GERD lifestyle measures in adults

Genel Bakış

GERD (gastroözofageal reflü hastalığı), mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasıdır. Bu durum, göğüste yanma hissi ve ağıza acı su gelmesi gibi rahatsızlıklara yol açar. Asit kaçağı, yemek borusunun altındaki kapağın (alt özofagus sfinkteri) düzgün kapanmaması nedeniyle olur.

Evet, oldukça yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık %20'si haftada en az bir kez GERD belirtileri yaşar.

Her yaştan yetişkini etkileyebilir, ancak 40 yaş üstü kişilerde, fazla kilolu olanlarda ve hamilelerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste yanma hissi (mide ekşimesi), genellikle yemekten sonra veya yatarken artar.
• Ağıza acı veya ekşi sıvı gelmesi (regürjitasyon).
• Yutma güçlüğü veya yutarken takılma hissi.
• Boğazda yumru hissi veya ses kısıklığı.
• Kronik öksürük veya astım benzeri semptomlar.

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde ve çocuklarda sık sık kusma, huzursuzluk, yemek reddi.
• Büyüme geriliği veya kilo alamama.
• Kronik öksürük veya hırıltılı solunum.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Göğüs ağrısı bazen kalp krizi ile karıştırılabilir.
• Yutma güçlüğü daha belirgin olabilir.
• Kronik boğaz ağrısı veya ses kısıklığı daha sık.

Nedenler

Ana nedenler

• Yemek borusu ile mide arasındaki kapağın (alt özofagus sfinkteri) gevşemesi.
• Mide fıtığı (hiatal herni) – midenin bir kısmının diyaframdan yukarı çıkması.
• Mide asidinin yemek borusuna geri kaçması.

Risk faktörleri

• Fazla kilo veya obezite.
• Hamilelik.
• Sigara içmek veya alkol tüketmek.
• Diyette yağlı, baharatlı, asitli yiyeceklerin fazla olması.
• Büyük porsiyonlarla yemek ve yatmadan hemen önce yemek.
• Bazı ilaçlar (örneğin ağrı kesiciler, tansiyon ilaçları).
• Bağ dokusu hastalıkları (skleroderma gibi).

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya baş dönmesi varsa hemen 112'yi arayın.
• Kan kusma veya dışkıda kan görülmesi.
• Yutma güçlüğü o kadar şiddetli ki hiçbir şey yiyemiyorsanız.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Haftada iki kereden fazla mide ekşimesi yaşıyorsanız.
• Reçetesiz asit giderici ilaçlara rağmen belirtiler geçmiyorsa.
• Ses kısıklığı, kronik öksürük veya boğaz ağrısı gibi belirtileriniz varsa.

Tanı

Doktorunuz öncelikle belirtilerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Tanıyı doğrulamak için çeşitli testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Endoskopi: Ağızdan ince bir tüp ile yemek borusuna bakılması.
• Asit ölçümü (pH metre): Yemek borusundaki asit seviyesinin 24 saat izlenmesi.
• Baryum yutma röntgeni: Yemek borusunun yapısının değerlendirilmesi.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç hafta sürebilir. Doktorunuz size testler hakkında detaylı bilgi verecek ve nasıl hazırlanmanız gerektiğini anlatacaktır.

Tedavi

GERD tedavisinde ilk adım yaşam tarzı değişiklikleridir. Bunlar yeterli olmazsa ilaç tedavisi veya nadiren cerrahi seçenekler değerlendirilir.

Evde kişisel bakım

• Yemeklerden sonra en az 2-3 saat dik oturun veya yürüyün, yatmayın.
• Az ve sık yiyin, büyük porsiyonlardan kaçının.
• Yatağınızın başını 15-20 cm yükseltin (örn. yastık veya takoz kullanarak).
• Yağlı, baharatlı, asitli yiyecekler, çikolata, kafein, soğan, sarımsak, nane ve domatesten kaçının.
• Sigara ve alkolü bırakın.
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı bir diyetle kilo verin.
• Dar kıyafetler giymeyin, beli sıkan kemerlerden kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz mide asidini azaltan ilaçlar (asit baskılayıcılar, antasitler veya diğer gruplar) önerebilir. Bu ilaçları düzenli kullanmak önemlidir. İlaçların isimlerini ve dozlarını doktorunuz belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlara rağmen belirtiler kontrol altına alınamazsa, cerrahi seçenekler (örneğin mide fıtığı onarımı) değerlendirilebilir. Bu kararı doktorunuzla birlikte vermelisiniz.

Bu durumla yaşamak

GERD ile yaşamak beslenme ve alışkanlıklarınıza dikkat etmeyi gerektirir. Küçük değişikliklerle günlük yaşamınızı rahatça sürdürebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yemeklerden sonra 30 dakika yürüyüş yapın.
• Stresten uzak durmak için gevşeme teknikleri deneyin.
• Yatmadan önce çok su içmeyin, midenin boş olmasına dikkat edin.
• Düzenli uyku saatlerine özen gösterin.

Diyet ve egzersiz

Diyetinizde lifli gıdalar, sebze ve meyveler, tam tahıllar, az yağlı süt ürünleri ve yağsız etleri tercih edin. Egzersiz yapmak kilo kontrolüne yardımcı olur, ancak yemekten hemen sonra ağır egzersizden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir rahatsızlıkla yaşamak zaman zaman moral bozukluğuna veya kaygıya yol açabilir. Belirtileriniz sizi üzüyorsa doktorunuzla veya bir uzmanla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

GERD tamamen önlenemeyebilir, ancak risk faktörlerini azaltarak belirtileri kontrol altına almak mümkündür. Sağlıklı bir kiloda kalmak, sigara ve alkolden uzak durmak, dengeli beslenmek önleyici adımlardır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yemek borusunda iltihaplanma (özofajit) ve ülserler.
• Yemek borusunda daralma (striktür) sonucu yutma güçlüğü.
• Barrett özofagusu (yemek borusu hücrelerinin anormal değişimi) – bu durum nadiren kansere dönüşebilir.
• Kronik öksürük, astım krizleri veya diş minesinde aşınma.

Uzun vadeli görünüm

GERD çoğu kişide yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun tedavi ile iyi yönetilebilir. Belirtiler kontrol altına alındığında günlük yaşam kalitesi önemli ölçüde artar. Düzenli doktor kontrolü ile ciddi komplikasyonların önüne geçilebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.