GERD lifestyle measures in infants

Genel Bakış

Bebeklerde gastroözofageal reflü hastalığı (GERD) kısaca, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçması sonucu oluşan rahatsızlık verici bir durumdur. Normal bebek reflüsü sık görülür ve genellikle zararsızdır. GERD ise daha ciddi belirtilere yol açar ve bebeğin büyümesini, beslenmesini etkileyebilir. Reflü ile GERD arasındaki fark: reflüde bebek mutlu şekilde gaz çıkarır, GERD’te ise ağlama, huysuzluk ve beslenme reddi gibi sorunlar olur.

Evet, bebeklerde reflü çok yaygındır. Ancak GERD (gastroözofageal reflü hastalığı) daha az yaygındır. Bebeklerin yaklaşık yüzde 5’inde GERD görülür.

GENELLİKLE 3-6 aylık bebeklerde daha sık görülür. Prematüre (erken doğan) bebeklerde risk daha yüksektir. Ailede reflü öyküsü olan bebeklerde de daha sık olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sık sık, günde birkaç kez ağızdan süt veya mama gelmesi (kusan gibi değil, ağzından sızma)
• Beslenme sonrası huysuzluk ve ağlama
• Sırtını kamburlaştırma (arc) gibi vücut hareketleri
• Emme isteksizliği veya beslenmeyi reddetme
• Kilo alamama veya yavaş kilo alımı

Nedenler

Ana nedenler

• Bebeklerde yemek borusu ile mide arasındaki kas halkasının (alt yemek borusu kası) henüz tam olgunlaşmamış olması
• Mide basıncının artması (örneğin, çok fazla beslemek veya yanlış pozisyonda beslemek)
• Bebeğin aşırı doyurulması veya çok hızlı beslenmesi

Risk faktörleri

• Prematüre (erken doğum)
• Ailede reflü veya GERD öyküsü
• Nörolojik bozukluklar (örneğin, serebral palsi)
• Bazı cerrahi durumlar (örneğin, yemek borusu ameliyatları)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bebeğiniz nefes almakta zorlanıyorsa 112’yi arayın
• Kanlı, yeşil veya sarı renkli kusma varsa
• Bebek çok huzursuz ve sürekli ağlıyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bebeğiniz sık kusuyor ve kilo alımı yavaşsa
• Beslenme sonrası huysuzluk iki haftadan uzun sürüyorsa
• Doktor kontrolü için herhangi bir belirti varsa

Tanı

GERD tanısı genellikle bebeğin belirtilerine ve fizik muayeneye göre konur. Doktor size bebeğin beslenme alışkanlıklarını, kusma şeklini ve büyümesini sorar. Bazen tanıyı kesinleştirmek için ek testler istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Beslenme öyküsü ve fizik muayene (en sık kullanılan yöntem)
• 24 saatlik pH metre testi (yemek borusundaki asit miktarını ölçer)
• Üst sindirim sistemi grafisi (bebeğe içirilen sıvı bir boya ile mide ve yemek borusunun röntgeni çekilir)
• Endoskopi (çok nadiren, ancak ciddi vakalarda) – bebeğe genel anestezi verilerek yemek borusuna ince bir kamera sokulur

Randevunuzda neler beklenir

Çocuk doktorunuz önce detaylı bir öykü alacak ve bebeğinizi muayene edecektir. Çoğu durumda test yapılmaz, sadece yaşam tarzı önerileri verilir. Test gerekiyorsa, genellikle 1-2 gün içinde sonuçlanır.

Tedavi

Bebeklerde GERD tedavisinde ilk adım her zaman yaşam tarzı ve beslenme düzenlemeleridir. İlaç kullanımı sadece doktor gerekli gördüğünde ve ciddi durumlarda başlanır. Tedavi belirtileri hafifletmeyi, bebeğin rahatlamasını ve sağlıklı büyümesini sağlamayı hedefler.

