Genital Herpes ile Yaşam: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Genital herpes, herpes simpleks virüsü (HSV) adı verilen bir virüsün neden olduğu, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Genital bölgede kabarcıklar, yaralar ve kaşıntı gibi belirtilere yol açabilir. Virüs vücuda girdikten sonra sinirlerde saklanır ve zaman zaman tekrarlayan ataklara neden olabilir. Tedavisi olmasa da belirtileri kontrol altına almak mümkündür.

Evet, genital herpes dünya çapında en sık görülen cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan biridir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 15-49 yaş arasındaki her 6 kişiden 1'inde HSV-2 virüsü bulunmaktadır.

Cinsel olarak aktif herkes genital herpes kapabilir. Kadınlar erkeklerden biraz daha yüksek risk altındadır. Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde daha sık ve şiddetli ataklar görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Genital bölgede veya çevresinde ağrılı, içi sıvı dolu kabarcıklar
• Kabarcıklar patlayarak yaralara dönüşebilir, kabuk bağlayabilir
• Kaşıntı, yanma hissi veya karıncalanma
• İdrar yaparken ağrı
• İlk atakta ateş, baş ağrısı, kas ağrıları gibi grip benzeri belirtiler

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genital herpes nadirdir ve genellikle cinsel istismar durumunda görülür.
• Belirtiler yetişkinlerdekine benzer: genital bölgede yaralar, kaşıntı ve ağrı.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı yetişkinlerde ilk atak daha hafif olabilir veya belirti vermeyebilir.
• Bağışıklık sistemi zayıflamışsa ataklar daha sık ve şiddetli olabilir.
• Belirtiler bazen zona (herpes zoster) ile karıştırılabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Herpes simpleks virüsü tip 2 (HSV-2) çoğu genital herpes vakasının nedenidir.
• Herpes simpleks virüsü tip 1 (HSV-1) genellikle uçuklara yol açar, ancak oral seks yoluyla genital bölgeye bulaşabilir.
• Virüs, enfekte bir kişiyle doğrudan cilt teması (genital, anal veya oral) yoluyla geçer.

Risk faktörleri

• Korunmasız cinsel ilişki (prezervatif kullanmamak)
• Birden fazla cinsel partner
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar (HIV gibi) veya ilaçlar
• Daha önce başka bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyon geçirmek
• Kadın olmak (kadınlarda bulaşma riski biraz daha yüksektir)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İlk kez genital bölgede yara veya kabarcık fark ederseniz
• Hamileyseniz ve belirtiler varsa (bebeğe bulaşma riski)
• Şiddetli ağrı, idrar yapamama veya ateş gibi belirtiler varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ataklar sık tekrarlıyorsa (yılda 4-5 kez) tedavi seçeneklerini değerlendirmek için
• Partnerinize bulaştırmaktan endişeleniyorsanız
• Herhangi bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyon testi yaptırmak isterseniz

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinleyecek ve genital bölgeyi muayene edecektir. Tanı için genellikle bir laboratuvar testi yapılır.

Yapılabilecek testler

• PCR testi: Yaradan alınan sıvı örneğinde virüsün genetik materyali aranır.
• Viral kültür: Yaradan alınan sıvı örneği laboratuvarda virüsün üretilmesi için kullanılır.
• Kan testi: Vücudun virüse karşı ürettiği antikorları tespit eder; eski veya yeni enfeksiyonu ayırt edebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle ağrısızdır. Muayene sırasında hafif bir rahatsızlık olabilir. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar. Test sonucu pozitif çıksa bile endişelenmeyin, tedavi seçenekleri mevcuttur.

Tedavi

Genital herpesin kesin bir tedavisi yoktur. Ancak antiviral ilaçlar atakların süresini kısaltabilir, şiddetini azaltabilir ve bulaşma riskini düşürebilir. Tedavi, atakları bastırmak veya atak sırasında semptomları hafifletmek için kullanılır.

