Gestational hypertension

Genel Bakış

Gebelik hipertansiyonu, hamileliğin 20. haftasından sonra ortaya çıkan yüksek tansiyondur. Normalde tansiyonun 140/90 mmHg'nin üzerinde olması durumudur ve genellikle doğumdan sonra geçer. Bu durum, idrarda protein kaçağı olmamasıyla preeklampsiden ayrılır.

Evet, gebelik hipertansiyonu sık görülen bir durumdur. Her 100 gebelikten yaklaşık 6-8'inde görülür.

Genellikle 35 yaş üstü, ilk gebeliğini yaşayan, ikiz veya üçüz gibi çoğul gebeliği olan, obezite sorunu bulunan veya daha önce gebelik hipertansiyonu geçirmiş kadınlarda daha sık görülür. Ailede hipertansiyon öyküsü de riski artırır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğu zaman belirti vermez ve rutin tansiyon ölçümü sırasında fark edilir.
• Bazı kadınlarda hafif baş ağrısı, hafif görme bulanıklığı veya ayaklarda şişlik olabilir.

Çocuklarda belirtiler

• Gebelik hipertansiyonu çocuklarda görülmez; sadece hamile kadınları etkiler.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu durum yaşlıları etkilemez; gebelik hipertansiyonu yalnızca gebelikte ortaya çıkar.

Nedenler

Ana nedenler

• Kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir.
• Plasentanın (bebeğin eşi) rahme bağlandığı damarların düzgün gelişmemesi rol oynayabilir.
• Bağışıklık sistemi ve genetik faktörler de etkili olabilir.

Risk faktörleri

• İlk gebelik
• 35 yaş ve üzerinde olmak
• Obezite (aşırı kilo)
• Çoğul gebelik (ikiz, üçüz vb.)
• Daha önce gebelik hipertansiyonu geçirmiş olmak
• Ailede hipertansiyon veya gebelik hipertansiyonu öyküsü
• Böbrek hastalığı, diyabet gibi kronik hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi birini yaşarsanız hemen 112'yi arayın.
• Tansiyonunuz 140/90 mmHg'nin üzerinde ölçülürse ve dinlenmeyle düşmezse aynı gün doktorunuza başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Düzenli gebelik kontrollerinizi aksatmayın. Her kontrolde tansiyonunuz ölçülecektir.
• Doktorunuzun önerdiği aralıklarla idrar ve kan tahlillerinizi yaptırın.

Tanı

Gebelik hipertansiyonu, 20. gebelik haftasından sonra en az iki farklı ölçümde tansiyonun 140/90 mmHg veya üzerinde çıkması ile tanınır. İdrarda protein kaçağı olmamalıdır. Tanı için düzenli tansiyon takibi ve bazı testler yapılır.

Yapılabilecek testler

• Tansiyon ölçümü (düzenli aralıklarla)
• İdrar tahlili (protein kaçağı olup olmadığını kontrol etmek için)
• Kan testleri (karaciğer ve böbrek fonksiyonlarını değerlendirmek için)
• Ultrason (bebeğin büyüme ve gelişimini izlemek için)
• Gerekirse 24 saatlik idrar toplama testi

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz sizden düzenli aralıklarla kontrole gelmenizi isteyecek. Her kontrolde tansiyonunuz ölçülecek, idrarınızda protein aranacak. Tansiyonunuz çok yüksekse veya başka belirtiler varsa hastanede yatış önerilebilir. Bebeğinizin sağlığı için ek izlemeler yapılabilir. Size özel bir takip planı oluşturulacaktır.

Tedavi

Tedavinin amacı tansiyonu güvenli bir seviyede tutmak ve preeklampsi gibi ciddi sorunların gelişmesini önlemektir. Tedavi genellikle tansiyonun düzenli takibi, yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekirse ilaç tedavisini içerir. Doğum sonrası tansiyon çoğu zaman kendiliğinden normale döner.