Evde kişisel bakım

• Bebeğinizi daha sık ama daha az miktarda besleyin (örneğin, 3 saatte bir 60 ml yerine 2 saatte bir 40 ml)
• Beslenme sırasında ve sonrasında bebeğinizi en az 20-30 dakika dik pozisyonda tutun
• Beslenme sonrası bebeğin karnına baskı yapmaktan kaçının (sıkı kıyafetler, araba koltuğu gibi)
• Bebeğin yatağının baş kısmını hafifçe yükseltilmiş pozisyonda ayarlayın (bebek güvende olsun, yastık kullanmayın)
• Emziren anneler kahve, çay, baharatlı yiyecekler gibi reflüyü tetikleyebilecek gıdalardan kaçınabilir, ancak önce doktora danışın
• Bebeğinizi beslerken ve sonrasında gazını çıkarın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, beslenme önlemlerine rağmen belirtiler geçmiyorsa, mide asidini azaltan veya sindirimi düzenleyen ilaçlar önerebilir. Bu ilaçların isimlerini ve dozlarını doktorunuz belirleyecektir. Bebeklere asit önleyici ilaçlar genellikle sıvı formda reçete edilir. İlacı doktor tavsiyesi olmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç ve yaşam tarzı değişikliklerine rağmen bebekte beslenme bozukluğu, nefes darlığı veya ciddi büyüme geriliği varsa, nadiren cerrahi düşünülebilir. Bu ameliyata ‘fundoplikasyon’ denir ve mide ile yemek borusu arasındaki kası güçlendirmeyi amaçlar. Cerrahi kararı çocuk cerrahı tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

GERD’li bir bebekle yaşamak zorlayıcı olabilir, ancak doğru alışkanlıklarla rahatlama sağlayabilirsiniz. Bebeğinizin beslenme düzenine dikkat ederek, onu dik tutarak ve sakin bir ortamda besleyerek belirtileri hafifletebilirsiniz. Unutmayın, çoğu bebek bir yaşından sonra bu durumu atlatır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Beslenme sırasında bebeğinizi sakin ve dik tutun
• Beslenme sonrası bebeği 20-30 dakika dik kucağınızda dinlendirin
• Bebeğinizi zorla beslemeyin, aç olduğu zaman emzirin/mama verin
• Emziren anneler kafein, baharat ve asitli yiyeceklerden uzak durmayı deneyebilir
• Bebeğinizin bezini sık sık değiştirin ve altını rahat tutun

Diyet ve egzersiz

Bebekler için özel bir diyet gerekmez, ancak emziren anneler kendi beslenmelerine dikkat edebilir. Mama ile beslenen bebeklerde doktorunuz mamanın kıvamını arttırmak için pirinç unu gibi koyulaştırıcılar önerebilir. Bebek egzersizi olarak sadece hafif bacak hareketleri ve karın masajı yapılabilir, ancak önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bebeğin sürekli ağlaması ve huzursuzluğu ebeveynlerde strese yol açabilir. Kendi ruh sağlığınıza dikkat edin, dinlenmeye zaman ayırın. Eğer kendinizi çok bunalmış hissediyorsanız, bir psikolog veya aile danışmanından destek almayı düşünün. Unutmayın, bebeğinizin durumu geçicidir.

Önleme

GERD tamamen önlenebilir değildir ancak yaşam tarzı önlemleri ile atakların şiddeti ve sıklığı azaltılabilir. Bebeğinizi uygun pozisyonda beslemek, aşırı doyurmamak ve gazını sık çıkarmak riski azaltır.

Aşılar

GERD’i önleyen bir aşı yoktur.

Tarama programları

Bebeklerde GERD için rutin bir tarama testi yoktur. Tanı genellikle belirtiler ortaya çıktıktan sonra konur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yemek borusunda tahriş (özofajit) ve iltihap
• Kilo alamama ve beslenme bozukluğu
• Besin reddi ve yeme isteksizliği
• Nadir de olsa nefes borusuna kaçma (aspirasyon) sonucu akciğer enfeksiyonu (zatürre)

Uzun vadeli görünüm

GERD’li bebeklerin çoğu 12-18 aylıkken tamamen iyileşir. Uygun yaşam tarzı önlemleri ve doktor kontrolü ile belirtiler kontrol altına alınabilir ve bebeğiniz sağlıklı bir şekilde büyümeye devam edebilir. Erken tanı ve tedavi ile ciddi sorunların önüne geçmek mümkündür.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı Aile Hekimliği Danışma Hattı · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.