Gençlerde Genital Herpes: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Genital herpes, cinsel yolla bulaşan bir virüsün (HSV veya uçuk virüsü) neden olduğu bir enfeksiyondur. Genital bölgede ağrılı yaralar veya kabarcıklar oluşturabilir. Kronik yani uzun süreli bir durumdur, ancak belirtiler kontrol altına alınabilir.

Evet, genital herpes özellikle cinsel aktif gençler arasında yaygındır. Dünya genelinde her dört kişiden biri bu virüsü taşır.

Genellikle cinsel yaşamı olan ergenler ve genç yetişkinlerde görülür. Herhangi bir cinsel yönelim veya cinsiyetten kişiyi etkileyebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Genital bölgede kaşıntı, yanma veya karıncalanma hissi
• İçi sıvı dolu, ağrılı kabarcıklar (vezikül)
• Kabarcıkların patlayıp yara haline gelmesi
• Kasıklarda şişmiş ve hassas lenf bezleri
• Ateş, baş ağrısı, kas ağrıları gibi grip benzeri belirtiler

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genital herpes nadirdir ve genellikle cinsel istismarla ilişkilendirilir. Bu nedenle böyle bir durumda mutlaka doktora başvurulmalıdır.
• Belirtiler yetişkinlerle benzerdir ancak çocuk daha fazla rahatsızlık hissedebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Herpes simpleks virüsü (HSV): Genellikle HSV-2 tipi genital herpes yapar, ancak HSV-1 (ağız uçuğu) de genital bölgeyi enfekte edebilir.
• Virüs, cinsel temas (vajinal, anal veya oral) yoluyla bulaşır. Deri veya mukoza teması gerekir.

Risk faktörleri

• Korunmasız cinsel ilişki
• Birden çok cinsel partner
• Erken yaşta cinsel aktiviteye başlamak
• Zayıflamış bağışıklık sistemi (stres, hastalık, ilaçlar)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil' ve 'acil olmayan ama önemli' bölümlerinde belirtilen belirtiler varsa
• İlk kez şiddetli bir atak geçiriyorsanız
• Hamileyseniz veya doğum yapmak üzereyseniz

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Cinsel olarak aktifseniz ve genital bölgenizde herhangi bir yara veya kaşıntı fark ederseniz
• Partnerinizde genital herpes olduğunu öğrenirseniz (kendinizde belirti olmasa bile)
• Düzenli cinsel sağlık kontrolleri sırasında

Tanı

Doktorunuz sizi muayene eder ve şüpheli bölgeden bir örnek alarak laboratuvara gönderir. Ayrıca kan testi ile virüse karşı antikorlarınız kontrol edilebilir.

Yapılabilecek testler

• PCR testi: Yaradan alınan örnekte virüsün genetik materyalini arar. En güvenilir testtir.
• Viral kültür: Yaradaki sıvıdan virüs üretilmeye çalışılır.
• Kan testi: Geçmişte virüsle karşılaşıp karşılaşmadığınızı gösterir; ancak mevcut atağı teşhis etmez.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ve testler genellikle ağrısızdır. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz size sonuçları açıklayacak ve tedavi seçeneklerini anlatacaktır.

Tedavi

Genital herpesin kesin bir tedavisi yoktur; virüs vücutta kalır. Ancak antiviral ilaçlar atakları kısaltabilir, şiddetini azaltabilir ve bulaşıcılığı düşürebilir. Tedavi, atak sırasında veya önleyici olarak (her gün) kullanılabilir.

Evde kişisel bakım

• Atak sırasında bölgeyi temiz ve kuru tutun.
• Pamuklu, bol giysiler giyin.
• Ağrı için reçetesiz ağrı kesiciler kullanabilirsiniz (doktorunuza danışarak).
• Yaralara dokunduktan sonra ellerinizi yıkayın.
• Atak sırasında cinsel ilişkiden kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz antiviral ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçlar atakları hızlıca geçirmek için kısa süreli (örneğin 5 gün) veya atakları önlemek için her gün düşük dozda kullanılabilir. İlaçların adını ve dozunu doktorunuz belirleyecektir. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa o kadar etkilidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Genital herpes tedavisinde cerrahi bir işlem gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Genital herpes ile yaşamak çoğu insan için mümkündür. Ataklar arasında tamamen normal bir hayat sürdürebilirsiniz. Ataklar stres, hastalık, yorgunluk gibi tetikleyicilerle ortaya çıkabilir. Bunları öğrenerek atakları önleyebilir veya azaltabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Stres yönetimi: Yoga, meditasyon veya hobiler stresi azaltır.
• Yeterli uyku: Bağışıklık sistemini güçlendirir.
• Sağlıklı beslenme: Bol sebze, meyve ve su tüketin.
• Düzenli egzersiz: Haftada 3-4 kez yürüyüş veya spor yapın.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez, ancak bağışıklık sistemini desteklemek için dengeli beslenmek ve düzenli egzersiz yapmak faydalıdır. Aşırı yorgunluktan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Genital herpes tanısı utanç, suçluluk veya kaygıya yol açabilir. Bu duygular normaldir. Ancak unutmayın ki bu yaygın bir enfeksiyondur ve kimliğinizi tanımlamaz. Duygularınızı güvendiğiniz bir yetişkinle, arkadaşınızla veya bir danışmanla paylaşmak iyi gelebilir.

Önleme

Genital herpes tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. En etkili yöntem, kondom kullanmak ve cinsel partner sayısını sınırlamaktır. Ayrıca atak sırasında cinsel ilişkiden kaçınmak bulaşmayı büyük ölçüde azaltır.

Aşılar

Şu anda genital herpes için onaylanmış bir aşı bulunmamaktadır. Araştırmalar devam etmektedir.

Tarama programları

Genital herpes için rutin bir tarama önerilmez. Yalnızca belirtiler varsa veya yüksek risk altındaysanız test yapılması tavsiye edilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yaraların daha sık ve şiddetli tekrarlaması
• Virüsün başkalarına bulaşma riskinin artması
• Hamilelikte bebeğe geçmesi (yenidoğan herpesi ciddi olabilir)
• HIV enfeksiyonu kapma riskinin artması (çünkü yaralar virüsün girişini kolaylaştırır)

Uzun vadeli görünüm

Genital herpes ile yaşayan çoğu kişi, tedavi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle atakları kontrol altında tutar. Zamanla ataklar azalabilir veya tamamen durabilir. Sağlıklı bir cinsel yaşam, ilişkiler ve genel yaşam mümkündür. Umutlu olun ve doktorunuzla düzenli iletişimde kalın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.