Evde kişisel bakım

• Bol bol dinlenin, yorucu aktivitelerden kaçının.
• Stresten uzak durmaya çalışın; derin nefes alma, meditasyon gibi rahatlatıcı yöntemleri deneyin.
• Tuz tüketiminizi azaltın; işlenmiş ve paketli gıdalardan uzak durun.
• Doktorunuzun onayıyla hafif yürüyüşler yapın.
• Gün içinde sık sık tansiyonunuzu ölçün ve kaydedin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, gebelikte güvenli olan tansiyon ilaçları önerebilir. Bu ilaçlar bebeğinize zarar vermeyecek şekilde seçilir. İlaç dozları tansiyon değerlerinize göre ayarlanır. Ayrıca, durumun ciddiyetine göre doktorunuz erken doğum planlaması yapabilir. Gebelikte kullanılan tansiyon ilaçları hakkında eczacınıza veya doktorunuza danışabilirsiniz.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Gebelik hipertansiyonunun kendisi için cerrahi bir tedavi yoktur. Ancak durum kötüleşirse bebeğin erken doğurtulması gerekebilir ve bu durumda sezaryen doğum önerilebilir.

Bu durumla yaşamak

Gebelik hipertansiyonu ile yaşarken düzenli tansiyon takibi çok önemlidir. Doktor kontrollerinizi aksatmamalı, belirtileri yakından izlemelisiniz. Günlük aktivitelerinizi yavaşlatmanız, ara sıra dinlenmeniz gerekebilir. Endişelerinizi doktorunuzla veya ailenizle paylaşmak rahatlatıcı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yeterli uyuyun ve gün içinde kısa molalar verin.
• Stres yönetimi teknikleri uygulayın (nefes egzersizleri, hafif müzik dinleme).
• Bol su için, ancak tuz alımını sınırlayın.
• Sigara ve alkolden tamamen uzak durun.
• Doktorunuzun önerdiği şekilde hafif egzersiz yapın.

Diyet ve egzersiz

Beslenmenizde taze sebze ve meyvelere, tam tahıllara, yağsız proteinlere yer verin. Tuzu azaltmak için yemeklere baharat ve limon ekleyin. Hazır soslar, cips, turşu gibi tuzlu gıdalardan kaçının. Hafif yürüyüşler, yüzme veya hamile yogası gibi düşük tempolu egzersizler doktor izniyle yapılabilir. Egzersiz sırasında nefes darlığı veya baş dönmesi olursa hemen durun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gebelik hipertansiyonu tanısı kaygı ve endişeye neden olabilir. Bu durumun geçici olduğunu ve doğum sonrası düzeldiğini bilmek önemlidir. Duygularınızı eşiniz, aileniz veya doktorunuzla paylaşın. Gerekirse bir psikologdan destek alabilirsiniz. Kendinize iyi bakmak bebeğinize de iyi bakmak anlamına gelir.

Önleme

Gebelik hipertansiyonunu tamamen önlemek mümkün değildir ancak riski azaltmak için bazı önlemler alınabilir. Sağlıklı bir kiloda kalmak, düzenli egzersiz yapmak, tuz tüketimini sınırlamak ve doktor kontrollerini aksatmamak önemlidir. Özellikle risk faktörleriniz varsa gebelik öncesi bu konuda doktorunuzla görüşün.

Aşılar

Gebelik hipertansiyonu ile ilgili bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Düzenli gebelik kontrollerinde tansiyon ölçümü yapılması, erken tanı için en etkili yöntemdir. Riskli gruptaysanız doktorunuz daha sık takip önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Preeklampsi (idrarda protein kaçağı ile birlikte yüksek tansiyon)
• Eklampsi (nöbetler, bilinç kaybı)
• Erken doğum (bebeğin 37. haftadan önce doğması)
• Düşük doğum ağırlığı (bebeğin olması gerekenden küçük doğması)
• Plasentanın rahimden ayrılması (dekolman)
• Bebeğin büyümesinde gerileme

Uzun vadeli görünüm

Gebelik hipertansiyonu çoğu zaman iyi yönetilebilir. Düzenli doktor takibi ile annenin ve bebeğin sağlığı korunur. Doğumdan sonraki 6 hafta içinde tansiyon genellikle normale döner. Bazı kadınlarda ileride hipertansiyon riski artsa da erken tanı ve uygun tedavi ile olumlu sonuçlar alınır. Unutmayın, bu geçici bir durumdur ve çoğu kadın sağlıklı bir doğum yapar.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.