Evde kişisel bakım

• Atak sırasında bölgeyi temiz ve kuru tutun.
• Yaralara dokunduktan sonra ellerinizi yıkayın.
• Ağrıyı hafifletmek için soğuk kompres uygulayabilirsiniz (temiz bir bezle).
• Bol su için ve dinlenin.
• Dar giysilerden kaçının; pamuklu, rahat iç çamaşırı tercih edin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, atak sıklığını azaltan ve semptomları hafifleten antiviral ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçlar virüsün çoğalmasını engelleyerek çalışır. Tedavi genellikle atak başladığında birkaç gün süreyle alınır; sık atak geçirenlerde sürekli kullanılabilir. İlaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanmanız önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Genital herpes tedavisinde cerrahi müdahale gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Genital herpes teşhisi konan birçok kişi belirti yaşamaz veya atakları nadirdir. Normal bir yaşam sürebilir, çalışabilir, seyahat edebilir ve cinsel ilişki yaşayabilirsiniz. Ataklar sırasında cinsel temastan kaçınmak bulaşmayı önler. Partnerinizle durumu açıkça konuşmak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Stresten kaçının; yoga, meditasyon veya hobi edinin.
• Yeterli uyuyun (7-8 saat).
• Bağışıklık sisteminizi güçlü tutmak için sağlıklı beslenin.
• Düzenli egzersiz yapın.

Diyet ve egzersiz

Lisin adlı bir amino asidin virüsün çoğalmasını baskılayabileceğine dair bazı araştırmalar vardır. Bunun için süt ürünleri, balık, tavuk gibi lisin açısından zengin besinler tüketebilirsiniz. Ancak kesin bir diyet önerisi yoktur. Dengeli beslenme ve düzenli egzersiz bağışıklık sisteminizi destekleyecektir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Genital herpes teşhisi utanç, kaygı ve depresyona yol açabilir. Bu duygular normaldir. Unutmayın ki bu çok yaygın bir enfeksiyondur ve sizi yargılamamalıdır. Psikolojik destek almak veya bir destek grubuna katılmak bu duygularla başa çıkmanıza yardımcı olabilir.

Önleme

Genital herpes tamamen önlenemez, ancak riski azaltmak mümkündür. En etkili yöntem prezervatif kullanmaktır. Ancak prezervatif virüsün bulaştığı tüm cilt bölgelerini kapsamadığı için tam koruma sağlamaz. Atak dönemlerinde cinsel temastan kaçınmak bulaşma riskini büyük ölçüde azaltır. Eşinizle durumu paylaşın ve ortak kararlar alın.

Aşılar

Şu anda genital herpes için onaylanmış bir aşı bulunmamaktadır. Araştırmalar devam etmektedir.

Tarama programları

Herhangi bir belirtiniz yoksa rutin tarama önerilmez. Ancak yeni bir cinsel partneriniz varsa veya birden fazla partneriniz varsa, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar için düzenli test yaptırmanız iyi bir fikirdir. Test yaptırmak için aile hekiminize veya Sağlık Bakanlığı'na bağlı cinsel sağlık merkezlerine başvurabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Virüsün bebeğe geçme riski (hamilelikte doğum sırasında)
• Bağışıklık sistemi zayıf kişilerde yaygın enfeksiyon (menenjit, ensefalit gibi)
• İdrar yaparken şiddetli ağrı ve idrar retansiyonu (idrar tutamama)
• Psikolojik etkiler: depresyon, anksiyete, ilişki sorunları

Uzun vadeli görünüm

Genital herpes ile yaşamak çoğunlukla sorunsuzdur. Tedavi ile ataklar seyrekleşir ve hafifler. Çoğu kişi yılda sadece birkaç atak geçirir. Uygun önlemlerle partnerinize bulaştırma riski düşüktür. Hamilelikte doktor kontrolü ile bebeğe bulaşma önlenebilir. Unutmayın, bu virüs sizi tanımlamaz; sağlıklı ve mutlu bir hayat sürmeniz mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.