopi işlemi öncesi 6-8 saat aç kalmanız istenir. İşlem sırasında hafif bir sedasyon (uyuşturma) ile rahatlatılırsınız. İşlem yaklaşık 15-30 dakika sürer ve sonrasında birkaç saat dinlenmeniz gerekebilir. Sonuçlarınız doktorunuz tarafından size açıklanır.

Tedavi

Tedavinin amacı ülseri iyileştirmek, ağrıyı azaltmak ve altta yatan nedeni ortadan kaldırmaktır. Çoğu ülser ilaçlarla ve yaşam tarzı değişiklikleriyle tedavi edilebilir.

Evde kişisel bakım

• Ağrı kesici ilaçları doktor önerisi dışında kullanmayın.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Baharatlı, asitli ve yağlı yiyeceklerden kaçının.
• Küçük porsiyonlar halinde sık sık yemek yiyin.
• Stres yönetimi tekniklerini (nefes egzersizi, yürüyüş) uygulayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, mide asidini azaltan ilaçlar ve eğer H. pylori enfeksiyonu varsa antibiyotik tedavisi önerebilir. İlaçlar düzenli kullanılmalı ve doktorunuzun önerdiği süre boyunca devam edilmelidir. Tedavi genellikle 4-8 hafta sürer.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, kanama, delinme (perforasyon) veya mide çıkışında tıkanıklık gibi komplikasyonlar geliştiğinde cerrahi müdahale gerekebilir. Bu durumlarda doktorunuz gerekli tedaviyi planlayacaktır.

Bu durumla yaşamak

Mide ülseri ile yaşarken ilaçlarınızı düzenli almak ve doktor kontrolünü ihmal etmemek önemlidir. Tetikleyici yiyeceklerden kaçınarak şikayetlerinizi azaltabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolü bırakın.
• Stresi yönetmeyi öğrenin (meditasyon, hobiler).
• Düzenli uyku alışkanlığı edinin.

Diyet ve egzersiz

Yumuşak, hafif yiyecekler (örneğin yulaf, muz, patates püresi) tercih edin. Asitli içecekler (portakal suyu, kola), baharatlı yemekler, kızartmalar ve kafeinden uzak durun. Yemeklerden hemen sonra uzanmayın. Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler sindirime yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve rahatsızlık kaygı, stres ve hatta depresyona yol açabilir. Bu duygularınızı doktorunuzla veya yakınlarınızla paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Mide ülseri tamamen önlenemez ancak riskinizi azaltmak mümkündür. H. pylori taşıyıcısıysanız tedavi olmak, ağrı kesicileri dikkatli kullanmak ve sağlıklı yaşam tarzı benimsemek ülser oluşma ihtimalini düşürür.

Aşılar

Bu hastalık için bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Genel tarama önerilmez. Ancak ailesinde mide kanseri öyküsü olan veya uzun süredir şikayetleri bulunan kişilerde endoskopi yapılabilir. Riskli gruplar için Sağlık Bakanlığı önerilerine uygun hareket edin.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Mide kanaması (siyah dışkı, kusmukta kan)
• Ülserin delinmesi (perforasyon) – karın içine asit ve yiyecek sızması
• Mide çıkışında daralma (stenoz) – yemeklerin mideden bağırsağa geçişini engeller
• Mide kanseri riskinde artış (nadir, özellikle H. pylori enfeksiyonu ile)

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilmeyen ülserler ciddi sorunlara yol açabilir ancak erken tanı ve uygun tedavi ile çoğu hasta tamamen iyileşir. Şikayetleriniz varsa doktora başvurmanız, başarılı bir sonuç almanın en önemli adımıdır. Umudunuzu kaybetmeyin, mide ülseri tedavi edilebilir bir hastalıktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.