Gençlerde Glokom ile Yaşam

Genel Bakış

Glokom, göz içi basıncının yükselmesi sonucu görme sinirine zarar veren bir göz hastalığıdır. Erken fark edilmezse kalıcı görme kaybına yol açabilir.

Gençlerde glokom nadirdir. Erişkinlerde, özellikle 40 yaş üstü kişilerde daha sık görülür.

Glokom her yaşta ortaya çıkabilir. Gençlerde genellikle doğumsal bir sorun, göz yaralanması veya bazı ilaçların (kortikosteroidler) kullanımına bağlı olarak gelişir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Erken evrede çoğu zaman hiç belirti vermez.
• Yan görüşte daralma (tünel görüşü)
• Bulanık görme
• Göz ağrısı ve kızarıklık
• Işıkların etrafında halkalar veya renkli daireler görme

Çocuklarda belirtiler

• Gözlerde büyüme ve sulanma
• Işığa karşı aşırı hassasiyet
• Korneada (gözün saydam tabakası) bulanıklık
• Sık sık göz ovuşturma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yan görüş kaybı (daralan görme alanı)
• Gece görüşünde zorluk
• Sık sık gözlük numarası değiştirme ihtiyacı
• Okuma güçlüğü

Nedenler

Ana nedenler

• Göz içi sıvısının (aköz hümör) düzgün şekilde boşalamaması sonucu göz içi basıncının artması
• Gençlerde doğumsal yapısal anomaliler
• Göz travması (darbe, yaralanma)
• Uzun süreli kortikosteroid içeren ilaç kullanımı
• Diğer göz hastalıkları (üveit, tümör gibi)

Risk faktörleri

• Ailede glokom öyküsü
• Yüksek miyop (kısa görüşlülük)
• Göz yaralanması geçirmiş olmak
• Şeker hastalığı
• Uzun süreli kortikosteroid kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani görme kaybı veya şiddetli göz ağrısı durumunda hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
• Işık etrafında renkli halkalar görmek ve mide bulantısı varsa acil tıbbi yardım alın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ailede glokom öyküsü varsa yılda en az bir kez göz muayenesi yaptırın.
• Herhangi bir görme şikayetiniz olmasa bile 40 yaşından sonra düzenli göz kontrolü önerilir.
• Gençlerde rutin okul taramalarına katılmak önemlidir.

Tanı

Göz doktoru detaylı bir muayene yapar. Muayene sırasında göz içi basıncı ölçülür, görme siniri değerlendirilir ve görme alanı test edilir.

Yapılabilecek testler

• Göz tansiyonu ölçümü (tonometri)
• Görme alanı testi (perimetri)
• Optik koherens tomografi (OCT) – görme sinirinin kalınlığını ölçer
• Gonioskopi – gözün drenaj açısını değerlendirir

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ağrısızdır. Göz damlası damlatılabilir ve bir süre beklemeniz gerekebilir. Doktorunuz tüm sonuçları sizinle paylaşacak ve tedavi planını anlatacaktır.

Tedavi

Tedavinin amacı göz içi basıncını düşürerek görme sinirine daha fazla zarar gelmesini önlemektir. Tedavi yaşam boyu sürebilir, ancak düzenli kullanıldığında etkilidir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği ilaçları aksatmadan kullanın.
• Kontrollerinizi ihmal etmeyin.
• Sağlıklı beslenin ve bol su için.
• Sigaradan uzak durun.
• Düzenli egzersiz yapın, ancak baş aşağı pozisyonlar (amuda kalkma gibi) içeren aktivitelerden kaçının.

Tıbbi tedaviler

Tedavide genellikle göz içi basıncını düşüren göz damlaları kullanılır. Bazı durumlarda lazer tedavisi (selektif lazer trabeküloplasti) uygulanabilir. Damlalar yeterli olmazsa ağızdan alınan ilaçlar eklenebilir. Hangi tedavinin size uygun olduğunu doktorunuz belirleyecektir. İlaçların isim ve dozlarını doktorunuzdan öğrenin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaçlar ve lazer tedavisi göz içi basıncını yeterli düzeyde düşüremezse cerrahi yöntemler (trabekülektomi, drenaj implantı) değerlendirilir. Cerrahi kararı doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Glokomla yaşamak düzenli ilaç kullanımı ve doktor kontrolleri gerektirir. Bunlara uyduğunuzda normal bir yaşam sürdürebilirsiniz. Görme alanınızdaki değişiklikleri fark etmek için dikkatli olun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyuyun ve stresten uzak durmaya çalışın.
• Kafein tüketimini sınırlayın (çay, kahve, kola).
• Egzersiz yapın, ancak ağır kaldırma veya nefes tutmayı gerektiren hareketlerden kaçının.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme önemlidir. Yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, pazı), havuç, yaban mersini gibi antioksidan zengini besinler göz sağlığına katkıda bulunabilir. Haftada en az 3-4 gün hafif tempolu yürüyüş veya yüzme gibi egzersizler yapın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla yaşamak kaygı, üzüntü veya depresyona yol açabilir. Duygularınızı ailenizle veya arkadaşlarınızla paylaşın. Kendinizi kötü hissediyorsanız bir ruh sağlığı uzmanına başvurmayı ihmal etmeyin. Acil durumlarda 112'yi arayın.

Önleme

Glokom tamamen önlenebilir bir hastalık değildir, ancak erken teşhis ve tedavi ile görme kaybı engellenebilir. Risk faktörlerinden (özellikle gereksiz kortikosteroid kullanımı) kaçınmak ve düzenli göz muayenesi yaptırmak en önemli önlemlerdir.

Tarama programları

Ailede glokom öyküsü olanlar için yıllık göz muayenesi önerilir. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği rutin göz taramaları glokomun erken tanısında önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı görme kaybı
• Yan görüşün tamamen kaybolması (tünel görüşü)
• Körlük

Uzun vadeli görünüm

Glokom tedavi edilebilir bir hastalıktır. Düzenli ilaç kullanımı ve kontrollerle çoğu kişi görme yetisini koruyarak normal bir yaşam sürdürebilir. Umut her zaman vardır, yalnız olmadığınızı unutmayın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.